Di dời các chợ đầu mối từ nội thành ra ngoài là một chủ trương đúng đắn của TPHCM. Việc di dời thành công chợ đầu mối gia súc giữa tháng 5 vừa qua, có thể nói là kết quả của sự kiên trì, quyết tâm của lãnh đạo TP và sự đồng thuận của tiểu thương. Nhưng sau chưa đầy 1 tháng di dời, hoạt động tại các chợ mới vẫn còn không ít hạn chế mà nếu chấp hành đúng và đồng bộ các yêu cầu của UBNDTP thì những hạn chế này đã không xảy ra.
Ngày 15-5, khi chợ thịt gia súc di dời ra chợ đầu mối Bình Điền, cơ sở vật chất nơi đây vẫn chưa hoàn chỉnh. Hệ thống đường giao thông khu vực xung quanh chợ chưa thi công xong, khiến cho việc vận chuyển thịt bằng các phương tiện thô sơ gặp khó khăn. Nhưng điều đáng nói nhất là khâu thiết kế nhà lồng chợ bộc lộ khá nhiều bất hợp lý.
Khung treo thịt tại các quầy khá cao, Ban quản lý (BQL) chợ lại giao cho các hộ kinh doanh tự trang bị móc treo nên không đồng bộ. Vì vậy, tại hầu hết các quầy, tiểu thương đều để thịt nằm trên bàn bởi nếu treo theo đúng quy định thì không có cách nào khác là phải leo lên sạp, trong khi đây là điều tối kỵ theo các yêu cầu đảm bảo vệ sinh thực phẩm. Chưa hết, do BQL chợ chưa trang bị đủ cho mỗi hộ kinh doanh 1 bàn pha lóc thịt, nên các hộ tự trang bị dẫn đến việc phát sinh rất nhiều bàn và người kinh doanh lợi dụng để thịt trên bàn thay vì treo thịt lên. Những ngày đầu, các hộ kinh doanh còn tận dụng một số xe đẩy cũ không đảm bảo vệ sinh. Hệ thống chiếu sáng cũng do các hộ tự trang bị nên một số quầy sạp không đủ ánh sáng...
Tất cả các hộ kinh doanh thịt heo tại chợ sỉ An Lạc trước đây đều di dời về chợ Bình Điền, nhưng còn khoảng 40 hộ kinh doanh thịt pha lóc dưới dạng sỉ (mua thịt heo mãnh của các hộ kinh doanh trong chợ, sau đó pha lóc bán về các chợ lẻ). Chi cục Thú y TPHCM đã lưu ý và đề nghị Công ty Quản lý và kinh doanh chợ Bình Điền bố trí khu vực riêng cho các hộ này (nếu có đăng ký) để chấn chỉnh điều kiện vệ sinh trong quá trình hoạt động. Nhưng lưu ý này không được quan tâm.
Do khâu chuẩn bị chưa hoàn chỉnh nhưng để việc di dời tiểu thương từ chợ An Lạc ra chợ Bình Điền đúng thời hạn nên Chi cục Thú y TP đã nới lỏng một số yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm. Cụ thể như việc chấp nhận cho bày thịt trên bàn, công nhân trèo lên bàn để treo thịt hay khuân vác thịt mà không mang tạp dề… Sự "nhượng bộ" này không chỉ khiến các tiểu thương kinh doanh tại chợ Tân Xuân so bì mà còn gây khó khăn trong việc kiểm soát kiểm dịch.
Trong khi đó, dù quy mô nhỏ hơn chợ Bình Điền nhưng chợ đầu mối Tân Xuân đã nổi trội hơn về sự tươm tất và chấp hành đúng quy định về đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Chợ đầu mối Tân Xuân tiếp nhận các hộ kinh doanh tại chợ thịt gia súc bán sỉ Phạm Văn Hai (Tân Bình), Bàu Nai (quận 12) và chợ Hóc Môn (huyện Hóc Môn). Điều kiện cơ sở vật chất được chuẩn bị tốt, đồng bộ từ thiết kế dàn và móc treo thịt đến phần thiết kế ánh sáng, đường đi nên khi vào chợ cảm thấy thông thoáng. Hệ thống lạnh khu nhà lồng chợ hoạt động, các hộ kinh doanh tuân thủ nghiêm túc việc treo thịt khi bày bán.
Song song với việc di dời chợ đầu mối, trước đây UBND TPHCM còn có kế hoạch di dời các điểm giết mổ gia súc từ nội thành. Theo Quyết định 31 (năm 2005), sẽ có 3 nhà máy giết mổ gia súc công suất lớn được hình thành gần hai chợ Tân Xuân và Bình Điền, phục vụ việc di dời các chợ sỉ bán buôn thịt, thuận tiện cho việc kinh doanh và lưu thông hàng hóa. Dù năm 2007 là thời hạn chót để di dời cơ sở giết mổ theo kế hoạch, nhưng UBNDTP phải lùi thời hạn này đến năm 2010 vì cho đến nay vẫn chưa thấy các nhà máy giết mổ hình thành.
Do vậy các cơ sở giết mổ tạm thời có công suất lớn vẫn hoạt động trong nội thành. Dẫn đến bất hợp lý là từ các lò giết mổ ở nội thành, thịt được chuyển ra chợ đầu mối (vừa di dời) ở ngoại thành rồi từ đây thịt gia súc lại được đưa ngược trở vào các chợ bán lẻ ở nội thành để tiêu thụ.. Có thể nói một chủ trương đúng nhưng nếu thực hiện không đồng bộ thì không chỉ hiệu quả sẽ bị giảm mà ý nghĩa cũng không còn trọn vẹn
ĐĂNG LÃM
