Áo ấm ngày xưa

SGGP
Dĩ nhiên nói đến rét mướt chỉ là nói về câu chuyện của miền Bắc. Ngày đất nước mới thống nhất, người miền Bắc vào Sài Gòn chơi dịp Giáng sinh thấy chị em ra phố trong trang phục của những ngày cực rét ngoài Bắc, cứ thấy là lạ.
Nhiều người mặc áo len, áo dạ. Đơn giản nhất cũng có chiếc áo mút cổ lọ. Vài cô gái môi đỏ chót còn khoác chiếc măng-tô dài chấm gót. Sài Gòn những hôm ấy nhiệt độ chỉ khoảng 18 - 20 độ mà thôi. Người miền Bắc chưa ai phải mặc đến áo ấm.
Hóa ra lịch sử áo ấm của người xứ Bắc cũng hết sức đơn giản. Từ xa xưa, áo ấm có nghĩa là mặc nhiều áo lên tùy theo nền nhiệt từng ngày. Chiếc áo dùng cho những ngày rét nhất là áo bông chần, ra đời cũng chưa lâu lắm sau khi người làng Trát Cầu - Thường Tín biết nghề bật bông khoảng vài trăm năm nay mà thôi. Ban đầu cũng chỉ là bật bông để làm chăn đắp. Sau mới may thành áo. Giữa thế kỷ trước, người Hà Nội lịch sự ai cũng có một chiếc áo bông chần khâu tay đặt may trên Hàng Ngang, Hàng Đào, Cầu Gỗ..., phần lớn là đàn bà cứng tuổi mặc. Đàn ông và thiếu nữ đã có những áo bông may theo kiểu tây, bên ngoài là vỏ áo may bằng vải ka ki, bên trong là lớp lót bông, vỏ áo có thể thay đổi trong mùa, ruột bông phải hết rét mới mang giặt.
Áo ấm ngày xưa ảnh 1 Minh họa: P.S
Những loại áo len, sợi đan tay và dệt kim hóa ra cũng mới chỉ có mặt khi người Pháp sang đô hộ xứ Đông Dương. Sợi len phải nhập khẩu hoàn toàn. Nghề đan len những năm sau tiếp quản Hà Nội 1954 rất phát triển, nhưng chủ yếu đan gia công cho nhà nước mang xuất khẩu là chính. Các mẹ, các chị nhặt nhạnh đầu thừa đuôi thẹo đan lại cho con em mình những chiếc áo len sặc sỡ đủ màu có tên gọi chung là “áo len tiết kiệm”. Lúc ấy, ai mặc chiếc áo len trơn tru một màu được coi là hết sức sang trọng. Thanh niên ở phố có chiếc áo len cổ quả tim màu tím than mặc ngoài áo sơ mi trắng có thể tự tin ra mắt gia đình bạn gái mà không hề lo sợ. Thiếu nữ có chiếc áo len cổ lọ mặc bên trong áo sơ mi chỉ lấp ló lộ ra màu đỏ rực rỡ trên chiếc cổ trắng muốt tưởng như chỉ có trong phim ảnh.
Hà Nội lúc ấy có Nhà máy dệt kim Đông Xuân sản xuất ra gần như toàn bộ nhu cầu áo dệt của cả nước. Cán bộ, công nhân, bộ đội, học sinh hầu hết mặc áo dệt kim này. Chữ “áo dệt kim Đông Xuân” là một thương hiệu quen thuộc đến mức nói ra là ai cũng hiểu ngay hình dáng, màu sắc của nó. Vải dệt kim được dệt bằng sợi bông nhuộm màu. Cắt ra may áo phải có máy khâu chuyên dụng ở nhà máy. Nhà máy dệt kim ấy thực chất có đến một nửa công việc là của thợ may. Những chiếc áo dệt kim phổ biến đến mức hầu như ai cũng dùng. Từ lãnh đạo cao cấp cho đến những anh lính các lực lượng vũ trang, từ học sinh cho đến cán bộ. Nhiều nông dân cũng dùng nó, tuy họ không ưa chuộng lắm. Những công việc đồng áng nước nôi mặc áo dệt kim đi làm kể cũng bất tiện.
Cho đến tận sau ngày thống nhất đất nước, người miền Bắc mới biết đến chiếc áo mút cổ lọ. Nó cũng chỉ là áo dệt kim mà thôi nhưng được dệt bằng loại sợi hóa học. Nó được may bó sát thân mình rất thời thượng và độ bền không thì gì sánh bằng. Nông dân rất thích mặc áo này đi làm đồng bởi tha hồ tầm tã mà không sợ vướng víu mòn rách. Thanh niên nông thôn có chiếc áo mút cổ lọ là có thể lên sân khấu làng biểu diễn những ca khúc rực lửa. Thanh niên ở phố dù bên ngoài chỉ là chiếc áo đại cán màu cỏ úa cũng cố kiếm cho bằng được chiếc áo mút cổ lọ “đẳng cấp” mặc bên trong. Lúc ấy, hình như đã gần đạt được bình đẳng thẩm mỹ trang phục giữa nông thôn và thành thị ở chiếc áo dệt kim thời trang này. Lúc ấy, cả nông thôn và thành thị vẫn còn vất vả lục lọi những quần áo thời trang thải loại của nước ngoài ở những hàng quần áo “sida” trải chiếu bán trên vỉa hè.
Thoắt chốc giờ đây gần như rất ít ai còn nhắc đến chuyện áo ấm. Những người phát tâm đi làm từ thiện trên vùng cao ngày trước thu gom quần áo cũ mang tặng đồng bào, thì nay cũng rất ít nơi còn nhận những thứ ấy. Khắp những phiên chợ vùng cao từ Mộc Châu - Sơn La, Trùng Khánh - Cao Bằng sang tới Đồng Văn, Mèo Vạc - Hà Giang đều có những “sạp” áo rét trải ngay vải bạt xuống đất mà bày hàng ra bán. Giá rẻ, chỉ bằng bát phở là có một chiếc áo rét hai lớp chần bông hóa học sắc màu sặc sỡ.
Áo ấm nay đã là chuyện ngày xưa.

ĐỖ PHẤN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Pha ghi bàn đẳng cấp của Lewandowski

Thụy Điển - Ba Lan 3-2: Lewandowski lập cú đúp đẳng cấp, Đại bàng trắng vẫn phải về nước

Roert Lewandowski đã chơi cực hay, lập “cú đúp”, phá kỷ lục ghi bàn ở VCK Euro dành cho một cầu thủ người Ba Lan. Tuy vậy, thế lực đơn mỏng của anh, không đủ “gánh team” giúp tuyển Ba Lan giành được một kết quả như ý. Thua với tỷ số 2-3, Đại bàng trắng chấp nhận sớm về nước khi chỉ giành vỏn vẹn 1 điểm sau 3 trận đấu ở bảng E.

Phim

Khám phá 120 bối cảnh phim đặc sắc ở Việt Nam

Ngày 22-6, Viện Phim Việt Nam tại Hà Nội tổ chức triển lãm "Di sản tư liệu hình ảnh động trong quảng bá du lịch Việt Nam", giới thiệu khoảng 120 ảnh bối cảnh quay phim được các nhà làm phim trong nước và nước ngoài thực hiện tại Việt Nam. Đây là những tư liệu đang được lưu trữ tại Viện Phim Việt Nam. 

Âm nhạc

Mỹ thuật

Điêu khắc trẻ và mạch sáng tạo mới

Trong dòng chảy nghệ thuật đương đại, điêu khắc không còn là khái niệm chỉ các tượng đài lịch sử. Những năm gần đây, xu hướng nghệ thuật sắp đặt được chú ý, tác phẩm điêu khắc cũng bắt đầu tạo ấn tượng với nhiều khán giả trẻ.

Sân khấu

Kịch truyền hình “Làm mẹ trên mạng“

Lúc 14 giờ 20 ngày 24-6, Đài Truyền hình TPHCM - HTV7 phát sóng chuyên mục Chuyện bốn mùa vở kịch Làm mẹ trên mạng (kịch bản: Phong Linh, biên tập: Nguyễn Minh Hải, đạo diễn dàn dựng: Hoàng Duẩn, đạo diễn truyền hình: NSƯT Lê Cường) mang thông điệp ý nghĩa về việc giáo dục con cái trong thời buổi công nghệ 4.0, xuất phát từ thực tế cuộc sống.

Sách và cuộc sống

Khám phá lịch sử của trà

NXB Kim Đồng vừa ra mắt ấn phẩm Một chút trà, thêm chút sữa của nhóm tác giả Thỏ - Bình, như một cuộc khám phá lịch sử của trà trên thế giới từ xưa đến nay, từ châu Á đến châu Âu, châu Mỹ.