Bắc Kạn: Lo sợ sụt, lún đất trong mùa mưa

Hơn 163 hộ dân thuộc 2 thôn Nà Tùm và Cốc Mò xã Ngọc Phái huyện Chợ Đồn (Bắc Kạn) đang nơm nớp lo lắng với những cơn mưa đầu mùa hè bởi nguy cơ sụt, lún đất vẫn đang đe dọa họ hàng ngày. Hiếm có nơi nào, người dân luôn phải sống trong tình trạng căng thẳng cao độ như vậy.

Phải trông nhau khi ra đồng

Một hố sụt đất tại thôn Nà Tùm, xã Ngọc Phái, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn.

Ông Tô Thanh Hoàn, Chủ tịch UBND xã Ngọc Phái, cho biết hiện tượng sụt, lún đất vẫn đang tiếp tục, tuy không nghiêm trọng như trước nhưng làm nghiêng các mặt ruộng và tạo thành các vết nứt. Trước sự nguy hiểm, người dân rất e ngại khi phải ra đồng.

Song, cuộc sống của hơn 500 con người thuộc 2 thôn Nà Tùm, Cốc Mò phụ thuộc hoàn toàn vào cánh đồng khoảng 30ha đất canh tác, nên dù lo sợ, người dân vẫn phải bắt tay cho kịp thời vụ. Xã không thể ngăn cản bà con sản xuất, chỉ biết thường xuyên nhắc nhở bà con phải làm tránh xa hố sụt để đảm bảo an toàn và đi thành nhóm để hỗ trợ nhau kịp thời khi có nguy hiểm.

Giữa tháng 4, khi chúng tôi đến, lúa vụ xuân đã lên xanh, song cánh đồng Nà Tùm vẫn như vừa phải hứng chịu đợt bom khủng khiếp với các hố sụt lún lớn. Chị Triệu Thị Hương vừa dặm lúa vừa để mắt trông chừng các hố sụt, chị nói mọi người đều rất sợ khi phải ra đồng nhưng không làm thì không có gạo ăn nên phải đánh liều.

Những hố sụt đất liên tiếp xuất hiện vào đầu năm 2008, ông Lường Văn Vinh cho biết chiều 5-1, bỗng dưng thấy một làn khói mỏng như khói đốt đồng bay lên, khi mọi người đến xem thì đã thấy mảnh ruộng của gia đình biến thành ao sâu. Các hố có đường kính 5-6m, sâu hơn 5m, là những cái bẫy vô cùng nguy hiểm cho người và gia súc. Trong suốt thời gian qua, xã đã phải huy động nhiều người tham gia dùng tre rào, chăng đèn, canh gác suốt đêm tại các hố sụt để tránh nguy hiểm cho nhân dân, đặc biệt là những người hiếu kỳ từ các địa phương khác đến xem. Ông Hoàn cho biết xã cũng đã có phương án di dời dân ra khỏi khu vực lún sụt.

Ra khỏi nhà khi mưa!

Ngôi nhà kiên cố của cụ Triệu Văn Đường có nguy cơ bị sập khi trời mưa.

Đứng trước ngôi nhà kiên cố, cụ Triệu Văn Đường, 73 tuổi rầu rĩ chỉ vết nứt lớn chạy qua nền nhà, thành vệt trên mặt sân, kéo dài qua tỉnh lộ 254, làm ngôi nhà bị lún nghiêng. Cụ bà vì quá lo sợ đã chuyển đi nơi khác ở nhờ, nhiều nhà hàng xóm cũng muốn rời đi nơi khác, song cụ vẫn ở lại để động viên con cháu yên tâm lao động sản xuất, đợi kết luận của cơ quan chức năng. Nhiều hộ dân ở cả 2 thôn bị lún, nứt nền nhà phải đối mặt với nguy cơ sập nhà bất cứ lúc nào trong mùa mưa.

Theo đánh giá của các nhà địa chất tại Bắc Kạn, những vết nứt và lún sụt như vậy là bình thường vì tại Bắc Kạn có rất nhiều khu vực dưới lòng đất có các hang động cát-tơ, hiện tượng sụt lún xảy ra theo quy luật tự nhiên. Tuy nhiên, sự giải thích này chưa thuyết phục được người dân, một giả thiết được nêu ra là có thể đất bị lún sụt do hoạt động khai thác khoáng sản. Bởi chính trong thời gian đó, tại mỏ Nà Tùm (cách khu vực cánh đồng khoảng 1km), Công ty TNHH khai khoáng Bắc Kạn đang tập trung khai thác kẽm chì ở độ sâu hàng chục mét, mỗi ngày phải bơm trên 40.000m3 nước, đây có thể là nguyên nhân dẫn đến sụt đất tại khu vực trên. Ngay trong tháng 1-2008, sau khi đến kiểm tra sự cố sụt, lún đất tại xã Ngọc Phái, tỉnh đã yêu cầu công ty tạm ngừng hoạt động.

Mặc dù UBND xã đã khẩn thiết đề nghị các cơ quan chức năng của tỉnh khẩn trương xem xét, đánh giá, kết luận về nguyên nhân dẫn đến hiện tượng lạ này để có biện pháp ổn định đời sống nhân dân. Tuy nhiên, nhiều ngày đã trôi qua, đến thời điểm này, vẫn chưa có lời giải thích chính thức nào được đưa ra và người dân vẫn đang tiếp tục phải “sống trong sợ hãi”. 

BẠCH LIỄU

Các tin, bài viết khác