Tội phạm chứng khoán

Bài 1: Mafia trong Wall Street!

Đã có những cảnh báo từ Việt Nam về khả năng tiền tham nhũng và thậm chí tiền tội phạm được “rửa” thông qua hệ thống thị trường chứng khoán. Trong thực tế, điều này từng xảy ra thời gian dài tại thị trường chứng khoán lớn nhất thế giới Wall Street, nơi tưởng chừng miễn nhiễm với hoạt động tội phạm bởi được bọc bởi hệ thống luật chặt chẽ. Ngay thời điểm hiện tại, Wall Street cũng chưa hoàn toàn thoát khỏi sự trà trộn và đột nhập của giới tội phạm.

  • Thế giới của “lưu manh chứng khoán”

Đau đầu vì cổ phiếu sụt giảm

Công ty SC&T International Inc tại Phoenix (New York) đang ăn nên làm ra nhưng họ vẫn khó khăn trong việc tìm nguồn vốn. Tháng 12-1995, SC&T Inter nhờ Công ty quản lý nguồn vốn Sovereign Equity Management tại Boca Raton (Florida) giúp đưa cổ phiếu lên sàn giao dịch chứng khoán. Sovereign lập tức giới thiệu một số nhà đầu tư từ… đảo Bahamas. “Chúng tôi chẳng biết gì nhiều về nhóm đầu tư này” - lời kể của James L. Copeland, giám đốc điều hành SC&T Inter.

Thoạt đầu, nhóm đầu tư tỏ ra nhiệt tình khi mua số cổ phiếu trị giá khoảng 1,5 triệu USD. Đột ngột, Sovereign - lúc này kiểm soát hơn 60% thương vụ cổ phiếu của SC&T Inter - trở quẻ tuyên bố ngưng làm nhà trung gian điều phối mua bán cổ phiếu. Thế là cổ phiếu SC&T Inter mất giá không phanh và công ty bỗng chốc thuộc sở hữu Sovereign! Đạo diễn tất cả màn lừa bịp nhằm thu tóm SC&T Inter là Philip Abramo, nhân vật thuộc gia đình tội phạm DeCavalcante tại New Jersey, kẻ được mệnh danh “Vua Wall Street” bởi những phi vụ thao túng cổ phiếu ngoạn mục.

Trong quyển sách phát hành gần đây - Born To Steal: When the Mafia Hit Wall Street, tác giả Gary Weiss đã phanh phui chi tiết hơn về hoạt động mafia trong Wall Street. Ngoài ra, cuộc điều tra của chuyên san kinh tế BusinessWeek cũng tiết lộ thêm nhiều điều.

Giữa thập niên 1990, mafia đã thiết lập hệ thống mạng tinh vi gồm các tay giao dịch chứng khoán chuyên nghiệp. Có đến bốn nhóm tội phạm chuyên nghiệp, trong đó có mafia Nga, trực tiếp tham gia điều khiển hơn 20 công ty môi giới chứng khoán. Dùng một số tài khoản hải ngoại, chẳng hạn Bahamas, mafia tiến hành loạt chiến dịch thao túng Wall Street cũng như làm thân sơ thất sở nhiều công ty (như trường hợp SC&T Inter kể trên).

Không ít công ty, để tránh tình trạng vỡ nợ và phá sản, phải chấp nhận nằm dưới sự giật dây của tội phạm. BusinessWeek cho biết, các nhóm tội phạm đã hốt khoảng 10 tỷ USD/năm khi thao túng Wall Street trong thời kỳ hoàng kim giữa thập niên 1990...

  • Luật của nắm đấm

Khoảng 3g chiều 25-9-1996, ba người lạ mặt bất ngờ xuất hiện tại tầng 28 cao ốc số 120 Broadway (Manhattan, New York City). Họ thản nhiên vào văn phòng Sharpe Capital Inc, công ty chuyên môi giới loại cổ phiếu chưa lên sàn (over-the-counter, OTC). Trong bọn, có kẻ đường hoàng giắt súng ở hông. Thế rồi chúng hỏi viên Giám đốc Sharpe Capital, Lawrence Hoes, rằng công ty ông giao dịch gì. Tiếp đó, chúng vỗ bôm bốp vào đầu nạn nhân và nạt to: “Đừng giỡn mặt với cổ phiếu của tụi tao nghe chưa!”. Đó là cổ phiếu của Công ty Crystal Broadcasting Inc. Tất nhiên sau đó Sharpe Capital lập tức ngưng giao dịch cổ phiếu Crystal Broadcasting.

Sharpe Capital không là trường hợp duy nhất. First Colonial Ventures Ltd là công ty có vốn đầu tư nhỏ với giao dịch OTC thấp đến mức không cần lập báo cáo cho Ủy ban giao dịch chứng khoán Hoa Kỳ (SEC). Tuy nhiên, chỉ cần cái vẫy tay từ mafia, cổ phiếu First Colonial lập tức tăng vọt.

Tháng 11-1996, cổ phiếu Công ty Mama Tish nhảy múa ngoạn mục trên sàn giao dịch. Giật dây cho màn bơm phồng cổ phiếu Mama Tish là Công ty Landmark International Equities. Đứng sau Landmark là tên tuổi quen thuộc John Angelo Gotti (sinh năm 1964, con của trùm mafia khét tiếng một thời John Gotti - bố già của gia đình tội phạm Gambino, chết năm 2002).

Nếu Angelo Gotti là đại diện lớp tội phạm chứng khoán thế hệ trẻ, John ‘’Sonny’’ Franzese là gương mặt điển hình của thế hệ đàn anh, thuộc gia đình Colombo (một trong ngũ đại gia mafia từng tung hoành New York City). BusinessWeek cho biết Franzese bắt đầu “tham gia” thị trường chứng khoán sau khi được tạm thả từ bản án 50 năm tù tội cướp nhà băng vào năm 1994. Năm 1996, cụ Franzese, 77 tuổi, trở thành nhân vật trong bóng tối điều khiển công ty kinh doanh cổ phiếu Monitor Investment Group. Trong lá đơn kiện gửi lên tòa Manhattan, tay cựu môi giới chứng khoán Robert Grant thuật rằng mình từng bị “đánh đập dã man, bị nện đầu vào tường, bị vật nhọn dùi vào cơ thể…” bởi nhân viên Monitor Investment!

Tương tự John Angelo Gotti, Louis Pasciuto cũng là lớp trẻ “hậu sinh khả úy” thuộc nhóm đối tượng có “số má” trong hoạt động tội phạm tại Wall Street. Theo tác giả Gary Weiss (trong Born To Steal: When the Mafia Hit Wall Street), khi bắt đầu sự nghiệp trong công ty môi giới chứng khoán Hanover Sterling vào năm 1992, Pasciuto chỉ mới 18 tuổi. Nghề chuyên môn trước đó của đương sự là nhân viên bơm xăng! Trước khi bị FBI bắt vào tháng 10-1999, Pasciuto đã làm việc cho 19 công ty môi giới chứng khoán mà “công ty” cuối cùng chẳng gì hơn là một cái điện thoại cùng một tài khoản trong đó đương sự cất hàng triệu USD móc được từ túi các nhà đầu tư cổ phiếu.

Theo viên chức FBI Kevin Barrows, Pasciuto là thiên tài gian lận chứng khoán, là “cơn sóng tội phạm gian lận cổ phiếu gây ra bởi chỉ một người”. Hệ thống chằng chịt của tội phạm chuyên nghiệp trong Wall Street bị vỡ sau loạt điều tra và xử tù nhưng đến nay, Wall Street vẫn tiếp tục đe dọa bởi mánh khóe lừa đảo thậm chí tinh vi hơn và khó phát hiện hơn. 

Thời niên thiếu, Angelo Gotti đã quen mùi tội phạm khi tham gia giúp bố “việc nhà”. Năm 1999, Angelo Gotti bị xử 6 năm tù tội gian lận thuế. Ra tù, Angelo Gotti tiếp tục ngựa quen đường cũ. Lần này, ngoài tội “lưu manh chứng khoán”, đương sự còn dính dáng vụ bắt cóc Curtis Sliwa, người sáng lập nhóm Guardian Angels (tổ chức quốc tế phi lợi nhuận hoạt động tại nhiều quốc gia chuyên giúp phòng chống tội phạm). Tuy nhiên, tháng 10-2006, công tố viên quyết định tất cả tội danh nhằm vào Angelo Gotti đều chưa đủ chứng cứ. Đương sự được tha nhưng tiến trình điều tra vẫn tiếp tục…  

Mạnh Kim

______________
Bài 2: Những “chuyên gia nước bọt”

Các tin, bài viết khác