Đề nghị về việc thành lập Quốc tế 5 đã được Tổng thống Hugo Chavez đề xuất khẳng định quyết tâm đẩy mạnh cuộc cách mạng XHCN ở Venezuela và mở rộng phạm vi cuộc cách mạng lan rộng trong khu vực Mỹ Latinh cũng như toàn thế giới.
Nông dân Venezuela biểu tình ngày 3-10-2009 yêu cầu chính phủ trừng phạt những chủ đất đã giết hại những nhà hoạt động đấu tranh vì quyền lợi nông dân với khẩu hiệu: “Đồng hành cùng Chavez, Tổ quốc, CNXH hay là chết”.
Thành tựu bước đầu của cách mạng Bolivar
Theo báo cáo của Bộ Thông tin truyền thông Venezuela, tỷ lệ dưới mức nghèo đói ở nước này giảm từ 42% vào năm 1998, lúc ông Chavez lên cầm quyền, xuống còn 9,5% hồi năm ngoái; tỷ lệ nghèo giảm từ 50,5% vào năm 1998 xuống còn 33,4% năm 2008. Tỷ lệ thất nghiệp chiếm 50% lực lượng lao động 10 năm trước nhưng vào đầu năm 2009 chỉ còn 6,1%.
Venezuela có mức lương tối thiểu trung bình cao nhất khu vực Mỹ Latinh: 372 USD/tháng, ngoài ra công nhân còn được nhận thưởng hàng tháng trung bình khoảng 139 USD. Tiền lương hưu hiện nay bằng mức lương trung bình tối thiểu cả nước.
Với sự giúp đỡ của Cuba, hệ thống y tế và chăm sóc sức khỏe miễn phí, được biết với cái tên Barrio Adentro, đang từng bước cải thiện và 90% người dân Venezuela đã được hưởng lợi từ hệ thống này. Cả nước có hơn 15.000 chợ thực phẩm được bù giá nhằm đảm bảo đủ dinh dưỡng cho người dân. Hệ thống giáo dục được cải cách mạnh mẽ.
Nếu như dưới chính quyền trước đây, học phí giáo dục đại học rất cao và con em người lao động nghèo rất vất vả mới có khả năng vào đại học, thì giờ đây, Chính phủ Venezuela thành lập hai tổ chức Mission Robinson II và Mission Ribas hỗ trợ những người trước đây bị gạt ra khỏi hệ thống giáo dục.
Hiện có đến 572.000 sinh viên học miễn phí tại các trường đại học ở Venezuela. Hàng chục ngàn nhà ở xã hội đã được xây và Chính phủ dự kiến đến năm 2016 sẽ có 1,6 triệu nhà ở dành cho người lao động, chấm dứt tình trạng thiếu nhà ở cho người lao động.
Tổng thống Chavez đã tiến hành quốc hữu hóa một loạt tập đoàn dầu khí, các ngân hàng lớn với mục đích cao nhất là chia đều lợi nhuận từ nguồn tài nguyên thiên nhiên của đất nước cho tất cả mọi người dân chứ không để nó bị thao túng bởi một nhóm cá nhân.
Ông cũng thành lập những nông trang tập thể, bao tiêu đầu vào và đầu ra, vừa đảm bảo người lao động có việc làm vừa đảm bảo an ninh lương thực. Nhưng những kết quả đó chỉ mới là hiệu quả bước đầu của các chính sách cải cách kinh tế xã hội và Venezuela vẫn còn đang trên con đường xây dựng nền tảng cho xã hội XHCN.
Nhà nghiên cứu về Mỹ Latinh người Canada, Michael Lebowitz, trong một cuộc phỏng vấn báo điện tử Venezuelanalysis.com đã cho biết hiện ở Venezuela có 2 yếu tố cơ bản làm nòng cốt cho quá trình đi lên CNXH Thế kỷ 21. Đó là đặt trọng tâm vào sự phát triển toàn diện của con người và xem con người là mục tiêu chính cho mọi chính sách; thứ hai là sự nhận thức rõ ràng rằng điều kiện cần thiết cho sự phát triển của con người là sự tham gia của con người như là chủ thể chính trong thực tiễn cách mạng, sự thay đổi đồng thời hoàn cảnh và hành động của con người và sự thay đổi của bản thân.
Sự kết hợp của tầm nhìn và thực tiễn cần thiết được thể hiện trong Hiến pháp Bolivarian của Venezuela, trong đó nhấn mạnh đến sự phát triển toàn diện của con người và các hình thức kinh tế được dẫn dắt bởi những giá trị của hợp tác và đoàn kết. Lebowitz khẳng định đó là sự kết hợp rất quan trọng và cũng rất sáng tạo.
Trách nhiệm nặng nề
Tại hội nghị các đảng cánh tả, ông Chaves khẳng định Quốc tế 1, 2, 3, 4 đều xuất phát từ châu Âu và giờ đây tâm chấn của cuộc đấu tranh cách mạng là ở Mỹ Latinh, và Venezuela sẽ là trung tâm của cuộc đấu tranh này: “Thắng lợi của cuộc đấu tranh phụ thuộc vào vai trò của đội quân tiên phong và Venezuela sẽ nhận lấy vai trò đó với nhận thức về trách nhiệm to lớn đang đặt trên vai mình”. Sau hội nghị các đảng cánh tả, ông Chavez đã đưa ra vấn đề thành lập Quốc tế 5 thảo luận tại hội nghị bất thường của Đảng XHCN Thống nhất Venezuela.
Theo đề nghị của ông, vào tháng 4-2010 sẽ diễn ra đại hội thành lập Quốc tế 5 và để chuẩn bị cho việc thảo luận tiến tới thành lập Quốc tế 5, ông kêu gọi công khai đề nghị này để nhân dân Venezuela cùng thảo luận.
Nhiệm vụ tiên phong này cũng vô hình trung đặt Venezuela vào tầm ngắm của các nước tư bản, mà trực tiếp là Mỹ. Khi ông B. Obama đắc cử Tổng thống Mỹ, ông cam kết bằng một chiến dịch “sự thay đổi mà chúng ta tin tưởng”, nhưng trong một buổi trả lời phỏng vấn của kênh truyền hình tiếng Tây Ban Nha, ông Obama đã tấn công Tổng thống Chavez khi tuyên bố ông Chavez là một thế lực cản trở sự tiến bộ trong khu vực.
Tạp chí Direct Action của Đảng Cách mạng XHCN Australia viết: Mặc dù ông Obama tuyên bố “chính sách của tôi được dẫn đường bằng một nguyên tắc rất đơn giản, là cái gì tốt cho nhân dân châu Mỹ cũng sẽ tốt cho nước Mỹ”, nhưng thực tế chính sách của chính quyền Obama là bảo vệ sự thống trị của các tập đoàn kinh tế của Mỹ. Đó là lý do tại sao ông Obama muốn làm xói mòn cuộc cách mạng Venezuela, cuộc cách mạng đang cải thiện cuộc sống của hàng triệu người dân trên khắp Mỹ Latinh.
Tạp chí Direct Action cho biết mặc dù Tổng thống Chavez đã tái đắc cử trong cuộc bầu cử năm 2006 với 62% số phiếu, nhưng Washington đã và đang huy động mọi nguồn lực lật đổ ông Chavez. Ông Obama đã tiếp tục những nỗ lực của ông Bush để lật đổ chính quyền nhân dân của Tổng thống Chavez nhằm bảo vệ quyền lợi của một bộ phận nhỏ giới tư bản ở Venezuela.
Direct Action kết luận: Chính sách của ông Obama đối với Venezuela và các nước Mỹ Latinh rõ ràng không dựa trên những gì tốt cho nhân dân châu Mỹ mà thực chất là vì lợi ích của các tập đoàn kinh tế của Mỹ.
Về vai trò của Mỹ trong cuộc đảo chính quân sự ở Honduras nhằm lật đổ một vị tổng thống cánh tả đang dự tính rất nhiều ý tưởng đưa đất nước đi theo con đường XHCN giống như Venezuela, các nhà lãnh đạo Mỹ Latinh cho rằng cuộc đảo chính nhắm vào tổ chức “Liên minh vì nhân dân các nước châu Mỹ”, được thành lập trong năm 2009 nhằm thúc đẩy hội nhập và đoàn kết các quốc gia và nhân dân các nước châu Mỹ.
Tiếp sau cuộc đảo chính ở Honduras là thông báo về Hiệp ước Hợp tác quân sự Mỹ - Colombia, theo đó Colombia cho phép Mỹ sử dụng 7 căn cứ quân sự của nước này. Báo Venezuelanalysis.com nhận định Mỹ đang chuẩn bị tiến hành một cuộc chiến tranh ở Nam Mỹ để ngăn chặn làn sóng cách mạng XHCN như đã từng làm ở khu vực này trong thập niên 1960 và 1970.
Việc thành lập Quốc tế 5 thật sự là một mặt trận thống nhất các đảng Cộng sản, đảng XHCN, các phong trào cánh tả để sát cánh cùng Venezuela trong cuộc đấu tranh. Các đảng cánh tả đều nhận định rằng mô hình xã hội mới trong thế kỷ 20 đã bị CNTB phá hủy, nhưng những người quyết tâm đi theo con đường XHCN đã có một bài học kinh nghiệm đó là cần phải có lực lượng quần chúng, quân sự, chính trị cùng với vai trò lãnh đạo cách mạng thì nhất định có thể vượt qua những thủ đoạn của chủ nghĩa đế quốc, điển hình nhất là cuộc cách mạng Cuba.
Những gì đang xảy ra tại Mỹ Latinh cho thấy song hành với thế kỷ mới, phong trào cách mạng mới và vai trò lãnh đạo chính trị nổi lên đang thay đổi bộ mặt của thế giới. Có lẽ 2 năm trước không ai có thể nghĩ cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới xảy ra và đang vạch rõ những khiếm khuyết của CNTB để phong trào cách mạng đấu tranh vì một xã hội - XHCN phát triển như giờ đây, dù con đường chông gai vẫn còn phía trước.
Nhà nghiên cứu Lebowitz tranh luận trong bài viết “CNXH không từ trên trời rơi xuống” xuất bản trong tập sách “Build it now - Socialism for the 21th Century” (Hãy xây dựng ngay bây giờ CNXH Thế kỷ 21): “Tất cả chúng ta mới bắt đầu quá trình xây dựng CNXH ở nhiều nơi và quá trình đó đã mang lại cho chúng ta những hoàn cảnh lịch sử cụ thể. Tôi muốn nói rằng mỗi một bước đi trên một con đường mới là rất quan trọng”.
Khôi Nguyên
- Thông tin liên quan:
- Bài 1: Lời kêu gọi của Tổng thống Venezuela: Quốc tế 5 - Đoàn kết người lao động vì một xã hội XHCN
