Bài 3: Cần nhiều giải pháp đồng bộ

Loạt bài 2 kỳ “Làm gì để chấm dứt nạn chạy trường?” của Báo SGGP phản ảnh không chỉ là nỗi trăn trở của ngành GD-ĐT mà còn là niềm mong mỏi của toàn xã hội. Chiều 1-9, trao đổi với PV Báo SGGP, ông Huỳnh Công Minh, Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM đã khẳng định quyết tâm của ngành GD-ĐT trong việc giải quyết một vấn nạn gây tai tiếng cho ngành.

Con giám đốc Sở GD-ĐT không học trường điểm!

- PV: Đầu năm học nào cũng nghe xã hội kêu than “chạy trường mệt quá” và những nghi vấn phải bỏ tiền mua chỗ học. Và năm học này, lần đầu tiên, nghi vấn đã trở thành sự thật. Với tư cách là người đứng đầu ngành GD-ĐT TPHCM, ông thấy trách nhiệm của mình đến đâu?

- Ông HUỲNH CÔNG MINH: Chạy trường theo nghĩa tìm trường tốt (nhưng trường ở trái tuyến) năm nào cũng có và đã kéo dài nhiều năm. PHHS mong muốn con được học trường tốt là ý muốn chính đáng. Nhưng một số PHHS nghĩ có tiền sẽ chạy được trường chuyên lớp chọn. Cần khắc phục triệt để tiêu cực “chạy trường” bằng tiền bạc nói chung và tiêu cực liên quan đến giáo viên nói riêng.

- Nhiều người cho rằng đời sống người thầy khó khăn dẫn đến việc đồng tiền làm mờ lương tri?

- Đừng nói nghèo khó mà làm việc sai trái, dân tộc mình có câu “đói cho sạch, rách cho thơm”. Thầy giáo dù nghèo nhưng phải “giữ lấy lề”, là tấm gương về đạo đức cho HS. Bất cứ ai vì đồng tiền mà làm sai thì không chấp nhận được.

- Nguyên nhân “chạy trường” đã rõ: Cơ sở vật chất (CSVC) và chất lượng các trường trong cùng khu vực không tương xứng nhau. Nhưng nhiều năm qua, tình hình này vẫn chưa được cải thiện, do vậy vấn nạn chạy trường không giảm mà ngày càng tăng và tinh vi hơn?

- Những năm qua, CSVC trường học được mở rộng không chỉ ở nội thành mà còn ở ngoại thành, Củ Chi, Nhà Bè, Hóc Môn cũng có trường đẹp. Trường điểm đẹp đâu chỉ có Nguyễn Du (quận 1), Colette, Lê Quý Đôn (quận 3) mà còn có Nguyễn Hữu Thọ (quận 7), Lê Quý Đôn (quận 11). Giáo viên vùng sâu, vùng xa nhận giải thưởng Võ Trường Toản của báo SGGP. Mặt khác, nói về hiệu quả chất lượng thực tế, có bao giờ quận 1, quận 3, quận 5 tỷ lệ đậu cao như quận Gò Vấp, quận 4, Nhà Bè…

Việc nâng cao chất lượng đồng đều tạo công bằng trong giáo dục có chuyển biến rất rõ, thực tế như SGGP trong số báo hôm qua (1-9) nói là đúng. Tôi có cảm giác mỗi năm xu thế “chạy trường” nhiều hơn. Cũng có thể hiểu là do PHHS không có thông tin ở các trường đầy đủ. Con tôi không học trường điểm, nhưng giải thích cho người quen của mình ở khía cạnh chuyên môn thật là khó khăn. Bởi giữa các trường có tiếng và trường không có tiếng hầu như không chênh lệch gì.

Quy chế không ưu tiên cho con em giáo viên

- Như luật bất thành văn trong ngành, con cháu giáo viên (GV) thường được ưu tiên một suất học ở trường. Trong vụ chạy trường ở Lê Quý Đôn, GV cũng nhận con người dưng là cháu của mình. Thưa ông, đây cũng là cách hợp thức hóa chạy trường?

- Quy chế tuyển sinh của sở cho phép trường có quyền tuyển thêm HS nếu thiếu chỉ tiêu. Từ chuyện đó mới phát sinh chuyện gửi gắm này nọ. Cũng có một số trường hợp điểm bằng nhau, nhà trường xét đến yếu tố ưu tiên con em GV ở trường. Đó không phải là luật. Trường nào mà cũng phân bổ cho GV 1 suất thì lấy đâu chỗ cho người dân. Quy chế đâu có chuyện ưu tiên cho con cháu GV, nơi nào để chuyện đó xảy ra là sai quy định.

- Cách phân tuyến HS đầu cấp hiện nay giúp các quận ổn định HS, nhưng nhiều người cho rằng mang tính áp đặt, chỉ tiện việc cho ngành. Chính cơ chế phân tuyến đã đẩy PHHS vào tình thế biết chạy trường là sai nhưng vẫn làm?

- Phân tuyến ở bậc mầm non, tiểu học, THCS dựa trên địa bàn phường xã, đảm bảo mỗi HS đều có chỗ học. Những trường hợp đặc biệt như nhà gần trường A nhưng bị phân qua trường B thì cần xem xét và linh động giải quyết cho PHHS. Nếu áp dụng đúng, không máy móc, thì đã giảm bớt một phần nguyên nhân “chạy trường” rồi.

Xóa hệ bán công để hạn chế “chạy trường”

- Ngành đang thí điểm không tuyển hệ bán công (BC) ở THPT chuyên Lê Hồng Phong. Có thể xem đây là tín hiệu vui góp phần hạn chế “chạy trường”?

- Chạy trường tồn tại nhiều năm gây nhức nhối, chúng tôi nhận thấy dần dần phải thay đổi cơ chế tuyển sinh. Ngành giáo dục chọn Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong làm thí điểm không tuyển hệ B, không tuyển hệ dự bị. Như vậy là không có chuyện xem xét, gửi gắm. Đúng điểm thì vào. Mùa tuyển sinh này có kết quả rất tốt. Chúng tôi sẽ lấy hiệu quả thực tế ở Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong áp dụng cho tuyển sinh năm học sau.

- Chuyện tuyển sinh là của ngành nhưng ngành lại phụ thuộc quận. Những lá thư tay gửi gắm không dễ gì từ chối. Ngành GD có thể phát động phong trào “Nói không với thư tay” được không?

- Chỉ cần thiết lập quy trình tuyển sinh rõ ràng từ TP xuống quận, huyện, trường học. Trong quy chế không có danh sách ai gửi đến. Nếu nói tôi không nhận thư tay là không đúng. Nhưng những hồ sơ có thư tay cũng phải đưa vào hệ thống giải quyết công bằng. Tôi đã nói với các trường, chữ ký trong thư tay của tôi không có giá trị, tất cả phải phụ thuộc vào hội đồng tuyển sinh.

- Thưa Giám đốc, cuối cùng bạn đọc muốn biết Sở GD-ĐT có những biện pháp nào để chấm dứt muôn nẻo “chạy trường”?

- Cần phải có nhiều giải pháp đồng bộ. Trước hết, nhà trường phải nâng cao chất lượng cơ sở vật chất đồng đều một cách tương đối, đừng để trường nào quá xập xệ, PHHS chê. Bên cạnh đó, làm sao nâng chất lượng giáo dục các trường ngang bằng nhau. Thông tin toàn diện về chất lượng của từng trường cũng phải đến với PHHS một cách đầy đủ.

PHHS có thể tham khảo qua hệ thống bưu điện, các cơ quan thông tấn – báo chí hay là mạng Intranet của ngành (địa chỉ: www.hcm.edu.vn). Phụ huynh hãy tin tưởng, cho con học đúng tuyến, không đi xa xôi vất vả. Chạy trường mệt mỏi bôn ba nhưng hiệu quả không bao nhiêu. Hiệu quả nhất là có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình – nhà trường.

- Xin cảm ơn ông.

HỒNG LIÊN