Sau hơn một năm phát động cuộc vận động sáng tác, quảng bá các tác phẩm văn học nghệ thuật và báo chí về chủ đề “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, vừa qua tại thủ đô Hà Nội, Ban Chỉ đạo cuộc vận động đã tổ chức sơ kết và trao giải thưởng cho các đơn vị, cá nhân có tác phẩm văn học nghệ thuật và báo chí đạt chất lượng cao năm 2008. Trong số 2.200 tác phẩm tham dự cuộc vận động trong năm qua, có 65 tác phẩm được Ban chỉ đạo trao giải thưởng, trong đó có 5 tác phẩm âm nhạc. Cuộc vận động này còn được tiếp tục đến năm 2011…
Lâu nay, sáng tác những tác phẩm văn học nghệ thuật về Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là ca ngợi lý tưởng chiến đấu, tình cảm cao đẹp và sự nghiệp cách mạng vĩ đại của một nhân vật lịch sử Việt Nam, một danh nhân văn hóa thế giới, sinh ra từ dân tộc ta, nhân dân ta và đã làm rạng rỡ non sông, đất nước ta.
Từ nhiều năm qua, có một điều mong ước thiết tha, chân thành nhất của những người soạn nhạc trong đội ngũ văn hóa-văn nghệ cách mạng Việt Nam là viết nên những tác phẩm âm nhạc xứng đáng với Bác Hồ để nói lên trọn vẹn lòng kính yêu vô hạn và biết ơn sâu sắc của nhân dân ta, Tổ quốc ta đối với vị lãnh tụ, người cha già dân tộc.
Ngay từ mùa thu 1945, khi cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám thắng lợi trong cả nước và tiếp đến ngày 2-9, Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, các nhạc sĩ đã sáng tác nhiều bài hát bày tỏ lòng biết ơn Người đã dắt dìu toàn dân vùng lên tự giải phóng khỏi gông cùm nô lệ. Những ai đã sống trong không khí hào hùng của những ngày mùa thu năm ấy hẳn không quên tiếng hát rạo rực lòng người “Dân Nam ơi biết ơn Cụ Hồ đời đời…” hay “Đuốc gươm thiêng dâng cho nước nhà…”. Đây cũng là tiếng nói chân thành từ đáy lòng của người nhạc sĩ biết ơn Người đã đổi đời cho nhân dân và cho cả chính mình.
Theo thời gian, giới nhạc sĩ Việt Nam lớn lên cùng đất nước qua từng chặng đường của lịch sử, càng trưởng thành và hiểu biết cách mạng càng cảm thấy công ơn của Bác Hồ đối với dân tộc và đất nước thật vô cùng sâu nặng, từ đó đã xuất hiện nhiều tác phẩm âm nhạc nói lên lòng biết ơn chân thành đối với Người.
Nhiều nhạc sĩ đầu đàn của nền âm nhạc cận đại Việt Nam, từng nổi tiếng trước Cách mạng Tháng Tám 1945, như Nguyễn Xuân Khoát, Văn Cao, Lưu Hữu Phước, Đỗ Nhuận, Văn Chung, Lê Yên, Tô Vũ, Nguyễn Đình Phúc… đã có những tác phẩm viết về Người với cảm xúc dồi dào, mãnh liệt nhất.
Tiếp bước các bậc đàn anh, các thế hệ nhạc sĩ đi sau cũng đã có rất nhiều sáng tác nói lên lòng kính yêu Bác, niềm tự hào được chiến đấu dưới lá cờ vinh quang của Bác với nhiều thể loại từ thanh nhạc đến khí nhạc, từ bài hát quần chúng ngắn gọn đến hợp xướng, giao hưởng nhiều chương. Ngay các em nhỏ từ lúc ấu thơ cũng đã sớm có bài hát dành riêng cho lứa tuổi của mình để ca vang “Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng…”.
Những dòng nhạc chân thành viết về Bác đã ra đời trên mọi miền đất nước từ Việt Bắc, Tây Bắc đến đồng bằng sông Hồng, từ “khúc ruột” miền Trung đến đồng bằng sông Cửu Long, mang âm hưởng dân ca các dân tộc trong cộng đồng người Việt trên khắp nẻo đường đất nước, mang tâm tình sâu đậm đối với Bác của các tầng lớp nhân dân từ nông thôn đến thành thị, từ miền ngược đến miền xuôi, từ đất liền đến đảo xa, từ nhà máy đến ruộng đồng, từ mái trường đến doanh trại quân đội…
Không thể kể hết những tác phẩm âm nhạc với nhiều đề tài phong phú, đa dạng được các nhạc sĩ khai thác để viết về Bác. Những tác phẩm âm nhạc này bắt nguồn từ đáy lòng chân thành, tha thiết của các nhạc sĩ, đã được quần chúng hưởng ứng, yêu thích, thế nhưng chưa bao giờ các nhạc sĩ vừa lòng, thỏa mãn với những gì mình bày tỏ tình cảm trong tác phẩm. Dù rằng khi đặt bút viết những dòng nhạc với những cảm xúc mãnh liệt nhất, các nhạc sĩ vẫn cảm thấy tác phẩm của mình vẫn chưa xứng đáng với công lao vĩ đại của Bác đã cống hiến cả cuộc đời mình cho ngày vinh quang của dân tộc và đất nước.
Nhân ngày 19-5 năm nay, chúng ta hãy hát lên “Bài ca dâng Bác” theo đạo lý từ ngàn xưa của cha ông “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ người trồng cây” để tưởng nhớ đến Người, học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người.
Trương Quang Lục
