Bắt mạch… căn bệnh ùn tắc giao thông ở TPHCM

Giao thông tại TPHCM ngày càng xấu đi là điều đã được tiên liệu từ nhiều năm trước. Thế nhưng, tiếc rằng TPHCM lại không thể ngăn chặn có hiệu quả việc này.

Kê thuốc không đủ liều

Giao thông hỗn loạn ở TPHCM - các dòng xe chặn đầu nhau. Ảnh: chụp trên đường Lũy Bán Bích - Tân Phú. Ảnh: ĐỨC TRÍ

Cách nay 5 năm, khi mà phương tiện giao thông tăng gần 100 ô tô và khoảng 300 xe gắn máy/ngày, nhiều chuyên gia giao thông đã đề nghị TPHCM nên có ngay các giải pháp hạn chế xe cá nhân lưu thông trên đường song hành với việc phát triển vận tải hành khách công cộng. TPHCM lúc ấy cũng đã giao cho Sở Giao thông Công chính nghiên cứu lập đề án hạn chế xe cá nhân bên cạnh việc phát triển vận tải hành khách công cộng.

Tuy nhiên, chỉ có đề án phát triển vận tải công cộng được chấp thuận và cho triển khai ngay còn đề án hạn chế xe cá nhân không được thông qua. Phương thuốc không đủ liều này đã để lại một hậu quả là… đường phố ngày càng chật chội bởi xe công cộng được tạo điều kiện cho phát triển từ hơn 1.000 chiếc, đến nay đã gần 5.000 chiếc, còn xe cá nhân thì phát triển vô tội vạ do không kiểm soát được.

Hiện, khi phương tiện giao thông đã tăng tới 100 ô tô và 1.000 xe gắn máy/ngày, nâng tổng lượng xe của thành phố lên tới hơn 3,4 triệu chiếc, còn có khoảng 700.000 xe gắn máy, 60.000 ô tô các tỉnh lưu thông ở TPHCM, làm cho người dân thành phố ra đường là thấy… kẹt xe, đề án hạn chế xe cá nhân vẫn chưa thấy chuyển động. Nhiều chuyên gia giao thông đánh giá, nếu cứ kiểu cho thuốc thiếu liều như vậy, trong một thời gian không xa nữa, TPHCM sẽ không còn đường mà đi, nhất là trong bối cảnh diện tích đường của thành phố không tăng được bao nhiêu.

Một phương thuốc thiếu liều khác cần phải nói đến là: hạn chế mở đường trong nội thành nhưng lại không hạn chế xây thêm nhiều cao ốc ở đây. Từ nhiều năm trước, TPHCM đã có chủ trương hạn chế mở đường trong nội thành và đây là một chủ trương được nhiều người hoàn toàn ủng hộ. Thế nhưng, đường không cho mở mà cao ốc lại cho xây, kéo thêm nhiều người vào nội thành sinh sống… thế là kẹt xe.

Tất nhiên, khu vực trung tâm thành phố cũng không thể để “lùn” như hiện nay mà từng bước phải được xây cao hơn. Song việc “cao” lên của khu vực trung tâm thành phố phải được tiến hành đồng thời với việc phát triển vận tải công cộng khối lượng lớn tại đây. Nhà cao, người đông, vận tải công cộng khối lượng lớn phát triển thì mới giải quyết được vấn nạn ùn tắc giao thông. Tiếc rằng, liều thuốc này lại cũng không được sử dụng đúng liều và hậu quả không gì khác hơn… kẹt xe.

Chủ trương tăng mức xử phạt đối với các hành vi, vi phạm Luật Giao thông của Chính phủ được rất nhiều người dân ủng hộ. Tuy nhiên, nếu chỉ tăng mức xử phạt nhưng thiếu người thực thi quy định này thì… e rằng không đạt được kết quả như mong muốn. Hiện nay, trên rất nhiều con đường của thành phố, không ít người dân chấp hành khá nghiêm chỉnh Luật Giao thông khi có… cảnh sát, ngược lại thì không. Do vậy, trong bối cảnh ý thức chấp hành Luật Giao thông của một bộ phận không nhỏ người dân còn rất thấp, thì việc tăng cường lực lượng kiểm soát là hết sức cần thiết. Phương thuốc như vậy, mới đủ liều.

Bác sĩ… nhát tay?

Lệch ca làm việc và học tập của các công sở, doanh nghiệp, trường học… là một trong những giải pháp chống ùn tắc giao thông khá hiệu quả ở nhiều nước có tình hình giao thông phức tạp như TPHCM. Tại thành phố, giải pháp này cũng đã được bàn đến từ năm 2001 nhưng không hiểu sao cho đến nay vẫn chưa được triển khai thực hiện. Nhiều người cho rằng, có lẽ do giải pháp đó ảnh hưởng đến cuộc sống của nhiều tầng lớp người dân nên ngành chức năng… run tay?

Tất nhiên, cẩn trọng trước những quyết định ảnh hưởng đến cuộc sống của nhiều người dân là đúng đắn. Tuy nhiên, nếu quyết định đó là đúng đắn thì nên mạnh dạn thực hiện. Theo ông Trần Quang Phượng, Giám đốc Sở Giao thông Công chính TPHCM, vấn nạn ùn tắc giao thông tại các cổng trường học hoặc các doanh nghiệp vào giờ tan ca đang ngày một trầm trọng. Một giải pháp nhanh chóng cho vấn đề này là hết sức cần thiết.

Vỉa hè bị lấn chiếm, người đi bộ bị đẩy xuống lòng đường, gây tai nạn giao thông và ảnh hưởng xấu đến giao thông đã được nói đến… hàng chục năm nay. Thế nhưng, tình trạng đó vẫn tồn tại ở ngay cả các quận trung tâm. Cách nay hơn 3 năm, vỉa hè đã được giao về cho các quận, huyện quản lý với lý do: địa phương hiểu rõ địa bàn và như vậy sẽ quản lý chặt hơn. Một lý do xác đáng nhưng không hiểu sao tình trạng vỉa hè bị lấn chiếm vẫn không được cải thiện. Quận, huyện nhát tay? Hay vì một lý do nào nữa?

Các công trường giao thông gây… ùn tắc giao thông cũng là một chuyện không mới ở TPHCM. Song cũng như những câu chuyện trên, tình hình ấy vẫn không được cải thiện dù rằng Thanh tra Giao thông Công chính khẳng định đã ra rất nhiều biên bản xử phạt các đơn vị thi công cẩu thả, gây ùn tắc giao thông. Thuốc không đủ liều hay Thanh tra Giao thông Công chính xử phạt chưa đủ sức răn đe các đơn vị, vi phạm?

Nguyễn Khoa

Các tin, bài viết khác