Bệnh nhân “ôm” máy thở… bác sĩ đứng canh

Chỉ vì không có huyết thanh kháng nọc rắn cạp nia mà hơn 3 tháng qua, hàng chục bệnh nhân ngộ độc do bị loài rắn này cắn, được cấp cứu tại Trung tâm Chống độc (TTCĐ), Bệnh viện Bạch Mai đã phải mất thêm rất nhiều thời gian để điều trị. Còn những y, bác sĩ ở đây cũng căng thẳng, vất vả không kém vì phải túc trực theo dõi bệnh nhân liên tục 24/24g. Nguyên nhân sâu xa của tình trạng này là TTCĐ không có kinh phí để sản xuất huyết thanh kháng nọc rắn cạp nia…!

Bệnh nhân, bác sĩ cùng… khổ

Cái nóng oi bức, ngột ngạt 37-38 độ của Hà Nội những ngày tháng 7 dường như làm cho không khí làm việc của TTCĐ Bệnh viện Bạch Mai càng căng thẳng. Dẫn chúng tôi xuống bộ phận lâm sàng, BS Ngô Đức Ngọc than thở: Đầu hè tới nay, bệnh nhân ngộ độc, nhiễm độc tăng cao khiến cán bộ y, bác sĩ ở đây quay đến chóng mặt nhưng cũng vẫn chưa thấm tháp gì so với việc chăm sóc và điều trị cho bệnh nhân ngộ độc do rắn cạp nia cắn.

Chỉ vào một bệnh nhân nữ đang phải thở máy, bác sĩ Ngọc cho biết: Bệnh nhân là Nguyễn Thị Hợi ở Trọng Quan, Đông Hưng, Thái Bình bị rắn cạp nia chui vào màn cắn khi đang ngủ. Bệnh nhân đã nhập viện được hơn 20 ngày nhưng sức khỏe vẫn chưa có chuyển biến nhiều, phải thở máy và sử dụng các loại thuốc giải độc và kháng sinh liều cao. Nằm giường kế bên, bệnh nhân Lê Thị Hiếu (19 tuổi) ở  Đông Xuân, Sóc Sơn, Hà Nội đang trong tình trạng phù nề, thỉnh thoảng lại lên cơn co giật, xung quanh bệnh nhân chằng chịt các loại ống dẫn máy thở và máy theo dõi nhịp tim.

Theo hồ sơ bệnh án, bệnh nhân Hiếu bị rắn cạp nia cắn dẫn tới ngộ độc và suy hô hấp nặng. Hiếu đã thở máy được một tuần nhưng theo bác sĩ Ngọc với tình trạng bệnh như hiện nay thì bệnh nhân sẽ phải “ôm” máy thở ít nhất là một tháng. Chưa hết, kỷ lục giữ máy thở lâu nhất ở đây thuộc về bệnh nhân Nguyễn Đức Lộc (50 tuổi) ở Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội bị ngộ độc do rắn cạp nia cắn khi cho tay xuống cống. Tiếp xúc với chúng tôi, người nhà bệnh nhân cho biết: Ông Lộc vừa mới tự thở được sau 35 ngày phải sử dụng máy thở. Theo các bác sĩ, hiện nay sức khỏe của bệnh nhân đã dần hồi phục song phải mất ít nhất 10 ngày nữa bệnh nhân mới có thể ra viện được.

Trên đây chỉ là 3 trong số hàng chục bệnh nhân bị ngộ độc do rắn cạp nia cắn, phải vào cấp cứu điều trị tại TTCĐ hơn 3 tháng qua. GS  Nguyễn Thị Dụ, chuyên gia đầu ngành chống độc Việt Nam, hiện đang là chuyên viên cao cấp của TTCĐ, bức xúc: “Bệnh nhân bị rắn cạp nia cắn phải dùng máy thở và điều trị dài ngày thì y, bác sĩ chăm sóc và điều trị cho những bệnh nhân này cũng vất vả, căng thẳng không kém”.

Người bệnh thường bị liệt cơ hô hấp dẫn tới suy hô hấp nặng phải thở máy liên tục trong thời gian dài và y, bác sĩ không một phút dám rời mắt khỏi bệnh nhân. “Chỉ cần máy thở trục trặc, hoặc mất điện vài phút mà bác sĩ theo dõi không kịp thời phát hiện để bóp bóng hỗ trợ người bệnh thì chẳng khác gì... bóp cổ người bệnh”, GS Dụ cho biết. Ngoài ra, một vấn đề nữa là khi bệnh nhân phải thở máy dài ngày đã ảnh hưởng tới việc điều trị cho những bệnh nhân bị ngộ độc khác vì cả trung tâm hiện cũng chỉ có 9 máy thở.

Bao giờ... hết khổ?

Trao đổi với chúng tôi, GS Dụ cho biết: Bệnh nhân ngộ độc do rắn cạp nia cắn nếu có huyết thanh kháng nọc truyền thì sẽ rút ngắn thời gian thở máy và đặc biệt thời gian điều trị cũng chỉ mất khoảng 1 tuần là bệnh nhân ra viện. Thực tế, trong năm 2006, đơn vị nghiên cứu huyết thanh kháng nọc của TTCĐ đã nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm thành công gần 400 lọ huyết thanh kháng nọc rắn cạp nia. Số huyết thanh này đã  thử nghiệm thành công cho hơn 40 bệnh nhân tình nguyện với kết quả điều trị rất tốt, đặc biệt là không xảy ra bất cứ một tai biến nào.

Trong năm nay, đơn vị nghiên cứu huyết thanh kháng nọc đã lên kế hoạch sản xuất tiếp 300 lọ huyết thanh kháng nọc rắn cạp nia, với tổng dự trù kinh phí dự phòng khoảng 250 triệu đồng. Thế nhưng, theo GS Dụ, đến thời điểm này, TTCĐ vẫn chưa biết tìm đâu ra nguồn để đủ tiền phục vụ việc sản xuất huyết thanh kháng nọc rắn cạp nia. Bởi lẽ, khi trung tâm đề nghị Bệnh viện Bạch Mai, cũng như Bộ Y tế xem xét hỗ trợ thì lại nhận được yêu cầu từ phía cơ quan quản lý là phải xây dựng một đề tài nghiên cứu khoa học về loại  huyết thanh này!

Việc các cơ quan quản lý đưa ra yêu cầu trên là không phù hợp trong tình hình hiện nay vì thực tế loại huyết thanh kháng nọc rắn cạp nia đã được thử nghiệm rất thành công trên nhiều bệnh nhân. Hơn nữa, số bệnh nhân bị ngộ độc do loại rắn này cắn đang có chiều hướng tăng cao thì không thể vì bất cứ một lý do gì mà chậm trễ trong việc tìm hướng điều trị tốt nhất cho người bệnh. Bao giờ bệnh nhân ngộ độc do rắn cạp nia cắn và các y, bác sĩ tham gia chăm sóc, điều trị hết khổ? Câu trả lời xin được dành cho các cơ quan chức năng của ngành y tế!.

Quốc Khánh

Các tin, bài viết khác