Tổng thống Brazil Luis Inacio Lula da Silva vừa đề nghị tổ chức một quỹ quốc tế để bảo vệ rừng Amazon đồng thời giúp chống lại thay đổi khí hậu. Quỹ này sẽ thúc đẩy thay thế việc chặt phá rừng của người dân sống ở lưu vực Amazon, và hỗ trợ cho việc bảo tồn và phát triển bền vững.
Một lâm tặc đang phá rừng tại Amazon.
Lưu vực Amazon rộng 7 triệu km², trong đó rừng chiếm 5,5 triệu km² , nằm trong 9 quốc gia: Brazil, Colombia, Peru, Venezuela, Ecuador, Bolivia, Guyana, Suriname và Guiana thuộc Pháp. Rừng Amazon chiếm hơn 50% diện tích rừng thế giới, giàu tài nguyên thực vật và các loài động vật quý hiếm, được xem là khu bảo tồn thiên nhiên trên thế giới.
Rừng Amazon chiếm gần 60% lãnh thổ Brazil, trong đó nhiều khu vực là rừng nguyên sơ, chưa được khai thác. Khu rừng nhiệt đới này chứa 20% tài nguyên nước trên thế giới và gần 30% các loài động và thực vật. Rừng Amazon rộng lớn có khả năng hấp thu tới 90 tỷ tấn carbon, một lượng đủ để tăng tốc độ nóng của trái đất lên 50%. Tuy nhiên do nông dân cần đất làm nông nghiệp, hàng chục ngàn hécta rừng ở đây bị tàn phá mỗi năm.
Nhà khí tượng học Jose Antonia Marengo dự đoán, với tốc độ này thì đến 2100 nhiệt độ sẽ tăng từ 5 đến 8°C và lượng mưa giảm từ 5% - 15%. Đã có nhiều dự án quốc tế với mục tiêu cứu rừng Amazon. Các kết luận của ông Marengo nằm trong khuôn khổ một nghiên cứu bắt đầu cách đây 2 năm và sẽ tiếp tục cho đến 2010. Với sự tài trợ của Ngân hàng thế giới và chính phủ Anh, nghiên cứu này có mục tiêu là dự đoán các thay đổi khí hậu ảnh hưởng đến Brazil trong 100 năm tới.
Hiện nay Brazil có vệ tinh cũng như hệ thống giám sát bằng radar cung cấp dữ liệu chính xác về nơi đang diễn ra tình trạng phá rừng. Tuy nhiên do ngân sách eo hẹp, các lực lượng bảo vệ rừng không thể đủ tiền mua xăng dầu cho tàu thuyền đi kiểm tra hoặc bắt giữ kẻ phá rừng.
Bộ trưởng Môi trường Brazil Carlos Minc kêu gọi thay đổi tận gốc rễ các hành vi về môi trường: chúng ta cam kết giảm thiểu nạn phá rừng, xóa bỏ việc đốt rừng bất hợp pháp và bảo đảm chất lượng sống tốt hơn cho tất cả. Hiện tại các quan chức nước này đang tìm kiếm nguồn vốn từ nước ngoài, nhắm tới mục tiêu gây quỹ 21 tỷ USD vào 2021.
Tuy nhiên một bộ trưởng chính phủ cho biết, Brazil sẽ không chấp nhận sự can thiệp của nước ngoài vào chính sách của họ đối với Amazon. Sregio Leitao, Giám đốc chính sách của tổ chức môi trường Hòa bình Xanh hoan nghênh ý tưởng của Brazil và đưa ra nhận xét rằng đây là lần đầu tiên Brazil công nhận có mối liên quan giữa hiện tượng trái đất ấm lên với việc bảo vệ khu rừng này. Một thời gian dài Brazil khăng khăng cho rằng nguyên nhân trái đất ấm lên là do việc sự dụng nhiều nguyên liệu hóa thạch.
Phát biểu tại thủ đô Rio de Janeiro, Tổng thống Silva nói Brazil nhận thức rõ rừng Amazon có ý nghĩa thế nào đối với thế giới. Sẽ tốt cho hình ảnh nước này khi làm điều nên làm và Brazil sẽ ngẩng cao đầu khi tham gia diễn đàn quốc tế về bảo vệ rừng.
HOÀNG MAI
