Các giai đoạn vàng phát triển chiều cao

* Tôi có cháu gái 16 tuổi cao 153cm, lúc 2 tuổi cháu cao 83cm, lúc cháu khoảng 11-12 tuổi thấy cao rất nhanh, nhưng sau đó không thấy tăng chiều cao nhiều nữa. Tôi đọc báo thấy nói chiều cao lúc trưởng thành sẽ gấp đôi chiều cao lúc cháu 2 tuổi nhưng tôi có cảm giác từ năm ngoái đến nay cháu không còn cao thêm nữa, tôi nên cho cháu ăn uống như thế nào để cháu nhanh cao thưa bác sĩ? Nguyễn Thị Ch.

- Chào bạn! Sự phát triển chiều cao của trẻ qua nhiều giai đoạn, có lúc tăng nhanh, có lúc tăng chậm và có thời điểm kết thúc của nó. Có 3 giai đoạn quan trọng là giai đoạn bào thai, 3 năm đầu đời và giai đoạn tiền dậy thì.

Giai đoạn bào thai: Từ một tế bào, thai nhi phát triển nhanh chóng, lúc sinh ra dài 50cm.

Giai đoạn dưới 3 tuổi: Lúc 1 tuổi chiều cao tăng khoảng 25cm, hai năm tiếp theo mỗi năm trẻ tăng khoảng 10cm nữa. Đúng như bạn nói, thường chiều cao lúc trẻ 2 tuổi ước bằng một nửa chiều cao lúc trẻ trưởng thành, nhưng với điều kiện trẻ vẫn được tiếp tục chăm sóc tốt trong những năm tiếp theo.

Từ 4 - 10 tuổi: Trung bình mỗi năm tăng khoảng 5cm, giai đoạn này cần cung cấp đủ nhu cầu năng lượng và các chất dinh dưỡng đặc biệt là đạm, sắt, kẽm, canxi, vitamin D... để trẻ phát triển cũng như làm nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển vượt bậc kế tiếp.

Giai đoạn tiền dậy thì: Khoảng 10 - 13 tuổi ở trẻ gái, 13 - 16 tuổi ở trẻ trai, là giai đoạn phát triển đột phá về chiều cao trở lại, mỗi năm trẻ có thể tăng từ 8 - 12cm, chính vì vậy bạn thấy cháu cao rất nhanh. Trẻ gái sau khi hành kinh, trẻ trai sau 17 tuổi sẽ tăng chiều cao rất ít. Về lý thuyết trẻ gái còn tăng chiều cao đến 23 tuổi, trẻ trai đến 25 tuổi, càng lớn, sự tăng chiều cao càng hạn chế và không đáng kể.

Như vậy, có thể nói cháu gái bạn có giai đoạn khởi đầu rất tốt, nhưng kết quả hiện tại thấp so với chuẩn theo tuổi và cháu đã qua mất các giai đoạn phát triển nhanh trước tuổi dậy thì. Trường hợp này rất hay gặp trong thực tế, thường chúng ta rất chăm chút trẻ trong giai đoạn trẻ còn nhỏ. Từ lớp 1 trở đi trẻ thường tự ăn uống theo sở thích, nếu chúng ta không thường xuyên nhắc nhở hướng dẫn trẻ dễ ăn uống thiên lệch, nên mất cân đối khẩu phần, dễ thiếu hụt các dưỡng chất quan trọng cho phát triển chiều cao như canxi, vitamin D, sắt, kẽm... Bên cạnh đó, trẻ ít vận động, thức quá khuya, ngủ không đủ giấc cũng là những nguyên nhân làm chậm sự phát triển chiều cao.

Bạn nên chú ý cho cháu ăn uống đầy đủ và cân đối, đủ 4 nhóm thực phẩm trong mỗi bữa ăn, ăn càng đa dạng thực phẩm càng tốt, hạn chế thức ăn béo, ngọt, tăng cường thực phẩm giàu canxi như sữa, cá nhỏ ăn cả xương, tép ăn cả vỏ, cua đồng, nghêu, sò, các loại rau lá màu xanh đậm, đậu hủ, các loại đậu... ăn đủ bữa, không bỏ bữa sáng. Đồng thời tăng cuờng tập luyện thể dục thể thao các môn giúp tăng cao như bơi lội, bóng rổ, cầu lông, đu xà đơn... và ngủ sớm trước 10 giờ đêm, hy vọng cháu có thể cao thêm một ít.

* Em là sinh viên năm nay 17 tuổi, nếu em sử dụng sữa lâu dài thì sữa sẽ có tác dụng phần nào trong việc tăng chiều cao không ạ? Trần Thị N.

- Chào bạn! Sữa là một thực phẩm giàu canxi và các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể được các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên dùng hằng ngày. Đặc biệt canxi trong sữa dễ tiêu hóa hấp thụ nên là nguồn cung cấp canxi rất tốt cho cơ thể, nhất là cho trẻ trong giai đoạn phát triển giúp tăng chiều cao cũng như cho mọi đối tượng giúp phòng ngừa loãng xương hiệu quả. Tuổi bạn về lý thuyết còn tăng chiều cao đến năm 23 tuổi, mặc dù không nhiều nhưng nếu bạn có chế độ dinh dưỡng, vận động hợp lý cũng giúp cải thiện ít nhiều. Việc bạn dùng sữa lâu dài, trung bình ngày 2 - 3 ly là hoàn toàn có lợi cho chiều cao và sự rắn chắc của xương bạn nhé. Kết hợp chơi thường xuyên một môn thể thao như bơi lội, bóng rổ, cầu lông, đạp xe... và nghỉ ngơi điều độ giúp bạn năng động và khỏe mạnh.

BS CK1 Hoàng Hồ Thống Nhất
Chuyên gia Tư vấn Dinh dưỡng NutiFood

Các tin, bài viết khác