Muôn vẻ Hà thành

“Cảnh tiên” xưa ở Hà thành

Trong lịch sử ngàn năm với nhiều triều đại đóng đô ở đây, hiển nhiên Hà thành là mảnh đất có nhiều công trình xây dựng kỳ vĩ, xa hoa của các bậc vua chúa. Qua thời gian, các công trình đó lần lượt bị tàn phá và tìm lại hình bóng của chúng thật khó. Nhưng dựa vào các văn bản ghi chép, cộng với trí tưởng tượng nữa ta vẫn có thể thấy được một phần nào hình ảnh các lầu son, gác tía này.

Theo như cuốn Hà thành kim tích khảo của học giả Lê Dư, hiệu là Sở Cuồng, thì “Cổ tích lịch sử ở thành phố Hà Nội rất nhiều, nhưng nổi tiếng là đẹp và khiến nhiều người lưu ý nhất là phủ Chúa Trịnh”. Khi cụ Lê Dư viết những dòng đó thì phủ chúa Trịnh chả còn chút dấu tích nào nữa.

May mắn thay trong Thượng kinh ký sự của cụ Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác ta lại bắt gặp được “những bức ảnh” chụp một cách khá chi tiết cái công trình nổi tiếng này. Cảnh thứ nhất khi cụ được đưa vào phủ chúa: “Chúng tôi đi cửa sau vào phủ. Người truyền lệnh dẫn tôi qua mấy lần cửa nữa, theo đường bên trái mà đi. Tôi ngẩng đầu lên: đâu đâu cũng là cây cối um tùm, chim kêu ríu rít, danh hoa đua thắm, gió đưa thoang thoảng mùi hương. Những dãy hành lang quanh co nối nhau liên tiếp”.

Cảnh thứ hai là quãng đường trong phủ sang Đông cung: “Quanh co hơn một dặm, đâu đâu cũng là lầu, đài, gác, cửa ngọc, rèm châu, long lanh chiếu xuống đáy nước, cao vút tận trời xanh. Hai bên đường toàn là hoa thơm cỏ lạ, những loại thú lạ, những con chim đẹp bay, nhảy, hót vang, từ dưới đất bằng nhô lên một ngọn núi cao, cây cổ thụ, bóng che râm mát. Một cái cầu sơn bắc ngang qua dòng nước uốn quanh, đá hoa làm lan can. Tôi vừa đi vừa ngắm, thực không khác gì một cảnh tiên”. Trong “tiên cảnh” ấy có “những đồ đạc mà nhân gian chưa bao giờ từng thấy”.

Bây giờ đứng ở Đình Ngang và Cấm Chỉ, hai cái khuôn giới của phủ chúa ngày xưa, “cảnh tiên” chả còn, chỉ có xe và người cuồn cuộn, sục sôi tuôn chảy. 

ĐĂNG MINH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Diễn biến mới nhất dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19

Diễn biến mới nhất dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19

Tính đến 9 giờ ngày 23-1-2021 đã có 98.736.967 ca xác nhận mắc Covid-19, có 2.116.159 ca tử vong trên thế giới (Mỹ: 25.390.042 ca mắc, 424.177 tử vong; Ấn Độ: 10.640.544 ca mắc, 153.221 ca tử vong; Brazil: 8.755.133 ca mắc, 215.299 ca tử vong; Nga: 3.677.352 ca mắc, 68.412 ca tử vong). Tại Việt Nam, có 1.548 trường hợp mắc bệnh, trong đó có 1.411 ca đã được chữa khỏi, 35 ca tử vong.