Thứ trưởng Bộ Công thương Bùi Xuân Khu:

Chặn đà nhập siêu bằng giải pháp tổng lực

  • Mức tăng xuất khẩu có xu thế giảm dần, trong khi nhập siêu lại tăng cao
  • Tìm mọi cách giảm giá thành sản xuất để nâng cao tính cạnh tranh
  • Kiểm soát chặt nguồn ngoại tệ cho nhập khẩu
  • Bình ổn thị trường, cân đối cung cầu các loại hàng hóa thiết yếu của nền kinh tế…

Hàng loạt giải pháp nhằm bình ổn giá cả trên thị trường và cán cân thương mại xuất nhập khẩu, đã được Bộ Công thương công bố. Phóng viên Báo SGGP đã có cuộc trao đổi với ông Bùi Xuân Khu (ảnh), Thứ trưởng Bộ Công thương xoay quanh vấn đề triển khai các giải pháp này.

Nhập siêu tăng, xuất khẩu giảm: cán cân lệch!

- Phóng viên: Thưa Thứ trưởng, một số mặt hàng nông sản đã bắt đầu tạm ngưng hoặc giảm tốc độ xuất khẩu vì mục tiêu bảo đảm an ninh lương thực, hoặc do giá xuất khẩu giảm mạnh như cao su. Như vậy, tới đây tình hình xuất khẩu có vẻ xấu hơn?

Ông BÙI XUÂN KHU: Tôi được biết, đợt rét kỷ lục vừa qua ảnh hưởng đến mùa vụ sắp tới, nhiều nước trên thế giới mất mùa, kinh tế thế giới suy thoái, lương thực trở thành một yếu tố quyết định sự ổn định an ninh xã hội, vì thế việc tạm dừng và cân nhắc lượng gạo xuất khẩu trong những tháng còn lại là cần thiết. Thời gian gần đây, giá xuất khẩu cao su sang Trung Quốc giảm bình quân 100 NDT/tấn, khối lượng giao dịch giảm, do giá thế giới giảm và Trung Quốc thực hiện chính sách siết chặt giá nhập khẩu các mặt hàng quan trọng để kiềm chế lạm phát, nên cần tạm dừng để tránh gây thiệt hại. Diễn biến gần đây như vậy.

- Như thế cán cân thương mại xuất, nhập tiếp tục “lệch”?

Xem xét tình hình xuất nhập khẩu diễn biến phức tạp trong những tháng đầu năm, đang phản ánh một số vấn đề đáng lưu ý. Có thể thấy, kim ngạch xuất khẩu quý 1-2008 vẫn tăng khá tới 22,7%, tuy thấp hơn so với cùng kỳ năm ngoái (tăng 23,9%) và kế hoạch Thủ tướng Chính phủ yêu cầu (tăng 25%), nhưng mức tăng có xu thế giảm dần qua các tháng.

Trong đó, phần lớn các mặt hàng thuộc nhóm nông, lâm thủy sản tăng ổn định và có lợi thế về giá nên số lượng xuất khẩu tăng cao như gạo tăng 38,8%, cao su 27,7%, hạt tiêu 26,4%, điều nhân 36,2%, thủy sản 10,8%. Riêng với nhập khẩu, tình trạng nhập siêu tăng cao do tỷ trọng nhập nguyên - nhiên - phụ liệu, là đầu vào cho sản xuất hàng tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, và máy móc thiết bị rất lớn, trong khi giá thế giới tăng rất mạnh trong thời gian qua như xăng dầu tăng 57%, sắt thép 70%, hóa chất 62%...

Giải pháp tổng lực - sức mạnh toàn xã hội

- Trong quý 2-2008, một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, đồ gỗ và một số nhóm mặt hàng nông sản nhạy cảm có thể bị ảnh hưởng tiêu cực. Đâu là biện pháp cứu các ngành?

Chính phủ và Bộ Công thương đã triển khai một loạt các biện pháp, đồng bộ từ trung ương đến địa phương, từ ứng phó trước mắt đến các giải pháp lâu dài. Đơn cử, nhóm giải pháp trước mắt cần tìm mọi cách giảm giá thành sản xuất để nâng cao tính cạnh tranh, Bộ Tài chính đã đồng ý một số hỗ trợ cần thiết như hỗ trợ ngư dân đóng mới tàu, thay máy tàu sang loại máy mới ít tiêu hao nhiên liệu; hỗ trợ 30% kinh phí bảo hiểm thân tàu cho tàu đánh bắt hải sản có công suất máy từ 40 CV trở lên, tàu dịch vụ phục vụ đánh bắt hải sản; hỗ trợ 100% kinh phí mua bảo hiểm tai nạn cho ngư dân làm việc trên tàu...

Về phía địa phương, TPHCM cam kết không tăng một số loại phí, dành khoản ngân sách khoảng 1.000 tỷ đồng để triển khai ngay một số cơ chế chính sách hỗ trợ nông nghiệp và nông dân đầu vào và đầu ra; hỗ trợ DN đầu tư mạnh sản xuất để giảm giá thành sản phẩm và hàng hóa thiết yếu cho tiêu dùng trong nước từ 5%-10% so với giá thị trường.

Về phía Bộ Công thương, nhóm các giải pháp cần làm ngay bao gồm: kiểm soát chặt nguồn ngoại tệ cho nhập khẩu theo thứ tự ưu tiên cho các nhóm hàng cần phải nhập khẩu (đầu vào cho sản xuất và xuất khẩu); cần kiểm soát nhập khẩu và hạn chế nhập khẩu.

Trong nhóm hạn chế nhập khẩu, đề nghị ngân hàng nhà nước nghiên cứu ban hành các quy định quản lý nguồn ngoại tệ chặt chẽ hơn. Nhóm giải pháp thực hiện bình ổn thị trường, cân đối cung cầu các loại hàng hóa thiết yếu của nền kinh tế. Bên cạnh đó, cần rà soát các dự án đầu tư để sớm đưa vào hoạt động làm tăng thêm sản phẩm và giá trị công nghiệp, đẩy mạnh xuất khẩu; phát động rộng rãi trong nhân dân phong trào sử dụng hàng Việt Nam.

Ngành xuất khẩu thuỷ sản có mức tăng trưởng cao trong thời quan qua. Ảnh: T.M.

- Chúng tôi nghe nói đến giải pháp tăng thuế?

Đúng là, cần xem xét nâng thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế trước bạ, các loại lệ phí hoặc chế độ hạn ngạch đăng ký đối mặt hàng ô tô dưới 9 chỗ nguyên chiếc và linh kiện ô tô để hạn chế tiêu dùng trong nước.

- Bất cứ một chính sách kinh tế nào, cũng cần dựa trên những nghiên cứu dự báo, thế nhưng thời gian qua công tác dự báo của nền kinh tế đã bộc lộ nhiều yếu kém. Ông có tính tới yếu tố này trong các giải pháp?

Việc nâng cao công tác dự báo và cảnh báo xu hướng giá cả và thị trường thế giới để đề xuất các giải pháp cụ thể, cũng nằm trong các biện pháp cải tổ của chúng tôi trong giai đoạn hiện nay.

Đầu tư chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu

- Ông có cho rằng, tình hình xuất khẩu sẽ còn khó khăn khi năng suất lao động thấp và cơ cấu sản phẩm chưa có chuyển biến mạnh sang các sản phẩm có chất lượng và giá trị gia tăng cao?

Một trong những nguyên nhân khiến các DN trong nước vừa qua gặp khó khăn, chính là do quy mô sản xuất của các DN trong nước còn nhỏ bé, nên công nghệ thiết bị đầu tư manh mún. Các DN chưa có điều kiện đầu tư vào công nghệ cao, tự động hóa và chuyển đổi sang các nhóm sản phẩm có giá trị cao.

- Nhận diện thực trạng của DN VN, có lẽ trong nhiều báo cáo cũng đã đặt ra. Vấn đề ở chỗ, cơ chế, chính sách nào để giúp các DN điều kiện chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu?

Vì vậy tới đây, ngoài việc tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng có lợi thế cạnh tranh, các DN cần tích cực phát triển các mặt hàng có tiềm năng thành những mặt hàng xuất khẩu chủ lực chính nhằm nâng cao hiệu quả xuất khẩu; thực hiện đầu tư chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu sang các mặt hàng có hàm lượng chất xám cao, tăng tính chế biến và chế tạo để giảm dần tỷ trọng hàng xuất khẩu thô...

Đồng thời, Bộ Công thương cũng đang thúc đẩy thu hút đầu tư vào các dự án sản xuất sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, công nghiệp hỗ trợ để cung cấp các nguyên liệu, linh phụ kiện, phụ tùng, chi tiết cho xuất khẩu và tiêu dùng. Song song đó, các vấn đề như xây dựng hàng rào tiêu chuẩn kỹ thuật, đẩy mạnh công tác xúc tiến mở rộng thị trường; xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng công nghiệp - thương mại ở các địa phương; cải cách thủ tục hành chính; thực hiện các chương trình phát triển nguồn nhân lực... cũng được triển khai đồng bộ để tháo gỡ khó khăn cho sản xuất và xuất khẩu.

- Xin cảm ơn Thứ trưởng.

Văn Minh Hoa thực hiện

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chợ đầu mối đối mặt nguy cơ tái đóng cửa

Chợ đầu mối đối mặt nguy cơ tái đóng cửa

Việc cho các chợ đầu mối tại TPHCM được mở điểm trung chuyển hàng hóa được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết tình trạng thiếu hàng hóa thiết yếu trong bối cảnh thành phố thực hiện giãn cách. Thế nhưng, thực tế đã không được như mong muốn. 

Ngân hàng - Chứng khoán

Duy trì, củng cố yếu tố tích cực

Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh TPHCM, tổng dư nợ tín dụng trên địa bàn đến hết tháng 8-2021 ước đạt 2.693.500 tỷ đồng, tăng 0,45% so với tháng trước, tăng 6,31% so với cuối năm 2020 và tăng 13,23% so với cùng kỳ năm trước. 

Thị trường

Địa ốc

Nông nghiệp

Xuất khẩu cá tra giảm mạnh trong tháng 8 và tháng 9

Theo Tổng cục Thủy sản, diện tích thả nuôi cá tra ở vùng ĐBSCL từ đầu năm đến nay khoảng 3.516ha (bằng 74,3% so với cùng kỳ 2020), sản lượng thu hoạch ước đạt 932.000 tấn (bằng 81% so với cùng kỳ); trong đó sản lượng cá tra thu hoạch của tháng 8 giảm 44,9% và nửa tháng đầu tháng 9 giảm 77%.

Đầu tư

Chuẩn bị các điều kiện đón làn sóng đầu tư

Các nhà đầu tư ngoại vẫn kỳ vọng vào môi trường đầu tư của Việt Nam mặc dù tại thời điểm này đang gặp nhiều khó khăn do dịch Covid-19. Ngay lúc này đây, vẫn có nhiều giải pháp, cách làm có thể cải thiện thu hút vốn đầu tư nước ngoài, chuẩn bị các điều kiện sẵn sàng đón làn sóng đầu tư trong điều kiện bình thường mới. 

Du lịch

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế