Xúc tiến thương mại năm 2005

Chỉ mới triển khai 30% đề án

Năm 2005, kim ngạch xuất khẩu của nước ta dự kiến đạt 31,5 tỷ USD. Nhiều ý kiến cho rằng, để đạt được con số này, cần phải đẩy mạnh hơn nữa công tác xúc tiến thương mại (XTTM). Trên thực tế, đến thời điểm hiện nay chúng ta mới chỉ thực hiện được 30% chương trình XTTM của cả năm 2005. Thứ trưởng Bộ Thương mại Lương Văn Tự đã trả lời phỏng vấn Báo SGGP xoay quanh vấn đề này.

-  PV:
Thưa Thứ trưởng, năm nay Chính phủ duyệt chi cho chương trình XTTM trọng điểm là bao nhiêu, con số đã chi? Thứ trưởng có thể giới thiệu vài nét chính trong việc thực hiện chương trình từ đầu năm đến nay?

Thứ trưởng Lương Văn Tự

-  Thứ trưởng LƯƠNG VĂN TỰ: Năm 2005, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt 181 đề án của 30 đơn vị chủ trì (trong đó có 7 đề án dài hạn đã phê duyệt trong những năm trước và 5 đề án ngắn hạn của năm 2004 được phép chuyển sang thực hiện trong năm 2005). Tổng số tiền hỗ trợ cho chương trình là 195 tỷ đồng. Đây là con số không lớn vì chúng ta còn nghèo. Trên thế giới, các quốc gia thường chi cho công tác này khá nhiều tiền. Ví dụ như ở Anh, một năm họ chi cho XTTM là 90 triệu bảng Anh.

Theo tổng hợp báo cáo tiến độ thực hiện đến ngày 25-7-2005 của 26 đơn vị chủ trì, có trên 30% số đề án đã và đang triển khai thực hiện. Cụ thể, chúng ta đã tham gia vào 2 hội chợ thủy sản tại Boston (Mỹ) và Bỉ, có 20 hợp đồng được ký kết tại 2 hội chợ này. Thông qua tham gia hội chợ phần mềm tại Nhật Bản, một số DN phần mềm của VN cũng đã ký được hợp đồng gia công cho các đối tác từ Nhật. Có thể nói, qua các hoạt động XTTM tại nước ngoài, nhiều DN đã tự tin đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh để đáp ứng các hợp đồng cung ứng sản phẩm.

-  Con số 30% dự án đã và đang thực hiện liệu có quá thấp so với đòi hỏi thực tế?

-  Năm 2005, các chương trình XTTM trọng điểm tập trung thực hiện vào 6 tháng cuối năm nên chương trình mới thực hiện được 30% là không có gì đáng ngạc nhiên. Ngoài ra, năm 2005 là năm cuối cùng triển khai thực hiện chương trình XTTM trọng điểm theo hướng dẫn của Thông tư 86/2002/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Do vậy, các chương trình xúc tiến trọng điểm năm 2005 chủ yếu là các chương trình có tính ngắn hạn như hội chợ, triển lãm, khảo sát thị trường… Còn các chương trình dài hạn đã được phê duyệt từ những năm trước, tiếp tục thực hiện trong năm 2005.

So với năm 2004, tỷ lệ các chương trình thực hiện trong nửa đầu năm 2005 tốt hơn.

-  Chỉ còn 3 tháng nữa là kết thúc năm 2005. Nhiều ý kiến cho rằng để đạt được kim ngạch xuất khẩu 31,5 tỷ USD trong năm nay, phải đẩy mạnh hơn nữa công tác XTTM. Làm thế nào để đẩy nhanh tiến độ này, thưa Thứ trưởng?

-  Chương trình XTTM được các đơn vị chủ trì lập kế hoạch từ năm trước. Do vậy, vấn đề đặt ra là triển khai các chương trình XTTM theo đúng kế hoạch chứ không phải là đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Hiện nay, các đơn vị triển khai thực hiện theo đúng chương trình đã được phê duyệt, trừ trường hợp có thay đổi vì lý do khách quan.

Ngày 31-8-2005, Bộ Thương mại đã chủ trì cuộc họp với các hiệp hội ngành hàng bàn các biện pháp đẩy mạnh hoạt động XTTM từ nay đến cuối năm nhằm mục đích tăng trưởng xuất khẩu và đề nghị các hiệp hội rà soát lại các chương trình XTTM, nếu cần thiết, có thể đề nghị điều chỉnh, bổ sung chương trình của đơn vị mình chủ trì thực hiện để đạt kết quả tốt hơn, góp phần đẩy mạnh xuất khẩu.

Ý kiến “cần đẩy mạnh công tác XTTM để tăng ngay kim ngạch xuất khẩu” là mong muốn tốt. Nhưng, XTTM là chương trình phối hợp với đối tác bên ngoài nên một khi đề nghị lên kế hoạch đã được chấp nhận, muốn thay đổi phải được đối tác bên ngoài đồng ý.

-  Mặc dù các DN được hỗ trợ 50% chi phí khi tham gia các chương trình XTTM nhưng trên thực tế lại rất khó thanh toán? Cần phải làm gì để giảm bớt những thủ tục không cần thiết?

-  Nguyên tắc hỗ trợ của chương trình XTTM trọng điểm là DN tham gia đóng góp kinh phí và Nhà nước hỗ trợ một phần kinh phí thông qua đơn vị chủ trì. Tùy từng nội dung, Nhà nước hỗ trợ 50% hoặc 70% tổng kinh phí. Trong những năm qua, việc thanh toán, quyết toán gặp khó khăn do yêu cầu DN phải nộp chứng từ gốc trong khi DN phải lưu chứng từ gốc trong hồ sơ của mình.

Điều này đã được Bộ Tài chính chỉnh sửa. Mặt khác, các đầu mối chủ trì chương trình cũng phải nâng cao năng lực xây dựng đề án, tổ chức thực thi và thanh quyết toán với Bộ Tài chính kịp thời. Để hỗ trợ thêm cho các DN, Bộ Thương mại cũng đã đề xuất Thủ tướng Chính phủ chọn một số lĩnh vực hỗ trợ 100% kinh phí (trên cơ sở vẫn giữ nguyên tắc không tăng tổng kinh phí cho dự án). Ví dụ, đối với tham gia hội chợ triển lãm tại nước ngoài, Nhà nước hỗ trợ 100% chi phí gian hàng và trang trí tổng thể, các chi phí còn lại DN tự lo.

-  Theo Thứ trưởng, các DN cần làm gì để tranh thủ tối đa từ các chương trình XTTM trọng điểm?

-  Khi VN gia nhập WTO, những trợ cấp xuất khẩu trực tiếp sẽ bị bãi bỏ. Nhưng XTTM là lĩnh vực WTO cho phép. Vì vậy, để khai thác chương trình XTTM của Chính phủ có hiệu quả, các đơn vị chủ trì cần tập hợp sớm và đầy đủ các yêu cầu của DN để trình Bộ Thương mại tổng hợp đồng thời mở rộng quan hệ với các đầu mối nước ngoài như Phòng Thương mại, hiệp hội ngành hàng, các trung tâm phân phối…

Ngoài ra, các đơn vị chủ trì cần tổ chức thực hiện tốt hơn nữa các đề án đã được phê duyệt bằng cách phổ biến rộng rãi cho DN, bố trí sớm nội dung và chương trình triển khai, quyết toán nhanh sau khi thực hiện… 

THÚY HẢI (thực hiện) 

Các tin, bài viết khác