Tại cuộc họp báo với các cơ quan thông tấn báo chí trong và ngoài nước sáng 13-4, đồng chí Phan Diễn, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đã trả lời nhiều câu hỏi của phóng viên Báo SGGP về các vấn đề dư luận đang quan tâm, đặc biệt là công tác nhân sự Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X.
- Quy trình chọn nhân sự có gì mới?
-Việc lựa chọn nhân sự cho BCH Trung ương lần này có nét gì mới so với các kỳ đại hội trước để chúng ta có những người thật sự đủ phẩm chất, năng lực và bản lĩnh?
-Trên tinh thần phát huy dân chủ để lựa chọn người xứng đáng vào BCH TƯ khóa X, bước đầu tiên là BCH TƯ khóa IX nêu những định hướng về tiêu chuẩn, cơ cấu, số lượng người tham gia. Sau đó, các đồng chí Ủy viên Trung ương khóa IX tự đề xuất mình có muốn tái cử khóa X không, rồi ghi ý kiến của mình về 146 ủy viên Trung ương khóa IX khác, ai tái cử, ai không tham gia khóa mới.
Căn cứ định hướng mà BCH TƯ đề ra, đảng bộ các tỉnh, thành phố, cơ quan, ban - ngành TƯ lấy ý kiến giới thiệu Ủy viên Trung ương ở đơn vị mình qua 2 vòng. Vòng 1, tại Hội nghị cán bộ chủ chốt của Đảng bộ các đơn vị, mỗi đồng chí đề xuất người của ngành và địa phương hoặc người ở nơi khác xứng đáng vào BCH TƯ.
Sau khi tổng hợp lại, Trung ương thông báo cho Đảng bộ đơn vị đó biết số lượng bao nhiêu người được giới thiệu và bao nhiêu người giới thiệu. Sang vòng 2, dựa trên danh sách này, BCH Đảng bộ tỉnh, thành phố và ngành họp lại lấy ý kiến tiếp. Trung ương tập hợp và Bộ Chính trị nghiên cứu, đưa ra danh sách giới thiệu đề nghị ứng cử vào BCH Trung ương khóa X. Cụ thể là tại các Hội nghị Trung ương lần thứ 13 và 14, BCH Trung ương bỏ phiếu và kết quả này chính là danh sách đề nghị đưa ra ứng cử Đại hội Đảng lần thứ X với số lượng dôi ra gần 10% theo quy định.
Tuy nhiên, quyền lựa chọn ai xứng đáng vào BCH Trung ương khóa mới vẫn là do các đại biểu tham dự đại hội quyết định. Trung ương còn yêu cầu các đơn vị chức năng cung cấp đầy đủ thông tin từng ứng cử viên về lý lịch, nhận xét kiểm điểm cuối nhiệm kỳ, nhận xét của tổ chức Đảng, cơ quan làm việc và nơi cư trú. Trong quá trình này, chúng tôi còn tham khảo ý kiến Ủy ban Trung ương MTTQVN.
- Liệu có ai không xứng đáng “lọt” vào danh sách đề cử BCH TƯ không ?
-Từ những vụ án tiêu cực như PMU 18 vừa qua, một số người có trách nhiệm ở các cơ quan cấp cao khẳng định có hiện tượng “chạy chức, chạy quyền”. Liệu trong quá trình chuẩn bị nhân sự Đại hội Đảng lần thứ X có xảy ra hiện tượng này không?
- Chúng ta rất hy vọng là không! Nếu có, bất cứ ai bị phát hiện, có cơ sở nói “chạy chức, chạy quyền” thì chắc chắn TƯ kiên quyết loại bỏ người đó khỏi danh sách ứng cử.
- Đến nay, đã có một số người rút khỏi danh sách đại biểu tham dự đại hội, trong đó có người chuẩn bị được đề cử vào BCH TƯ. Dư luận đặt vấn đề: Liệu có ai lọt lưới mà chưa bị phát hiện?
- Chúng ta mong rằng tất cả các đại biểu dự đại hội đều xứng đáng, và những Ủy viên Trung ương được bầu càng xứng đáng hơn. Từ nay đến khi ĐH diễn ra, nếu có ai bị phát hiện và thấy không đủ tiêu chuẩn thì Ban thẩm tra tư cách đại biểu sẽ gạch tên người đó. Hiện nay, một người đã bị gạt bỏ tên, một người xin tự rút khỏi danh sách dự đại hội. Còn ai nữa không thì chúng ta sẽ theo dõi tiếp. Bất cứ lúc nào phát hiện thì đều phải xử lý nghiêm minh, căn cứ vào tình hình cụ thể.
- Thưa đồng chí, nhưng nếu để lọt người không xứng đáng vào danh sách tham dự đại hội và danh sách ứng cử BCH TƯ khóa X thì chúng ta có quy trách nhiệm cho ai không?
- Nếu những người đề cử cung cấp thông tin sai sự thật để đại hội bầu thì tôi nghĩ rằng, căn cứ vào các tình huống cụ thể, có thể truy cứu trách nhiệm những người cung cấp tư liệu sai lệch cho đại hội.
- Vì sao Đại hội X không mời khách quốc tế?
-Sau khi Trung ương tiếp thu ý kiến của các tầng lớp nhân dân trong đợt góp ý cho Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội lần thứ X của Đảng, liệu có những thay đổi gì lớn về đường lối kinh tế, chính trị và đối ngoại của Đảng không?
- Nói chung không có sự thay đổi nào lớn, hoặc có tính chất ngược lại định hướng. Những đóng góp của cán bộ, đảng viên và nhân dân đã góp phần làm sâu sắc hơn, chính xác hơn về đường lối chúng ta trong thời gian tới.
- Thưa đồng chí, tại các đại hội trước, chúng ta đều mời khách quốc tế. Đại hội lần này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, chuẩn bị vào WTO; tiến trình dân chủ hóa xã hội và công khai hóa trong Đảng cũng ngày càng mở rộng, nhưng vì sao chúng ta không mời bạn bè quốc tế tham dự?
- Đúng là mọi đại hội trước đây của Đảng CSVN chúng ta đều mời khách quốc tế, nhưng lần này chúng ta quyết định không mời. Lý do chủ yếu là chúng ta muốn có được đại hội thực chất hơn, có điều kiện thực hiện nội dung tốt hơn. Cần nói thêm là các đại biểu quốc tế thường muốn dự cả buổi khai mạc và buổi bế mạc, nhưng họ lại không có thời gian nhiều. Vì vậy, trước đây chúng ta chia đại hội thành 2 phần. Đầu tiên là đại hội nội bộ, trong đó phần lớn công việc là thảo luận nội dung văn kiện và cả nhân sự. Khi ra đại hội chính thức có khách quốc tế tham dự, đại biểu đọc tham luận và chúng ta công khai chính thức kết quả bầu cử đại hội. Như thế, những nội dung quan trọng nhất, thực chất nhất thì đại hội nội bộ đã thông qua, còn đại hội chính thức chỉ là công khai hóa thôi.
Đại hội lần này, chúng tôi muốn thay đổi cách làm, giống như Đại hội Đảng bộ các cấp, tức là chỉ tiến hành một đại hội với tất cả nội dung thực chất nhất, còn 1 ngày trù bị chỉ để làm thủ tục. Đại hội kéo dài 8 ngày. Như thế rất bất tiện cho bạn bè quốc tế. Vả lại, đến nay, chỉ có Đảng ta trong số các đảng đang cầm quyền là mời khách quốc tế, còn Trung Quốc thì từ hồi cách mạng văn hóa đã không mời khách quốc tế khi tổ chức Đại hội Đảng. Hay gần đây là Đảng NDCM Lào cũng không mời. Tuy nhiên, để đáp ứng sự mong mỏi của bạn bè quốc tế muốn hiểu biết về Đại hội Đảng CSVN, chúng ta thông báo cho họ biết tình hình về công tác chuẩn bị Đại hội Đảng CSVN và sau đại hội, chúng ta sẽ gửi tài liệu và thông báo kết quả đại hội cho bạn bè biết
