Toàn vùng ĐBSCL có diện tích cây ăn trái 250.000ha, sản lượng đạt trên 2 triệu tấn trái/năm, chiếm khoảng 65% tổng sản lượng cả nước.
- Cung giảm, cầu tăng...
Chị Danh Thị Út (Phú Tâm, Kế Sách, Sóc Trăng) băn khoăn nhìn ruộng dưa của mình. Chị nói: “Tui coi Đài Truyền hình Cần Thơ, thấy ông trồng dưa khoe một công dưa bằng năm công lúa mà hỡi ơi. Biết rằng thu hoạch 1 công dưa hấu có thể thu 5 triệu đồng nhưng đó là được lái tới mua tại ruộng, tỷ lệ trái loại 1 của mình đạt trên 60% và nhất là bán kịp Tết. Lúa chưa đặng giá thì neo chờ giá bao lâu cũng hổng ngán chớ dưa hấu tới kỳ hái làm sao dám neo tại ruộng quá 3 ngày! Đứt ruột chớ dễ ăn sao?”.
Ông Lê Văn Sang - một thương lái TPHCM chuyên làm hàng đi Sài Gòn - Hà Nội thừa nhận: “Dưa năm nay không trúng và đẹp mã bằng năm ngoái do bị mấy trận mưa khi vừa tượng trái. Chi phí sản xuất của người trồng cao hơn năm rồi 25% nhưng giá chỉ tăng không quá 10%. Tui thu mua dưa Tết 20 năm nay nên hiểu nỗi khổ của người trồng đưa lắm”.
Cơn bão số 9 và những trận mưa muộn trái tính trái nết đã gây ảnh hưởng lớn đến sản lượng xoài, bưởi, quýt tiều son, nhãn, mãng cầu... Sau cơn bão số 9, ông Nguyễn Quốc Bảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre đã cho biết ít nhất trên 20% sản lượng trái cây, hoa kiểng xứ dừa bão cướp trên tay nông dân.
Thiệt hại ấy ở vùng cây ăn trái Vĩnh Long, Cần Thơ, Trà Vinh là 15%. Nhưng chi phí cao, sản lượng giảm, nhu cầu mua trái cây giáp Tết tăng mà giá lại không tăng tương xứng như mong đợi của các nhà vườn! Tham khảo giá các loại trái cây “không có không được” trong mấy ngày Tết của người dân, thật không khỏi ngỡ ngàng: bưởi Năm Roi loại 1: 200.000đ/chục (“chục” ở ĐBSCL tới 14 trái); quýt tiều son 40.000đ/chục; dưa hấu “ngoại hạng Anh”: 80.000đ/cặp; mãng cầu dai loại 1: 15.000đ/kg...
Nghĩa là chỉ tương đương hoặc nhích nhẹ so với cùng kỳ năm trước. Chị Văn Thị Điệp - chủ sạp trái cây ở chợ Long Xuyên cho biết: “Bán trái cây không khác bán hoa tươi là mấy. Sáng tươi, chiều nhót, thót tim chớ hổng chơi. Tôi buôn bán trái cây cả chục năm mà Tết năm 2006 mất trắng 5 cây vàng vì hàng trái cây Trung Quốc rớt giá thê thảm”.
- Trái cây “ta” thắng?
Chị Minh Anh - một trong những chủ vựa trái cây lớn nhất Cần Thơ nói chắc như vậy. Đời sống cao, người ta mua táo, nho Mỹ, lê Nhật, xoài cát Hòa Lộc, bưởi Năm Roi Vĩnh Long, Hậu Giang để làm quà biếu. “Lê, táo, cam, quýt vàng Trung Quốc ngày càng ít người thu nhập khá ưa vì họ nghe đồn có ngâm hóa chất bảo quản.
Trái cây Việt Nam như dưa hấu, bưởi, quýt tiều son, mãng cầu, xoài… vẫn được ưa chuộng; nho, táo, lê thì hàng Tây năm nay áp đảo!”. Vậy tại sao trái cây Việt Nam vẫn giá thấp? Chị Minh Anh thở dài: “Vì hàng Trung Quốc rẻ… không chịu nổi. Quýt tiều son Lai Vung 30.000đ/kg, trong khi cam vàng Trung Quốc 10.000đ/kg, quýt vàng Trung Quốc 18.000đ/kg.
Người nghèo mua hàng Trung Quốc. Người nghèo lại chiếm số đông! Tất cả góp phần khiến trái cây Việt Nam tuy ngon và an toàn hơn nhưng khó nâng giá. Tui hy vọng 1-2 ngày nữa tình hình sẽ khác”.
Một buổi sáng sớm đầu tháng 2-2007, tại chợ nổi Cái Răng, tôi choáng ngợp trước nghìn nghịt tàu ghe chở trái cây xuôi ngược đặc sông Hậu. Bà Sáu Mến, một thương lái nói vừa chỉ huy việc đóng quýt tiều, bưởi Năm Roi nói: “Thương lái chuyên nghiệp không ai ép nhà vườn. Buôn bán lâu năm, thương lái và nhà vườn là bạn tốt của nhau”.
Mùa Tết năm nay trái cây ĐBSCL sẽ “chua” hay “ngọt”? Bà Sáu Mến lắc đầu: “Qua ngày 26 Tết mới biết được. Tui thì tin rằng càng gần Tết trái cây “ta” càng có giá”.
Mong là vậy!
NGUYỄN THỊ KỲ
