Gặp gỡ Giám đốc NXB Văn Nghệ TPHCM - Nguyễn Đức Bình:

“Chúng tôi xin được rút kinh nghiệm…”

Sau khi các tập truyện ngắn của nhà văn Dương Nghiễm Mậu: “Nhan sắc”, “Cũng đành”, “Tiếng sáo người em út”, “Đôi mắt trên trời” của tác giả Dương Nghiễm Mậu và bộ tiểu thuyết ba tập “ Nguyệt Đồng xoài” của tác giả Lê Xuyên được NXB Văn Nghệ TPHCM liên kết với Công ty Văn hóa Phương Nam (PNC) xuất bản đã gây nhiều luồng phản ứng của công luận. Để làm rõ vấn về quy trình xuất bản những ấn phẩm này, chúng tôi đã tìm gặp và trao đổi với ông Nguyễn Đức Bình, Giám đốc NXB Văn Nghệ TPHCM.

* Về các tác phẩm xuất bản trước năm 1975, Luật xuất bản đã quy định rõ ở Điều 10 “Những hành vi bị cấm trong hoạt động xuất bản” và Điều 21 “Tác phẩm cần thẩm định nội dung trước khi tái bản”… Xin ông cho biết NXB đã tuân thủ các điều luật này như thế nào?

* Ông Nguyễn Đức Bình: Nhằm tạo điều kiện cho bạn đọc có thêm nguồn sách tham khảo, nghiên cứu ở lĩnh vực văn học, trong 10 năm trở lại đây, NXB đã chọn lọc và tái bản sách của một số tác giả trước năm 1975. Cụ thể như, NXB đã in lại sách của tác giả: Phạm Thiên Thư, Bùi Giáng, Mộng Bình Sơn, Toan Ánh, Nguyễn Hiến Lê, Nguyễn Văn Trung, Huỳnh Phan Anh,… Khi chọn tái bản các loại sách này, chúng tôi tuân thủ theo Luật xuất bản, chọn lọc, thẩm định, biên tập, trao đổi với các tác giả để sửa chữa cho phù hợp với bạn đọc hiện nay.

* Thế nhưng, với các tác phẩm của hai tác giả Lê Xuyên và Dương Nghiễm Mậu đang gây nên nhiều ý kiến của công luận, dường như quy trình xuất bản của NXB lại quá lỏng lẻo. Ngày 24-4-2007, Cục xuất bản (Bộ VH-TT) đã có công văn số 639/XB-QLXB gửi NXB Văn Nghệ với nội dung : “Những tác phẩm nêu trên đã được xuất bản trước năm 1975, không do Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam cho phép. Theo điều 21 của Luật xuất bản thì những tác phẩm này phải được thẩm định nội dung trước khi đăng ký kế hoạch xuất bản”.

* Trước hết, phải nói rõ điều 21 quy định "nếu nội dung có dấu hiệu vi phạm quy định tại điều 10 thì NXB mới phải tổ chức thẩm định".

Về bản thảo của các tác giả này, tháng 10-2006, Công ty PNC đưa các bản thảo đến NXB để xin giấy phép. Tất cả các bản thảo đã được sắp chữ, dàn trang và được sửa lỗi sạch sẽ. Đọc kỹ bản thảo, về nội dung, chúng tôi không thấy có dấu hiệu vi phạm Điều 10 của Luật xuất bản, nên chúng tôi đã không tổ chức Hội đồng thẩm định tác phẩm. Sau đó, NXB đã thực hiện đúng quy trình đưa vào danh mục đăng ký xuất bản số 01 ngày 5-1-2007 trình cơ quan chủ quản là Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật TPHCM. Kế hoạch đề tài của NXB được Cục Xuất bản chấp nhận với giấy xác nhận xuất bản số 57/XB-QLXB ký ngày 12-1-2007. Mặc dù Luật Xuất bản không yêu cầu về nhân thân của tác giả, nhưng chúng tôi cũng tham khảo ý kiến của A 25 Cục An ninh Văn hóa - Tư tưởng (Bộ Công an) và được biết hai tác giả Lê Xuyên (cư ngụ tại Việt Nam, đã mất năm 2004), Dương Nghiễm Mậu (còn sống và đang cư ngụ tại TPHCM). Ngoài ra, chúng tôi cũng tham khảo, tra cứu về tác giả Dương Nghiễm Mậu trong “Từ điển văn học” (Bộ mới) của NXB Thế Giới (Hà Nội)… Sau khi in, chúng tôi nộp lưu chiểu đầy đủ và được phép phát hành…

* Thế nhưng, trong quá trình biên tập, về phía NXB đã không tiếp cận và không đọc kỹ các tác phẩm nguyên gốc mà chủ yếu phó thác cho đối tác liên kết?

* Đây là một kinh nghiệm và là một bài học mà chúng tôi đã rút ra sau vụ việc này.

* Trước những ý kiến phản ứng về các cuốn sách trên, là một người làm công tác xuất bản, ông có ý kiến gì về bản lĩnh của người làm xuất bản trước các đề tài có tính nhạy cảm này?

* Mặc dù đã tuân thủ đúng quy trình xuất bản, nhưng trong vấn đề này chúng tôi xin được rút kinh nghiệm. Sau khi ký giấy phép, NXB đã không không đồng hành cùng đối tác liên kết đi đến cùng. Công ty PNC là một đơn vị kinh doanh. Vì mục đích thương mại, họ đã tổ chức tuyên truyền quảng cáo về tác giả, tác phẩm hơi quá đà, mất cân đối với nhiều tác giả khác. Thứ hai, đối với các tác giả, tác phẩm thuộc dạng sách tham khảo, lẽ ra ở mỗi cuốn sách NXB cần có lời của một nhà nghiên cứu, lời dẫn của NXB để phân tích mặt tích cực, hạn chế nhằm hướng dẫn bạn đọc.Bản thân anh em trong NXB đã cùng nhau và rút kinh nghiệm rất kỹ về vấn đề này.

* Là một đơn vị chịu trách nhiệm chính việc cấp giấy phép xuất bản các ấn phẩm trên, ông có ý kiến gì khi đối tác liên kết xuất bản là PNC trong việc tuyên bố sẽ “khơi thông dòng chảy văn học…, xây dựng “Tủ sách văn học miền Nam trước năm 1975”…?

* Tôi cũng đã trao đổi với đại diện của PNC trong việc phát biểu gây bất đồng thuận trong dư luận xã hội. Những lời phát biểu của bà Nguyễn Thị Lệ không đại diện cho cơ quan xuất bản. Đối với một số tác phẩm của tác giả Dương Nghiễm Mậu, Lê Xuyên do PNC liên kết với NXB đã ra mắt, NXB ký quyết định xuất bản trên cơ sở thẩm định từng tác phẩm và thực hiện theo đúng các quy trình của Luật xuất bản hiện hành. Và NXB cũng không có kế hoạch cấp giấy phép xuất bản các tập khác của hai tác giả này. Hiện nay, Nhà nước Việt Nam chưa cho phép thành lập NXB tư nhân, các đơn vị, tổ chức, cá nhân muốn xuất bản đều phải thông qua các NXB xuất bản. Những việc mà  bà Phan Thị Lệ - TGĐ Công ty Văn hóa Phương Nam trả lời trên báo chí là mang tính chủ quan. 

Việt Hà

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chung kết Hoa khôi Du lịch Việt Nam 2020: Không có hoa khôi

Chung kết Hoa khôi Du lịch Việt Nam 2020: Không có hoa khôi

Vượt qua 28 thí sinh, người đẹp Bùi Minh Anh (SBD 169, quê Đắk Nông) và Ngô Mỹ Hải (SBD 099, quê Đắk Lắk) trở thành Á khôi 1, Á khôi 2 cuộc thi Hoa khôi Du lịch Việt Nam 2020 trong đêm chung kết diễn ra tối 28-11 tại đảo nổi thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông. Điều bất ngờ là cuộc thi năm nay không có tân hoa khôi.  

Phim

Âm nhạc

Sân khấu

Sách và cuộc sống

Trở về tuổi thơ cùng Mùa tiểu học cuối cùng

Trong khi tác phẩm Văn học Sài Gòn 1954-1975: Những chuyện bên lề (NXB Tổng hợp) đang trong quá trình đến với bạn đọc, nhà văn Lê Văn Nghĩa tiếp tục giới thiệu tác phẩm mới Mùa tiểu học cuối cùng (NXB Kim Đồng). 

Sáng tác

Chuyện trái bầu

Nhớ Bảo Thắng (1)
Nơi ấy mưa hay không
Theo từng cung cong huyền thoại
Chuyện xưa người ở trái bầu.

Mỹ thuật

Cách nhìn mới với tranh graffiti

Vùng Shibuya thuộc Tokyo, Nhật Bản, vốn được coi là “thánh địa” của giới trẻ. Các bức tường ở Shibuya trước đây phủ đầy những bức tranh graffiti của bạn trẻ trong nước và cả người nước ngoài.