Ở Ấn Độ có những câu chuyện nghe khá lạ lẫm. Tại một số khu vực thuộc miền Nam nước này, bất cứ người dân nào tự nguyện “xả” nước tiểu trong các nhà vệ sinh công cộng có thể nhận được vài USD/tháng. Kết quả là giờ đây các nhà vệ sinh công cộng ở Musiri, một thị trấn hẻo lánh ở bang Tamil Nadu, luôn có hàng dài người xếp hàng chờ tới lượt. Một chuyện khác cũng khá ngộ nghĩnh mà tờ Washington Post từng đăng tải cách đây vài tháng, một trong những tiêu chuẩn mà các cô dâu Ấn Độ yêu cầu chú rể phải đáp ứng trước khi họ gật đầu là gia đình phải có một nhà vệ sinh tử tế.
Cả 2 câu chuyện đều nhằm đề cập đến tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng môi trường sống của người dân Ấn Độ hiện nay.
Trong nỗ lực chạy đua với thời hạn diễn ra cuộc tranh tài thể thao Commonwealth Games của các nước thuộc Khối thịnh vượng chung được tổ chức tại New Delhi, Ấn Độ vào tháng 10-2010, các nhà quản lý tại đây cũng phải nỗ lực tiến tới “vệ sinh hóa” môi trường tại quốc gia này. Để chuẩn bị cho sự kiện quan trọng này, Ấn Độ đã chính thức phát động chiến dịch nói KHÔNG với những hành vi gây ô nhiễm môi trường như khạc nhổ, xả rác bừa bãi và phóng uế nơi công cộng.
Hình ảnh biếm họa miêu tả những hành vi phản cảm trên sẽ xuất hiện trên những bảng hiệu dọc bên đường, trên thân xe buýt, trên truyền hình và đài phát thanh nhằm tác động đến ý thức người dân. Bên cạnh đó, chính quyền Ấn Độ đã quyết định phạt 10 USD với bất cứ ai phạm phải 1 trong 3 hành vi trên tại New Delhi. Thị trưởng Kanwar Sain cho biết chiến dịch này thể hiện quyết tâm cao độ của Ấn Độ trong việc cải thiện môi trường sống, thứ nhất là đảm bảo sức khỏe cho chính người dân của mình, thứ hai là thể hiện bộ mặt của một quốc gia được đánh giá có nền kinh tế đầy tiềm năng, là niềm kỳ vọng của khu vực Nam Á nói riêng và của châu Á nói chung.
Trong những nỗ lực đưa nền kinh tế Ấn Độ phát triển mạnh mẽ như kỳ vọng, không những các nhà chức trách về môi trường của Ấn Độ phải lên tiếng và xắn tay áo thực hiện mà cả những nhà quản lý ở cấp quốc tế cũng đã quan tâm sâu sắc đến quốc gia này. Vừa qua, Ngân hàng Thế giới (WB) đã đồng ý cho Ấn Độ vay 1 tỷ USD để khắc phục tình trạng ô nhiễm trầm trọng của sông Hằng, một trong những biểu tượng nổi tiếng của Ấn Độ.
Dù hiện đang được kỳ vọng là nền kinh tế mới nổi, hàng triệu người dân Ấn Độ vẫn sống trong tình trạng nghèo đói và sức khỏe không được bảo đảm. Diện mạo của một quốc gia không đơn thuần được đánh giá bởi những chỉ số kinh tế mà còn được đánh giá từ chính việc đáp ứng được nhu cầu thiết thực nhất của người dân, song song đó là ý thức của công dân. Đó chính là những điều kiện để một quốc gia đường hoàng “bước ra” thế giới trong thời buổi toàn cầu hóa hiện nay.
Hà Nhi
