Chiến lược phát triển công nghiệp xe máy VN

Có khả thi?

Mới đây, Bộ Công nghiệp đã phê duyệt Chiến lược phát triển công nghiệp xe máy Việt Nam đến năm 2015, tầm nhìn 2025, với mục tiêu đầy tham vọng là trở thành một trong những ngành sản xuất và xuất khẩu xe máy, linh kiện và phụ tùng mạnh của khu vực. Tuy nhiên, với thực tế hiện nay các doanh nghiệp xe máy nội đang trong tình trạng lao đao, vậy sẽ phát triển bằng cách nào?

Xe Majesty do Tập đoàn xe máy T&T sản xuất. Ảnh: NGUYỄN NGHĨA

Theo thống kê của Hiệp hội Xe đạp - xe máy Việt Nam, hiện cả nước có 52 doanh nghiệp sản xuất và lắp ráp xe máy, trong đó có 42 doanh nghiệp trong nước và 7 liên doanh. Nhưng trên thực tế hiện chỉ có 7 liên doanh là “sống khỏe”, còn các doanh nghiệp nội đều trong tình trạng lay lắt.

Trong khi xe của hầu hết các liên doanh vẫn tiêu thụ mạnh, tăng công suất, thì xe do các doanh nghiệp trong nước sản xuất, lắp ráp lại ế ẩm, năm 2006 giảm tới khoảng 60% so với năm 2005.

Câu hỏi đặt ra: Liệu đã đến thời kỳ thoái trào, chấm hết cho doanh nghiệp xe máy nội? Theo giới chuyên môn, cái yếu ở đây là do doanh nghiệp trong nước có quy mô và nguồn vốn nhỏ, sản xuất kinh doanh trong tình trạng “bóc ngắn cắn dài”.

Hạn chế này đã khiến họ không thể đầu tư bài bản mà chắp vá, thiếu hụt từ khâu nghiên cứu thị trường, thiết kế mẫu mã và xây dựng quảng bá thương hiệu, tổ chức hệ thống kinh doanh, bán hàng một cách đạt chuẩn.

Trên thực tế, trong số hơn 40 doanh nghiệp sản xuất xe máy trong nước, hiện chỉ còn khoảng 5 - 10 doanh nghiệp vẫn đang còn hoạt động, nếu tính thực sự có sản xuất thì chỉ còn khoảng 5 doanh nghiệp.

Tuy nhiên trên thực tế thị trường, “miếng bánh thị phần” xe máy hiện vẫn còn không ít cơ hội cho các doanh nghiệp sản xuất trong nước. Theo tính toán của Bộ Công nghiệp, Việt Nam có mức bình quân 7,1 người/xe, dự kiến tỷ lệ này sẽ bão hòa xuống mức 5 - 6 người/xe vào năm 2008, tính riêng khu vực nông thôn, thời điểm bão hòa sẽ vào năm 2011 - 2012.

Khu vực thị trường nông thôn sẽ là nơi tiêu thụ các loại xe giá thấp 5 - 7 triệu đồng/xe, phù hợp với trình độ sản xuất hiện tại của các doanh nghiệp nội.

Còn theo Viện Nghiên cứu chiến lược chính sách Công nghiệp (Bộ Công nghiệp), dự báo thị trường xuất khẩu các loại xe dưới 175cc giá thành thấp, trong giai đoạn từ nay đến năm 2020, thị trường Lào, Campuchia, châu Phi… là những thị trường tiềm năng do có những tương đồng về khí hậu, địa hình với Việt Nam nhưng công nghệ xe máy chưa phát triển, thị hiếu tiêu dùng không khác biệt.

Tuy còn nhiều cơ hội, nhưng không phải khả năng “dấu chấm hết” không xảy ra với xe máy nội, nếu các doanh nghiệp không đổi mới tư duy đầu tư và sản xuất. Theo đánh giá, hiện công nghệ xe máy nội vẫn chưa thoát ra khỏi tình trạng gia công, lắp ráp và bắt chước kiểu dáng.

Do vậy, tổ chức sản xuất theo hướng chuyên môn hợp tác hóa, liên doanh, liên kết hình thành các tập đoàn sản xuất quy mô lớn… là điều cần tính đến. Ngoài ra, một vấn đề đáng quan tâm đối với các doanh nghiệp xe máy nội là phải giải quyết dứt điểm bài toán mẫu mã, kiểu dáng xe, phải phát triển hệ thống dịch vụ, phân phối và xây dựng thương hiệu xe máy Việt một cách đúng nghĩa thì may mới tồn tại được. 

ÁI XA

Các tin, bài viết khác