Hôm nay 14-3, cử tri Iran sẽ đi bầu cử 290 ghế Quốc hội Iran, cuộc bầu cử quan trọng quyết định chính sách của đất nước Hồi giáo lớn nhất vùng Vịnh trong 4 năm tới.
Trước cuộc bầu cử, giáo chủ Hồi giáo Ayatollah Ali Khamenei đã kêu gọi cử tri không bầu cho “những người được kẻ thù của Iran ủng hộ”. Đây là lời kêu gọi chính thức của giáo chủ Khamenei nhằm ngăn chặn những người được cho là thân phương Tây vào Quốc hội Iran.
Trước đó, nhiều ứng cử viên có tư tưởng cải cách ủng hộ cựu Tổng thống Mohammad Khatami đã bị cấm ra tranh cử. Các quan chức bầu cử Iran còn cho rằng Mỹ đã tài trợ nhiều triệu USD cho các ứng cử viên mà họ ủng hộ. Tuy nhiên, Hội đồng Bảo vệ, cơ quan tối cao của Iran đã chặn đứng các ứng cử viên này.
Cuộc bầu cử ngày 14-3 cũng là cuộc thử nghiệm với Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad, người đang bị sức ép của thế giới về chính sách ngoại giao cứng rắn cùng với chương trình hạt nhân đầy tham vọng. Tình hình kinh tế Iran là một thử thách đối với các ứng cử viên tranh cử vào Quốc hội.
Tỷ lệ thất nghiệp và lạm phát tăng cao. Theo các nhà phân tích, dù kết quả thế nào đi nữa thì Tổng thống Admadinejad sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức hơn từ Quốc hội mới so với Quốc hội hiện nay. “Ngay trong hàng ngũ các ủng hộ viên của Tổng thống Ahmadinejad cũng đã có nhiều ý kiến khác nhau về các chính sách kinh tế”, Nader Talebzadeh, một ủng hộ viên Tổng thống Ahmadinejad thừa nhận. Nếu như chính sách ngoại giao và hạt nhân của Tổng thống Ahmadinejad được chấp nhận thì vẫn còn nhiều tranh cãi về chính sách kinh tế.
Trong số những người phê phán chính sách kinh tế hiện nay có ông Ali Larijani, người từng là nhà đàm phán hạt nhân hàng đầu của Iran và ông Mohammad Baqer Qalibaf, cựu tư lệnh quân đội Cách mạng Hồi giáo Iran hiện là thị trưởng Tehran.
Đối với nhiều cử tri Iran, một nền kinh tế mạnh mẽ hơn là điều họ đang mong muốn nhằm giảm khó khăn kinh tế đang đè nặng lên các gia đình Iran. Theo Bộ trưởng dầu mỏ Iran Ghollamhossein Nozari, đất nước này sẽ thu về 63 tỷ USD thu nhập về dầu khí trong năm tài chính kết thúc vào ngày 20-3 tới.
So với 3 năm trước, doanh thu này cao gấp 3 lần. Tuy vậy, theo nhà báo kỳ cựu của tạp chí kinh tế Sarmayeh, “chúng tôi tạo được lợi nhuận kỷ lục nhưng nền kinh tế đang trong tình trạng xấu nhất từ trước tới nay. Tổng thống đã thay đổi tất cả nhà quản lý giỏi trong chính phủ bằng những người trẻ thiếu kinh nghiệm. Lạm phát trên 20%, không có đầu tư nước ngoài, giá nhà và thực phẩm tăng chóng mặt”.
Các phương tiện truyền thông Iran đang vận động cho một cuộc bầu cử thành công với số người đi bầu cao. Cuộc bầu cử Quốc hội Iran năm 2004 có tỷ lệ cử tri đi bầu chưa đầy 50%. Theo dự báo, cử tri Iran lần này hứa hẹn sẽ đi bầu đông hơn vì họ đang muốn đồng tiền thu nhập từ dầu mỏ phải được chi đúng hơn vào những chính sách kinh tế thiết thực.
VŨ MINH
