Đảm bảo nguyên tắc tranh tụng ở các cấp xét xử

Tiếp tục chương trình phiên họp thứ 36, ngày 12-3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến về dự án Luật Tố tụng hành chính (sửa đổi) và Bộ luật Tố tụng dân sự (sửa đổi).

Bổ sung quy định điều chỉnh các vụ việc có yếu tố nước ngoài

Tại phiên họp về dự án Bộ luật Tố tụng dân sự (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc cho rằng, thể chế pháp luật của chúng ta còn “mỏng” khi điều chỉnh các lĩnh vực có liên quan đến yếu tố quốc tế. Ông nói: “Chúng ta có xu hướng đồng nhất việc giải quyết các vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài với các vụ việc thuần túy Việt Nam, nhưng thực tế cho thấy rất nhiều vướng mắc. Đặc biệt, dự thảo bộ luật không đề cập đến nội dung tương trợ tư pháp, vậy lĩnh vực này sẽ được quy định ở văn bản pháp luật nào?”.

Ông Nguyễn Khánh Ngọc cũng cung cấp thêm thông tin, bình quân hàng năm chỉ có 50% số việc ủy thác tư pháp có kết quả, số còn lại “rất vướng, không có đường ra”; trong số này có khá nhiều vụ tranh chấp dân sự về bất động sản có liên quan đến nhà đầu tư nước ngoài. Nếu không gỡ được điểm này mà vẫn giữ quy định hiện nay thì rất khó khu hút đầu tư theo các hình thức BOT, PPP trong thời gian tới...

Nhận định rằng đây là một dự án luật đồ sộ, còn nhiều vấn đề phức tạp đang có ý kiến khác nhau, Chủ nhiệm Ủy ban  Pháp luật Phan Trung Lý gợi ý tập trung vào những vấn đề cần phải sửa đổi, bổ sung ngay để phù hợp với Hiến pháp 2013 và đảm bảo tính thống nhất của toàn bộ hệ thống pháp luật. “Theo tôi, có 3 điểm mấu chốt là chất lượng xét xử, tình trạng tồn đọng án và tình trạng xét xử lòng vòng không có hồi kết thúc”, ông Phan Trung Lý nói. Một vấn đề cụ thể có liên quan đến chất lượng xét xử là những quy định về tranh tụng. Ông Phan Trung Lý nêu vấn đề: “Điều 105 của Hiến pháp đã nêu rõ nguyên tắc tranh tụng phải được bảo đảm, nhưng dự thảo chỉ quy định rõ về tranh tụng trong quá trình xét xử sơ thẩm; còn phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm thì không thấy nói rõ có tranh tụng không? Nếu các giai đoạn sau không tranh tụng thì tại sao và như vậy có phù hợp với Hiến pháp không? Lý giải ra sao?”.

Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Trương Thị Mai thì đề nghị bổ sung một số trường hợp liên quan đến tranh chấp lao động vào phạm vi giải quyết của tòa án; bổ sung thủ tục kết luận về tính hợp pháp của các cuộc đình công. Ủng hộ mạnh mẽ việc áp dụng thủ tục rút gọn trong xét xử án dân sự nói chung để giảm tình trạng án tồn đọng, người dân phải chờ đợi lâu, bà Trương Thị Mai nhấn mạnh, với tranh chấp lao động thì càng nên áp dụng thủ tục rút gọn.

Tổng kết phần thảo luận về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu nhắc nhở, cần “bám sát tinh thần của Hiến pháp và phải minh bạch các lý do sửa đổi, bổ sung pháp luật”. Nhấn mạnh sự liên quan chặt chẽ giữa bộ luật này với Bộ luật Dân sự (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nói thêm: “TAND tối cao phải có sự phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp để hai bộ luật - một điều chỉnh hình thức, một điều chỉnh nội dung - đảm bảo sự tương thích với nhau”. 

Làm rõ các điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn

Thảo luận về dự thảo Luật Tố tụng hành chính (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện cho biết, đa số ý kiến Ủy ban Tư pháp không tán thành quy định mở rộng thẩm quyền cho TAND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương xét xử sơ thẩm các khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của UBND cấp huyện, Chủ tịch UBND cấp huyện như dự thảo luật. (Dự thảo luật có quy định “Trong trường hợp cần thiết, tòa án cấp tỉnh có thể lấy lên để giải quyết khiếu kiện thuộc thẩm quyền của tòa án cấp huyện”). “Quy định này không phù hợp với yêu cầu cải cách tư pháp; không đề cao được vai trò, bản lĩnh của đội ngũ thẩm phán TAND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương trong giải quyết sơ thẩm án hành chính”, ông Nguyễn Văn Hiện bình luận.

Bên cạnh đó, quy định về thủ tục rút gọn trong dự thảo Luật Tố tụng hành chính (sửa đổi) tuy nhận được ý kiến đồng tình của cơ quan thẩm tra, song ông Nguyễn Văn Hiện nhấn mạnh: “Theo Hiến pháp năm 2013 và Luật Tổ chức TAND năm 2014, thủ tục rút gọn được áp dụng ở cả giai đoạn xét xử sơ thẩm và giai đoạn xét xử phúc thẩm vụ án hành chính. Tuy nhiên, dự thảo Luật Tố tụng hành chính (sửa đổi) mới chỉ quy định thủ tục rút gọn ở giai đoạn xét xử sơ thẩm là chưa phù hợp”.

Mặt khác, dự thảo cần làm rõ các điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn (vụ án có tính chất đơn giản, rõ ràng, vụ án không có người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, các bên đương sự đồng ý xét xử theo thủ tục rút gọn...), đồng thời mở rộng phạm vi áp dụng (hiện quy định như dự thảo là còn rất hẹp, chỉ áp dụng đối với khiếu kiện quyết định xử phạt vi phạm hành chính). Nhiều ý kiến trong UBTVQH tán thành quan điểm của cơ quan thẩm tra và Chánh án TAND tối cao đã phát biểu tiếp thu.

ANH THƯ


Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội họp phiên toàn thể về thực hiện quyền con người

Ngày 12-3, tại Hà Nội, Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội đã họp phiên toàn thể lần thứ 11, bàn về việc đảm bảo thực hiện khoản 14 Điều 70 của Hiến pháp năm 2013 về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân theo đúng tinh thần Hiến pháp.

Các thành viên Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội đánh giá, một điểm mới quan trọng trong Hiến pháp 2013 được quy định tại khoản 14 Điều 70, theo đó Quốc hội phê chuẩn, quyết định, gia nhập hoặc chấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Tuy nhiên để việc xem xét, phê chuẩn đảm bảo thời gian, tiến độ, đảm bảo việc tham gia, thực thi và là thành viên có trách nhiệm của các công ước quốc tế, đồng thời mang lại quyền lợi người dân và đảm bảo an toàn, an ninh đất nước thì cần thiết có sự xem xét phân định rõ ràng các điều ước theo từng loại lĩnh vực. Cụ thể, những điều ước cơ bản về quyền con người, xác lập, công nhận tôn trọng bảo đảm cơ bản các quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân thì thuộc khoản 14 Điều 70 của Hiến pháp. Các công ước có liên quan đến quyền/nghĩa vụ của con người, của cá nhân, nhưng chỉ quy định các vấn đề xác lập cơ chế, phương pháp, cách hợp tác giữa các nơi để đảm bảo vấn đề này thì không thuộc khoản 14 điều 70 của Hiến pháp và Quốc hội có thể ủy quyền hoặc giao Chủ tịch nước, hoặc Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn.

ANH PHƯƠNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Khu đô thị du lịch biển phan Thiết là một trong 9 dự án mà Bộ Công an đề nghị tỉnh Bình Thuận cung cấp hồ sơ, tài liệu.

Bộ Công an đề nghị cung cấp hồ sơ, tài liệu 9 dự án “khủng” ở Bình Thuận

Nhằm giải quyết nguồn tin về tội phạm liên quan đến đầu tư xây dựng các dự án trên địa bàn tỉnh Bình Thuận có dấu hiệu vi phạm pháp luật, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Bộ Công an đề nghị  UBND TP Phan Thiết cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc thực hiện 9 dự án, hầu hết là các dự án bất động sản.

Tư vấn Pháp luật

Thanh tra khiếu nại, tố cáo

Một “đại gia” ở Đà Nẵng bị tố lừa đảo, chiếm đoạt hàng chục tỷ đồng

Nhiều nạn nhân ở Đà Nẵng đã gởi đơn đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Đà Nẵng và các cơ quan báo chí tố cáo bà Nguyễn Thị Hồng Loan (sinh năm 1963, trú tại tổ 28b, phường Hòa Thọ Tây, quân Hải Châu, TP Đà Nẵng) đã lợi dụng lòng tin, dùng mác “đại gia” để lừa đảo vay tiền rồi chiếm đoạt.

An ninh - trật tự

Vụ án

Hà Tĩnh: Khởi tố thêm 13 bị can trong đường dây lừa đảo “tuyển cộng tác viên bán hàng online“

Liên quan đến đường dây lừa đảo “tuyển cộng tác viên bán hàng online“, Công an tỉnh Hà Tĩnh vừa ra quyết định khởi tố thêm 13 bị can về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Các bị can này có quê quán ở tỉnh Thanh Hóa, Quảng Ninh, Phú Thọ, Bắc Ninh, Bắc Giang, Thái Bình, TP Hà Nội.