Dự án “Thoát nước và vệ sinh môi trường” của TP Đà Nẵng có tổng vốn đầu tư hơn 41 triệu USD (vay Ngân hàng Thế giới), triển khai từ năm 2002 - 2006, được xem là “đại dự án” cải thiện cơ bản vấn đề thu gom, xử lý rác, nước thải sinh hoạt ở Đà Nẵng đạt chuẩn châu Âu. Tuy nhiên, sau thời gian ngắn đưa vào sử dụng, các công trình của dự án đã bộc lộ nhiều nhiều yếu kém và hậu quả đã gây tác dụng ngược với môi trường.
- Bao trùm mùi hôi thối
Cống thoát nước từ dự án “Thoát nước và vệ sinh môi trường” đã đổ thẳng nước thải chưa qua xử lý ra bãi biển Mỹ Khê, gây ô nhiễm nghiêm trọng
Có mặt tại bãi biển Mỹ Khê (một trong sáu bãi biển được tạp chí Forbes bầu chọn là “bãi biển đẹp nhất hành tinh”) trong những ngày Đà Nẵng nắng gắt mới cảm nhận hết nỗi bức xúc của người dân nơi đây: Mùi hôi tởm lợm cứ theo gió xộc thẳng vào mũi.
Chị Lê Thị Huệ, chủ nhà hàng Kim Huệ, nói đầy bức xúc: “Chúng tôi bỏ hàng tỷ đồng để mua đất, xây dựng nhà hàng, một năm chỉ buôn bán được vài tháng mùa hè. Thế nhưng đã hơn tháng nay, mỗi khi có khách ghé vào quán, chưa kịp mời chào thì họ đã đứng dậy bỏ đi vì không thể chịu nỗi mùi hôi thối nồng nặc bốc lên từ miệng cống ở ngay trước nhà hàng. Buôn bán đã không được, cuộc sống cũng như sức khỏe của chúng tôi cũng bị ảnh hưởng không ít. Thậm chí vào buổi chiều khi gió Nam thổi mạnh, nhiều người chịu không nổi phải bỏ đi nơi nào đó, đến tối mới quay về nhà”.
Mùa hè nắng nóng là mùa kinh doanh của các nhà hàng, khách sạn ở khu vực bãi biển Mỹ Khê. Thế nhưng, trước thực trạng trên, các chủ nhà hàng, khách sạn phải “kêu trời” vì không có khách nào dám đến. Các chủ khách sạn phải “khóc ròng” vì khách vừa xuống xe làm thủ tục thuê phòng thì đã quay trở ra và chỉ nói một câu “hôi thối thế này sao mà ở được”... Đây là cảnh luôn xảy ra.
Trong khi đó, ở phía bãi cát, tình trạng ô nhiễm còn tồi tệ hơn, không chỉ bốc mùi hôi thối mà cả những dòng nước đen ngòm cộng với đủ thức rác rưởi cứ chảy xối xả và đổ thẳng xuống biển. Còn nhớ, những năm trước, khi chưa có những miệng cống đổ nước thải ở các bãi cát, những ngày mùa hè nắng nóng này, hàng ngàn người dân đã đến đây để nghỉ ngơi, tắm biển. Thế nhưng, bây giờ thì không có một ai dám đến gần khu vực này. Anh Lê Phi Hải, một người thường xuyên đi tắm biển, cho biết: “Tất cả các bãi biển của Đà Nẵng thì đây là bãi tắm đẹp nhất, với bãi cát trắng dài, rộng và gần khu vực trung tâm thành phố nhất. Vì vậy, người dân Đà Nẵng thường chọn bãi biển này để đến nghỉ ngơi, tắm mát trong những ngày hè oi bức. Bây giờ thì ai mà dám đến đây nữa. Đến gần còn không chịu nổi chứ đừng nói đến việc tắm biển ở khu vực này. Cái thứ nước đó mà dính vào người có mà mang bệnh vào người”.
- Có giải quyết được vấn đề?
Trước tình trạng trên, đầu tháng 5 vừa qua, đích thân Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Văn Minh cùng các ngành chức năng của Đà Nẵng đã đi khảo sát thực tế. Qua khảo sát sơ bộ cho thấy, hệ thống thu gom nước thải ở khu vực này không đạt công suất thiết kế, chất lượng nước thải đổ ra biển sau khi xử lý không đảm bảo tiêu chuẩn và hầu như là nước thải chưa qua xử lý.
Không những thế, kiến trúc sư Phạm Phú Bình, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế xây dựng Đà Nẵng, còn chỉ ra sự sai lầm nghiêm trọng từ khâu thiết kết tổng quan của công trình. Ông cho rằng: Các trạm bơm phải đặt cách xa bãi biển phải từ 2-3km và chỉ có nước thải sau khi đã xử lý mới theo đường cống thoát ra đây, chứ đặt trạm bơm ngay trên bãi biển như hiện nay làm sao không ô nhiễm được!
Tuy đây là một trong những hạng mục thuộc dự án “Thoát nước và vệ sinh môi trường” và UBND TP Đà Nẵng chưa chính thức tiếp nhận quản lý, vận hành nhưng để “cứu” bãi biển đẹp nhất hành tinh trước tình trạng ô nhiễm ngày một nghiêm trọng, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng đã chỉ đạo Sở Tài nguyên – Môi trường chọn ngay đơn vị tư vấn có uy tín để đánh giá toàn bộ thực trạng và đề xuất phương án xử lý hệ thống thu gom, xử lý và thoát nước thải ở khu vực biển nêu trên. Và hiện nay, Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế và xây dựng Đà Nẵng đã được chọn đảm nhận công việc trên. Theo tính toán sơ bộ, số tiền phải bỏ ra để khắc phục những sai lầm trong thiết kế cũng như trong thi công các hạng mục công trình lại được tính bằng tiền tỷ. Và điều đáng nói hơn là trong thời gian từ nay cho đến khi vấn đề được giải quyết thì “bãi biển đẹp nhất hành tinh” vẫn phải tiếp tục chịu ô nhiễm và người dân vẫn phải chịu đựng mùi hôi thối.
NGUYỄN HÙNG
