Dạy tiếng Việt cho người Việt ở nước ngoài

Việc biên soạn sách dạy tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài là một việc rất cấp thiết để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Hơn lúc nào hết, câu nói “Tiếng Việt còn, nước ta còn” là rất đúng đối với người Việt định cư ở nước ngoài.

Mới đây, Chính phủ có xây dựng đề án “Hỗ trợ việc dạy và học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài”. Tôi chỉ xin nêu mấy ý kiến góp ý.

Siêu thị Phước Lộc Thọ của người Việt ở Cali. Ảnh: Q.K.

Với những người Việt đã học tập và sinh sống nhiều năm ở nước ngoài, hấp thu văn hóa nước sở tại như người bản địa, tiếng Việt thực sự là một “ngoại ngữ” với họ. Nhận định như vậy không có nghĩa là coi người Việt ở nước ngoài không phải là người VN mà là để có quan niệm và phương pháp biên soạn sách tiếng Việt phù hợp với những người suốt ngày đêm sử dụng tiếng nước sở tại, không mấy biết về tiếng Việt.

Người Việt ở nước nào thì sử dụng tiếng nước đó với kho từ vựng và ngữ pháp tiếng nước đó, khi tiếp xúc với tiếng Việt tất nhiên luôn dùng phương pháp so sánh đối chiếu, vì vậy người Việt nói tiếng Anh khi học tiếng Việt khác với người Việt nói tiếng Pháp khi học tiếng Việt. Do đó, việc biên soạn sách học tiếng Việt cho người Việt ở Mỹ, Anh hay Úc khác với biên soạn sách cho người Việt ở Pháp hay Đức…

Bộ GD&ĐT được chính phủ giao việc biên soạn sách tiếng Việt cho người Việt Nam sinh sống ở nước ngoài cần thành lập một Hội đồng biên soạn sách, Hội đồng đó nhất thiết phải có mặt các nhà nghiên cứu khoa học, ngôn ngữ người Việt ở nước ngoài, thông thạo cả hai ngôn ngữ, quan tâm đến tiếng Việt trong cộng đồng ở nước đó kết hợp với các nhà ngôn ngữ trong nước (cũng phải biết ít nhất tiếng của nước mà người Việt đang sinh sống) để biên soạn sách tiếng Việt cho người Việt ở nước ngoài theo tiếng nước sở tại, trước tiên là người Việt nói tiếng Anh, sau đó đến người Việt nói các thứ tiếng khác như Pháp, Đức…. Những nguyên tắc thể lệ chung trong việc biên soạn về chính tả, ngữ âm, ngữ pháp phải được quy định, nội dung kho từ vựng từng lớp từ thấp đến cao cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng phù hợp với thực tế nước sở tại. Nội dung văn hóa, lịch sử VN cũng được cân nhắc, vừa đủ để mọi người cùng chấp nhận.

Để đề án được thực hiện thắng lợi, vấn đề mấu chốt là cần phải có những khảo sát thấu đáo cộng đồng người Việt ở nước ngoài, lắng nghe ý kiến đóng góp trong các hội thảo khoa học, mời các nhà nghiên cứu khoa học VN ở nước ngoài cùng tham gia xây dựng chương trình, phương pháp và biên soạn sách dạy, tiến hành thí điểm sách dạy tiếng Việt ở nơi có người Việt sinh sống tập trung đông nhất trước khi triển khai đại trà.

NGUYỄN THẾ LONG

Các tin, bài viết khác