Đề án hậu cai nghiện : Chật vật mô hình bố trí việc làm

Đề án “Tổ chức quản lý, dạy nghề và quản lý việc làm cho người sau cai nghiện” (gọi tắt là đề án hậu cai nghiện) đã triển khai được 3 năm. Theo đề án, việc tổ chức sản xuất, giải quyết việc làm cho học viên, người sau cai được triển khai theo 4 mô hình: bố trí vào các đội lao động tình nguyện của Lực lượng TNXP; làm việc tại Cụm công nghiệp- dân cư (CN-DC) Nhị Xuân; làm việc tại các hợp tác xã, tổ sản xuất và ở lại công tác tại các trung tâm, trường cai nghiện. Những thành công bước đầu của đề án này đã được khẳng định nhưng phía trước còn nhiều gian nan...

  • Vẫn còn khó khăn nhiều bề

Trên thực tế, TPHCM vẫn chưa tổ chức được đội lao động tình nguyện; các hợp tác xã, tổ sản xuất nhận rất ít người sau cai nghiện vào làm việc. Như vậy, việc giải quyết hướng ra cho người sau cai nghiện chủ yếu là bố trí làm việc ở Cụm CN-DC Nhị Xuân (huyện Hóc Môn) và ở lại làm việc ở các trung tâm, trường trại.

Theo một thống kê gần đây, số lượng người sau cai nghiện (từ 24-48 tháng)và người hoàn thành sau cai nghiện (từ 48-60 tháng) chấp nhận ở lại các trung tâm, trường trại làm việc là chưa đến 5%. Vậy, để giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện vẫn chỉ có một điểm đến: Cụm CN-DC Nhị Xuân.

Các học viên đang sản xuất bàn ghế tại Trung tâm Nhị Xuân.
Ảnh: HOÀNH ANH THƯ

Cụm CN-DC Nhị Xuân chính thức hoạt động từ 1-9-2005. Sau hơn một năm hoạt động, đã có 19 doanh nghiệp ký hợp đồng thuê đất, trong đó mới có 6 doanh nghiệp đã đi vào hoạt động.  Đã có 750 người sau cai nghiện vào làm việc ở Nhị Xuân, trong đó phần lớn đã được ký hợp đồng lao động với doanh nghiệp.

Ông Đoàn Minh Thư, Giám đốc Ban Quản lý Cụm CN-DC Nhị Xuân cho biết, sức chứa tối đa của Nhị Xuân là khoảng 5.000 lao động là người sau cai nghiện. So với con số hơn 20.000 người đã hoàn thành 2 năm cai nghiện bắt buộc tại các trung tâm, trường trại thì quả là như muối bỏ biển!

Hiện nay, cơ sở hạ tầng tại Nhị Xuân cũng chưa làm xong; đường sá, cảnh quan vẫn còn trong giai đoạn thi công. Hai block chung cư dành cho người sau cai nghiện chưa hoàn thành nên có tình trạng “làm một nơi, ở một nẻo”: Cụm CN-DC Nhị Xuân phải bố trí cho 750 người sau cai nghiện ở tạm ở Trung tâm Nhị Xuân gần đó. Với hiện trạng như thế, việc có 55 doanh nghiệp đăng ký đầu tư nhưng mới chỉ có 19 doanh nghiệp ký hợp đồng thuê đất cũng là điều dễ hiểu! 

Về phía các doanh nghiệp đầu tư vào Cụm CN-DC Nhị Xuân, họ luôn mong muốn được nhận nhiều ưu đãi về thuế, vay vốn ngân hàng. Mặc dù đã có một số chính sách ưu đãi dành cho doanh nghiệp thuộc dạng này nhưng như vậy vẫn là… chưa đủ.

Bà Dương Hồng Nhật Diễm, Giám đốc điều hành của Công ty TNHH Diễm Khanh, doanh nghiệp vừa đi vào hoạt động tại Nhị Xuân từ cuối tháng 9-2006 cho biết: “Công ty phải vay vốn từ ngân hàng tư chứ không thể vay từ ngân hàng nhà nước bởi thủ tục xin vay rất nhiêu khê, chờ lên chờ xuống mỏi mệt mà không xong”. Một số chủ doanh nghiệp khác cũng than phiền là mặc dù đã có những ưu đãi đặc biệt như được hoàn lại thuế thu nhập DN sau 5 năm nhưng muốn đăng ký xin vay vốn mà thủ tục, quy trình thì phức tạp quá đến mức ngán ngẩm…

  • Không dễ tái hòa nhập cộng đồng

Theo ông Nguyễn Giáo Hóa, Phó Trưởng phòng Xã hội Lực lượng TNXP TPHCM, “Để hòa nhập với cộng đồng thì nỗ lực của chính học viên là quan trọng nhất”. Ông Hóa chứng minh: “Ở đợt đưa học viên tái hòa nhập cộng đồng cách đây hơn 4 tháng, tại phường 5 quận 11 có 11 em được về. Cả 11 em đều được nhận vào làm tại các doanh nghiệp có ký kết hợp đồng trước với Lực lượng TNXP.

Thế nhưng sau một thời gian ngắn, chỉ có một em duy nhất tiếp tục được làm việc, 10 em còn lại có người bỏ ngang, có người bị doanh nghiệp cho nghỉ vì chưa đáp ứng được nhu cầu của đơn vị”. Thiếu bản lĩnh, thiếu nỗ lực, không những các cựu học viên khó chống lại được sự dẫn dụ của bọn buôn bán, tiêu thụ ma túy mà cũng khó làm quen, thích nghi được với môi trường làm việc mới.

Ông Đoàn Minh Thư, Giám đốc BQL Cụm CN-DC Nhị Xuân cũng cho rằng, do học viên sống ở trường – trại nhiều năm nên khi hòa nhập với cộng đồng, làm việc trong môi trường công nghiệp không quen dẫn đến kỷ luật kém, năng suất lao động không cao làm doanh nghiệp ngán ngẩm. 

Mặc dù đề án hậu cai nghiện đã vạch sẵn con đường trở về, hòa nhập và lập nghiệp của những người sau cai, tái hòa nhập cộng đồng nhưng trên thực tế, việc triển khai đề án này tại các địa phương vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Ở một số nơi, người tái hòa nhập cộng đồng vẫn bị “cách ly”. Thậm chí, một số đoàn thể địa phương như Đoàn Thanh niên, Phụ nữ “sợ” nên tỏ thái độ xa lánh… Giải quyết những khó khăn cho đề án hậu cai nghiện có hiệu quả thiết thực, dường như vẫn là một bài toán khó đối với TPHCM.

THẠCH THẢO

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bút Sài Gòn

Giao thông - Đô thị

Quy hoạch

Cần quy hoạch đồng bộ cho khu đô thị mới

Những thập niên trước, nhiều dự án khu đô thị mới (KĐTM) hình thành đã mang lại diện mạo khác biệt cho sự phát triển của TPHCM. Bên cạnh sự thành công còn là những bài học bổ ích, nhất là khi sắp tới TPHCM tiếp tục dành dư địa cho sự phát triển loại hình này.

Tin buồn