Đề án Phát triển đội ngũ luật sư phục vụ hội nhập kinh tế quốc tế - Tiền bỏ ra sẽ uổng phí, nếu...

Một trong nhiều chủ đề được đề cập trong cuộc tọa đàm do Bộ Tư pháp tổ chức ngày 18-8, về đề án Phát triển đội ngũ luật sư phục vụ yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế từ năm 2009 đến năm 2020 là vai trò “tạo cú hích” của Nhà nước trong điều kiện chiếc túi ngân sách chưa thật đầy...

Mới có... 20 luật sư đạt tầm quốc tế

Sau nhiều lần chỉnh sửa, bổ sung, dự thảo đề án được bà Đỗ Hoàng Yến, Vụ trưởng Vụ Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) trình bày ngày 18-8 xác định rõ, việc phát triển đội ngũ luật sư có đủ các tiêu chí đáp ứng yêu cầu hội nhập sẽ giúp cho Chính phủ và các doanh nghiệp trong tư vấn thực hiện các giao dịch quốc tế và tham gia giải quyết các tranh chấp quốc tế, hạn chế rủi ro trong quan hệ với đối tác nước ngoài, phát triển thị trường dịch vụ pháp lý lành mạnh.

Theo bà Yến, hiện nay, cả nước chỉ có khoảng 20 luật sư “đạt tầm quốc tế và khu vực” trong lĩnh vực này, có chứng chỉ hành nghề luật sư của các quốc gia có nền tư pháp phát triển. “Luật sư ở Việt Nam đã hiếm - 17.000 dân mới có một luật sư, luật sư có trình độ chuyên sâu về kinh doanh, thương mại quốc tế lại càng hiếm hơn”, bà nói.

Dự thảo mới nhất của đề án đề ra mục tiêu, đến năm 2020, số luật sư được đào tạo sâu về thương mại, đầu tư là 1.500 người (khoảng 7,5% tổng số luật sư cả nước, gấp trên 6 lần hiện nay), trong đó số luật sư đạt tiêu chuẩn quốc tế là 150 người (gấp hơn 7 lần hiện nay). Năm 2020, có ít nhất 30 tổ chức hành nghề luật sư chuyên sâu về kinh doanh, thương mại, đầu tư có yếu tố nước ngoài (gấp 3 lần hiện nay).

Một điểm mới đáng lưu ý là đến thời điểm đó (2020), mỗi tập đoàn, tổng công ty (TĐ, TCT) Nhà nước phải sử dụng thường xuyên từ 2 đến 5 luật sư đáp ứng được yêu cầu hội nhập quốc tế.

Để đạt được mục tiêu trên, Ban Soạn thảo đề án dự kiến thời gian đào tạo, bồi dưỡng cho các đối tượng được tuyển chọn khoảng 30 tháng tại Trung tâm Thí điểm đào tạo luật sư hội nhập (có sự phối hợp với đối tác nước ngoài), với chi phí từ 5.000 - 7.000 USD/người/khóa. Nhà nước sẽ hỗ trợ 40% kinh phí đào tạo. Đối với những luật sư đã tự đi đào tạo đạt chuẩn, sẽ có chính sách thu hút về làm việc bằng cách hỗ trợ trở lại một phần kinh phí đã bỏ ra.

Không thể không chú ý đến môi trường hoạt động

Phát biểu tại cuộc tọa đàm, ông Lê Thành Long, Vụ trưởng Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật (Bộ Tư pháp) cho rằng, để đề án thực sự khả thi, cần xác định rõ vai trò của Nhà nước trong việc xây dựng và phát triển đội ngũ luật sư, tránh “chất thêm gánh nặng lên đôi vai gầy ngân sách”.

Tuy nhiên, ông Long cũng không đồng ý với quan điểm coi việc phát triển đội ngũ luật sư theo đề án này chỉ là nhằm phục vụ yêu cầu của bộ máy chính quyền và các TĐ, TCT Nhà nước, bởi đặc thù của nghề luật sư là một nghề nghiệp tự do, phục vụ cho toàn xã hội; có va chạm, tiếp xúc với thực tế, các luật sư mới có thể tích lũy được kinh nghiệm và “khôn lớn”.

Ông Long đề nghị cân nhắc thêm tiêu chí số vụ kiện đầu tư kinh doanh thương mại quốc tế mà luật sư Việt Nam (qua đào tạo) tự giải quyết được, không cần thuê luật sư nước ngoài và coi đây như một biểu hiện rõ nét về hiệu quả của việc thực hiện đề án.

Chia sẻ quan điểm này, LS Đỗ Ngọc Thịnh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam đề nghị đề án nêu cụ thể những đối tượng sẽ được đào tạo, đào tạo lại hoặc bồi dưỡng; từ đó chỉ ra nội dung, phương pháp thực hiện đào tạo cũng như mức độ hỗ trợ của Nhà nước đối với các đối tượng này. Ông lưu ý, để nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư, điều tối quan trọng là môi trường làm việc tốt và đa dạng, vì vậy cần chú trọng việc cử luật sư ra nước ngoài tập sự.

Bên cạnh đó, khả năng sử dụng tiếng Anh (chuyên sâu về pháp lý) được coi là một yêu cầu tiên quyết đối với luật sư hội nhập, vậy thì khoảng thời gian đào tạo 30 tháng như dự kiến liệu có đáp ứng được yêu cầu này? Vì thế, công tác đào tạo tiếng Anh pháp lý phải được tiến hành cho những ứng viên có khả năng ngay từ năm đào tạo đầu tiên trong trường đại học.

Anh Phương