Nạn ô nhiễm sông rạch

Đe dọa môi trường sống nhiều người

Gần đây, đoạn sông Thị Vải, Cái Mép (Cần Giờ, TPHCM) và đoạn sông Tắc, kênh Ba Bò (Thủ Đức) bị ô nhiễm, ảnh hưởng đến môi trường sống của các hộ dân sống nhờ vào sông nước.

  • Ô nhiễm trầm trọng

Đoạn sông Cái Mép bị ô nhiễm váng dầu.

Tại xã đảo Thạnh An – một xã nghèo của huyện Cần Giờ, đa số hộ dân sống bằng nghề đánh bắt và nuôi trồng thủy hải sản. Sông Cái Mép, Thị Vải là nguồn sống của họ. ông Hy Cảnh, ở ấp Thạnh Hòa, cho biết: “Những năm gần đây năng suất đánh bắt thủy sản bị sụt giảm rất nhiều, còn nuôi trồng thì thất thu, nuôi con gì cũng bị chết”.

Lúc chúng tôi đến bến đò Thạnh An, nhiều ghe của bà con đi thu hoạch hào cập bến, người nào cũng tỏ ra ngao ngán vì chỉ được vài ký lô. Chị Lê Thị Kim Huê - người nuôi hào có tiếng ở Thạnh An, than: “Cách đây 4–5 năm, nhà tôi thu hoạch hào khá lắm nhưng mấy năm gần đây nuôi hào được vài tháng là chết hết. Năm 2003, đầu tư 1 tấn nhưng cuối cùng chỉ thu được 300kg, chúng tôi gần như trắng tay… Năm nay không đủ vốn để nuôi nhiều, vậy mà lúc kéo mẻ lên cũng chết sạch”.

Dọc theo sông Thị Vải, Cái Mép, một bên bờ là rừng ngập mặn Cần Giờ bao phủ diện rộng; một bên là quốc lộ 51 tập trung khu công nghiệp (KCN) Gò Dầu, Nhà máy Bột ngọt Vedan ở tỉnh Đồng Nai, cảng Phú Mỹ, KCN Mỹ Xuân và các nhà máy thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Theo hướng dẫn của ông Hồ Văn Luông, Bí thư Đảng ủy xã Thạnh An, chúng tôi lên ghe ngược về hướng thượng lưu để tận mắt nhìn thấy dòng nước của sông Cái Mép, Thị Vải đã bị biến màu vì ô nhiễm. Tại ngã ba Gò Da, nước sông có váng dầu óng ánh.

Đến ngã ba sông Thị Vải, Cái Mép và sông Gò Gia, nước sông bắt đầu chuyển màu đen thẫm, có mùi hôi, nhiều bọt vàng. Cán bộ phụ trách môi trường của xã Thạnh An cho biết, nơi đây là khu vực tập trung cụm cảng Phú Mỹ và các nhà máy thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu như: Nhiệt điện Phú Mỹ, Đạm Phú Mỹ, nhà máy khí hóa lỏng... “Rong rêu ở đây cũng chuyển thành màu đen, như vậy thì còn sinh vật nào sống nổi chứ” - ông Hồ Văn Luông nói.

Tại sông Tắc - một nhánh của sông Đồng Nai, gần cầu Trường Phước (ranh giới giữa phường Long Phước và phường Trường Thạnh) có các bè cá với diện tích nuôi lớn, nước sông có mùi tanh khó chịu xộc vào mũi. Bác H.Lưu, nhà ở phường Trường Thạnh cho biết, các bè cá nuôi nằm sát nhau nên dễ dẫn đến tình trạng cá chết gây tanh nước. Đó là chưa nói đến thức ăn dư của cá. Tất cả đã làm cho đoạn sông này bốc mùi như vậy”.

Kênh Ba Bò bắt nguồn từ khu Đồng An, Sóng Thần thuộc tỉnh Bình Dương chảy ra phường Bình Chiểu, quận Thủ Đức. Năm 2003, TPHCM và tỉnh Bình Dương đã cùng bàn về việc giải quyết tình trạng ngập nước, ô nhiễm kênh Ba Bò, nhưng dự án chia bớt nước thải ra hướng Lái Thiêu từ cuộc họp đó không thực hiện được. Đầu năm 2004, báo SGGP đã từng phản ánh về tình trạng ô nhiễm tại kênh Ba Bò, sau bài viết này, quận Thủ Đức đã kiến nghị lên thành phố. Nhưng bây giờ, gần một năm sau, chúng tôi trở lại kênh Ba Bò, vẫn một dòng nước đen kịt. Nước thải công nghiệp, hóa chất và nước thải từ các chuồng nuôi heo của những hộ ven bờ kênh chảy tràn xuống, quyện lẫn vào nhau, mùi hôi ngột ngạt, nước đặc quánh.

  • Kiểm tra thường xuyên các đơn vị gây ô nhiễm

Ông Nguyễn Đinh Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Tài nguyên – Môi trường TPHCM), cho biết: “Chúng tôi đã kiểm tra lấy mẫu nước tại đầu nguồn thải của các KCN tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa –Vũng Tàu. Nước thải ra không đạt tiêu chuẩn loại B. Có thể thấy nguyên nhân chủ yếu gây ô nhiễm nước sông là do nước thải của các nhà máy công nghiệp gây ra. Để tăng khả năng tự làm sạch của dòng sông thì phải hạn chế được các chất ô nhiễm tiếp tục xả xuống sông”.

Đối với sông Cái Mép, Thị Vải, Sở Tài nguyên-Môi trường của hai tỉnh Đồng Nai và Bà Rịa – Vũng Tàu cần hỗ trợ bằng cách đẩy mạnh công tác quản lý, thanh tra kiểm tra thường xuyên tình hình vận hành của hệ thống xử lý, yêu cầu xả thải theo đúng tiêu chuẩn hiện hành nhằm hạn chế các chất ô nhiễm và khắc phục tình trạng ô nhiễm nước hiện nay.

Tại sông Tắc, do mật độ tập trung các bè quá cao nên khả năng gây ô nhiễm môi trường là hiển nhiên, do đó nên khuyến cáo người dân cần phải giữ khoảng cách thích hợp giữa các bè cá để tránh tình trạng nước không chảy được, gây ra hiện tượng tích tụ chất bẩn, gây ô nhiễm môi trường. Về lâu dài nếu có chủ trương cho nuôi cá bè thì cần phải quy hoạch lại vị trí đặt bè, số lượng bè nhằm kiểm soát khả năng gây ô nhiễm.

Đối với khu vực kênh Ba Bò, do đã ô nhiễm trầm trọng nên trước mắt các cơ quan chức năng phải tiến hành nạo vét lòng kênh. Thành phố cũng nên kiên quyết cưỡng chế các khu công nghiệp không xử lý nước thải đúng tiêu chuẩn khi thải ra môi trường và phải kiểm tra thường xuyên tình hình vận hành của các trạm xử lý.

Minh Thảo – Minh Tú

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất