Dự thảo đề án “An ninh lương thực đến năm 2020”

Đến năm 2012 không còn thiếu lương thực

  • Hạn chế chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa

Bộ NN-PTNT vừa trình Chính phủ dự thảo đề án “An ninh lương thực quốc gia đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030”. Trong đó, những nội dung đáng chú ý được đưa ra là chấm dứt tình trạng thiếu lương thực vào năm 2012, nâng cao mức độ an ninh lương thực cho các nhóm có nguy cơ thiếu lương thực, cải thiện chế độ dinh dưỡng hàng ngày cho người dân, giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi đến năm 2020 còn dưới 5%...

Sức ép giữa an ninh lương thực và xuất khẩu

Bộ NN-PTNT khẳng định, sản xuất lương thực, đặc biệt là về sản lượng, trong những năm gần đây ở nước ta tăng lên rõ rệt. Năm 2000, tổng sản lượng lương thực các loại cả nước mới đạt 38,1 triệu tấn thì đến năm 2008 đã tăng lên 52,4 triệu tấn. Từ nhiều năm nay, Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu gạo đứng thứ 2 thế giới. Thế nhưng có một nghịch lý là chúng ta vẫn còn không ít hộ thiếu lương thực. Cụ thể, đến năm 2007, cả nước vẫn còn 6,7% hộ thiếu đói. Hiện vẫn còn khoảng 1 triệu đồng bào ở vùng cao vẫn thiếu gạo thường xuyên, phải ăn ngô, sắn thay cơm.

Theo Bộ NN-PTNT, tình trạng thiếu lương thực hiện nay chủ yếu là do điều kiện canh tác giữa các vùng có sự khác nhau trong khi việc điều tiết lương thực giữa các vùng lại gặp khó khăn. Hệ thống phân phối lương thực chưa linh hoạt khiến người dân vùng cao, vùng sâu tiếp cận lương thực khó khăn hơn.

Mặt khác, theo dự báo đến năm 2020, cả nước sẽ có khoảng 100 triệu người và đến năm 2030 là 120 triệu người. Trong khi đó, diện tích trồng lúa phải giảm do những nguyên nhân như tăng dân số, đô thị hóa, công nghiệp hóa trên diện rộng. Các chuyên gia cho rằng, đến năm 2010, tổng nhu cầu về lương thực của cả nước sẽ là 47 triệu tấn (tăng 3,3 triệu tấn so với năm 2007), trong đó riêng lúa gạo là 31,1 triệu tấn (tăng gần 2 triệu tấn so với năm 2007). Đến năm 2015, tổng nhu cầu lương thực cả nước là 50,3 triệu tấn.

Cũng có quan điểm cho rằng, hiện nay nhu cầu về lương thực, chẳng hạn lúa gạo, không còn nhiều như cách đây vài chục năm trước, do đời sống của người dân đã được cải thiện, “chuyện ăn mặc không còn thúc bách nữa”.

Tuy nhiên, Cục Trồng trọt (Bộ NN-PTNT) lại nhìn nhận rằng, có thể nhu cầu về lúa gạo để ăn giảm dần nhưng nhu cầu về thịt, cá, sữa lại tăng lên. Do đó, vẫn cần một lượng lương thực khá lớn để dành cho việc chăn nuôi ngày càng tăng cao, đồng thời phải chuyển một phần đất lúa sang trồng rau, quả, cây thức ăn chăn nuôi và phát triển thủy sản cùng với tình hình đất nông nghiệp cứ ít dần.

Cụ thể, theo quy hoạch thì từ nay đến năm 2020, cả nước cần khoảng 600.000ha để phát triển cơ sở hạ tầng, công nghiệp, dịch vụ và đô thị hóa. Từ năm 2020 đến năm 2030 lại cần thêm khoảng 400.000-500.000ha cho mục đích phi nông nghiệp...

Diện tích đất lúa sẽ giảm từ 4,1 triệu hécta hiện nay xuống chỉ còn 3,5 triệu hécta vào năm 2020. Đây sẽ là một nguyên nhân lớn đe dọa an ninh lương thực của quốc gia. Ngoài ra, chúng ta còn phải lo đối mặt với các nguy cơ khác như biến đổi khí hậu làm suy giảm tài nguyên đất và nước...

Vì vậy, ông Nguyễn Trí Ngọc, Cục trưởng Cục Trồng trọt, cho rằng: “Điều mà chúng ta cần phải đặt ra là làm sao để vừa đảm bảo an ninh lương thực trong nước lại vừa đảm bảo xuất khẩu”.

Điều chỉnh luật để bảo vệ 3,5 triệu ha đất nông nghiệp

Bởi vậy, trong dự thảo đề án an ninh lương thực, Bộ NN-PTNT đề ra mục tiêu duy trì diện tích trồng lúa tối thiểu là 3,5 triệu hécta đến năm 2020 (trong đó có 3,1 triệu hécta chuyên trồng lúa nước) - và mức này sẽ phải giữ ổn định lâu dài cả sau năm 2020- để đảm bảo tổng sản lượng lúa gạo đạt 39-41 triệu tấn/năm, diện tích ngô đạt khoảng 1,3 triệu ha/năm. Dự thảo cũng hướng tới đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia khi dân số cả nước đạt mức 120-130 triệu người.

Từ những yêu cầu như trên, Bộ NN-PTNT khẳng định bằng mọi giá phải giữ bằng được đất lúa, nhất là các chân đất bờ xôi, ruộng mật. Song để giữ được đất lúa thì theo ông Nguyễn Trí Ngọc, cần sửa đổi lại Luật Đất đai bằng cách hạn chế quyền tự quyết của các địa phương đối với việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa.

Theo đó, dự thảo đề án đưa ra đề chủ trương: quy định rõ trách nhiệm và quyền hạn của chính quyền các cấp trong việc quản lý đất nông nghiệp. Điều chỉnh, khuyến khích phát triển công nghiệp, đô thị, hạ tầng trên đất không phải đất lúa. Bộ NN-PTNT cũng đề nghị thành lập Ủy ban An ninh lương thực quốc gia do một phó thủ tướng làm trưởng ban.

Văn Phúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thị trường

Sẵn sàng cung ứng hàng hóa thiết yếu cho TPHCM

Nhằm ứng phó với nguy cơ dịch Covid-19 có thể kéo dài, nhiều doanh nghiệp (DN) sản xuất lương thực thực phẩm đã “bắt tay” cùng hệ thống phân phối hàng hóa sẵn sàng phương án cung ứng đủ hàng hóa thiết yếu cho TPHCM và các tỉnh thành trên cả nước. DN quyết tâm không để người dân, nhất là người dân khu vực cách ly bị “đứt gãy” nguồn cung ứng hàng hóa thiết yếu. 

Địa ốc

Aqua City chuyển động từng ngày thổi bừng sức sống cho phía Đông TPHCM

Thời điểm đón những cư dân đầu tiên không còn xa, Aqua City đang chuyển mình mạnh mẽ với hàng loạt hạng mục lớn đã và chuẩn bị hoàn thành. Tháng 7 này, Tổ hợp quảng trường - bến du thuyền Aqua Marina khai trương là dấu mốc quan trọng trong hành trình kiến tạo không gian sống cao cấp tiêu chuẩn mới.

Ngân hàng - Chứng khoán

Nhiều gói lãi suất ưu đãi cho doanh nghiệp

Ngân hàng Nhà nuớc (NHNN) chi nhánh TPHCM vừa yêu cầu các tổ chức tín dụng trên địa bàn TPHCM tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho khách hàng vay vốn bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 theo quy định về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, cho vay mới theo Thông tư 01/2020 và Thông tư 03/2021 của NHNN.

Đầu tư

Hơn 41.000 tỷ đồng đầu tư Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, kế hoạch thi công dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I tại tỉnh Quảng Bình sẽ diễn ra vào quý III-2021, có tổng mức đầu tư là 41.130 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào năm 2025. Trong đó gói thầu số 15 để thi công 2 tổ máy có trị giá 30.236 tỷ đồng đã được các bên ký kết chiều nay 17-6.

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế