Điểm sáng “Vòng Cung lửa”

Dải đất anh hùng hình chữ S đã vang danh thành cổ Quảng Trị, địa đạo Củ Chi, đường Trường Sơn mịt mù khói lửa… Và miền Tây có tuyến lộ Vòng Cung máu lửa. Lộ Vòng Cung vừa được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia.

Tiểu đoàn Tây Đô vượt sông Cần Thơ (đoạn Rau Răm) qua lộ Vòng Cung, tiến về thị xã Cần Thơ - Xuân Mậu Thân 1968. Ảnh: T.L.

1. Tuyến lộ Vòng Cung (Cần Thơ) chạy dài gần 30km, bắt đầu từ bờ Bắc cầu Cái Răng (phường An Bình, quận Ninh Kiều) đi qua các xã: Mỹ Khánh, Nhơn Ái, Tân Thới, Giai Xuân (huyện Phong Điền) và kết thúc tại Lộ Tẻ Ba Se thuộc phường Phước Thới, quận Ô Môn. Từ đây ta có thể thọc thẳng vào nội ô, đâm thẳng vào yết hầu “Bộ Tư lệnh vùng IV chiến thuật”, Tiểu khu Phong Dinh của Mỹ - ngụy. Lộ Vòng Cung cũng chính là “Vành đai Anpha”, như kẻ địch đặt tên, có đủ sắc lính ngụy và lữ đoàn B Sư đoàn 9 bộ binh Mỹ tham chiến. Với vị thế đặc biệt này, lộ Vòng Cung là một trong những chiến trường chính, vô cùng ác liệt của miền Tây Nam bộ, hầu hết lực lượng chủ lực Khu 9 và tỉnh Cần Thơ đã có mặt trên tuyến lửa này.

Có những địa danh mỗi khi nhắc đến lại lan tỏa mãnh liệt trong lòng người những ký ức không thể phai nhòa và tình cảm thân thương, thán phục. Lộ Vòng Cung là một địa danh như vậy. Từng thước đất trên lộ Vòng Cung đều trộn máu của bao đồng chí, đồng bào. “Vòng Cung đi dễ, khó về/Đạn chen đầu đạn, bom kề hố bom” (Lâm Thao).

Ông Dương Văn Diễn, nguyên Đại đội trưởng Đại đội 823 Thành đội Cần Thơ, từng chiến đấu trên chiến trường này, hồi tưởng, với quân số 57 người khi thành lập, sau nhiều lần bổ sung quân số nhưng đến khi giải phóng chỉ còn lại… 11 cán bộ chiến sĩ! “Bom, đạn từ hàng chục khẩu pháo, gần trăm lượt máy bay dồn dập dội xuống lộ Vòng Cung suốt đêm ngày. Sự sống và cái chết cách nhau trong chớp mắt”, ông Diễn nhớ lại. Chỉ có sự bền bỉ, ngoan cường mới có thể trụ được, vượt qua để đi đến chiến thắng. Và quân dân Cần Thơ đã làm được điều đó, như một kỳ tích. Lộ Vòng Cung, “Vòng Cung lửa”, qua hai cuộc chiến, đã trở thành điểm sáng thế trận chiến tranh nhân dân, trở thành huyền thoại của cả ĐBSCL và Cần Thơ. Tất cả các xã, phường dọc Vòng Cung đều được Nhà nước vinh danh “Anh hùng LLVTND”. Ngày 8-2-2013, Bộ VH-TT- DL đã có quyết định công nhận lộ Vòng Cung là di tích lịch sử cấp quốc gia.

2. Để tri ân máu xương bao liệt sĩ, sự cưu mang bảo bọc của đồng bào; nhằm tái hiện lại lịch sử hào hùng của quân, dân Cần Thơ qua 2 cuộc kháng chiến và giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ trẻ đồng thời góp phần nâng cấp, tôn tạo cảnh quan thành phố trung tâm đồng bằng, lãnh đạo TP Cần Thơ vừa thống nhất triển khai dự án xây dựng “Di tích lịch sử văn hóa lộ Vòng Cung” tại ấp Mỹ Nhơn - xã Mỹ Khánh - huyện Phong Điền. Bộ Chỉ huy Quân sự TP Cần Thơ được chọn là chủ đầu tư. Ngày 30-1-2013, chỉ trước Tết Quý Tỵ mấy ngày, Bí thư Thành ủy Cần Thơ Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc họp Thường vụ Thành ủy để nghe báo cáo lại đồ án quy hoạch này. Trước đó đồ án đã được đưa ra bàn bạc, lấy ý kiến nhiều lần từ Ban chỉ đạo Tây Nam bộ; Bộ Tư lệnh Quân khu 9; các tướng lĩnh, các đồng chí nguyên là lãnh đạo Tỉnh ủy, Thành ủy Cần Thơ qua các thời kỳ cùng nhiều ban ngành liên quan và đạt sự đồng thuận rất cao.

Đây sẽ là một công trình cấp quốc gia mang kiến trúc độc đáo rất riêng, vừa đậm nét truyền thống với không gian lịch sử sâu lắng vừa mang nét hiện đại, phù hợp với xu thế phát triển của địa phương và cả nước. Ba nội dung chính của đồ án đã được thông qua, bao gồm: Quy hoạch xây dựng phân khu tỷ lệ 1/2.000, quy mô 37ha; Quy hoạch xây dựng chi tiết tỷ lệ 1/500 - Giai đoạn 1 (Khu A - khu Tưởng Niệm), quy mô 10,94ha; Lập dự án đầu tư xây dựng công trình giai đoạn 1. Công trình sẽ khởi công trong năm 2013, hoàn thành vào năm 2017. Công trình sẽ hạn chế tối đa mức độ ảnh hưởng đến đời sống nhân dân; tranh thủ các nguồn lực hỗ trợ từ các thành phần, tổ chức, cá nhân. Với tổng kinh phí trên 449 tỷ đồng, công trình sẽ là một tổ hợp đa chức năng (di tích lịch sử, văn hóa tâm linh, du lịch sinh thái…) bao gồm nhiều hạng mục như nhà bảo tàng, khu tưởng niệm, căn cứ Tỉnh ủy, sở chỉ huy quân sự, trạm quân y, bến vượt sông, đền thờ, sa bàn, làng giải phóng, ấp chiến lược, khu trưng bày ngoài trời, trường bắn, khu vui chơi giải trí, làng nghề truyền thống, vườn cây ăn trái Nam bộ…

“Vòng Cung ơi! Miền Tây ơi/Vòng Cung lịch sử, đời đời không phai”, dù đã hàng chục năm trôi qua, Đại tá Võ Tấn Dũng, người lính đã có thời đi trong khói lửa lộ Vòng Cung vẫn bồi hồi xúc động. Đến nay, dù đã nghỉ hưu ông vẫn miệt mài đi tìm những chứng nhân, hiện vật của một thời hoa lửa, góp phần vào dự án lớn này. Di tích lịch sử văn hóa lộ Vòng Cung, tầm vóc mới cho miệt sông nước Cửu Long còn giúp chúng ta nhìn lại mình để sống tốt hơn, trách nhiệm hơn, nghĩa tình hơn với đồng bào, đồng chí.

Vũ Thống Nhất

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Trình diễn nghệ thuật tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, quận 1. Ảnh: THÚY BÌNH

Kiến tạo không gian văn hóa TPHCM

Hơn 19 giờ, nhóm bạn trẻ kết nối nhau qua sở thích chụp ảnh đường phố hào hứng tới Công viên Lam Sơn (phía trước Nhà hát Thành phố, quận 1), chọn góc và liên tục bấm máy. Trần Ngọc Minh (28 tuổi, nhân viên văn phòng, ngụ quận 10) chia sẻ: “Những không gian trong thành phố như công viên, phố đi bộ là nơi để các nhóm bạn trẻ vui chơi vào cuối tuần. Trước đây, tôi hay đi săn ảnh ban đêm, gặp nhiều nhóm du khách, họ rất thích tìm hiểu văn hóa, đời sống của người dân địa phương”.

Phim

Âm nhạc

Hồng Hải - “Người đàn bà hát” nồng nàn, da diết với nhạc Trịnh

Hơn 60 năm qua, đã có biết bao nhiêu người hát nhạc Trịnh. Mỗi người đến với Trịnh và hát Trịnh theo một cách khác nhau. Hồng Hải - người được yêu mến đặt cho cái tên "Người đàn bà hát" sau 20 năm đắm mình với nhạc xưa đã ra album đầu tay gồm 12 ca khúc được Trịnh Công Sơn viết trong 10 năm 1962 - 1972. Chặng đường mở ra bằng Hành hương trên đồi cao (1962) và khép lại bằng Vẫn nhớ cuộc đời (1972), đó cũng là một hành trình người nghệ sĩ đi tìm bản thể của mình.

Sân khấu

Làm mới truyền thuyết xưa trên sân khấu cải lương

Vở cải lương Truyền tích Cổ Loa xưa (tác giả: Mai Hương - Nguyên Phương, đạo diễn: NSƯT Nguyên Đạt, cố vấn nghệ thuật: NSND Trần Ngọc Giàu) do Hội Sân khấu TPHCM đầu tư dàn dựng, vừa tham gia Liên hoan Sân khấu Thủ Đô lần thứ 4 - năm 2020 tại Hà Nội. Vở đoạt HCB, 4 HCV, HCB cá nhân. Tham gia biểu diễn có: NSƯT Tô Châu, NSƯT Xuân Hồng, các nghệ sĩ Điền Trung, Lệ Trinh, Bảo Trí, Hoàng Quốc Thanh, Thanh Sơn, nghệ sĩ xiếc, diễn viên múa… 

Sách và cuộc sống

“Gửi bố mẹ thân yêu”: Mạnh dạn bày tỏ tình cảm với bố mẹ

Trong khuôn khổ chương trình giao lưu ra mắt sách Gửi bố mẹ thân yêu vào chiều 18-10 tại Đường sách TPHCM, tác giả Tuấn Đức cùng ca sĩ Phạm Quỳnh Anh đã có những chia sẻ hữu ích và thú vị trong việc bày tỏ tình cảm với bố mẹ - vốn là một việc tưởng đơn giản nhưng lại không dễ dàng.

Sáng tác

Mùa lũ

Tôi không sinh ra và lớn lên ở miền Trung, nơi hàng năm phải oằn mình gánh chịu bao nhiêu trận bão lũ. Nhưng, ký ức tuổi thơ tôi về một trận lụt duy nhất năm ấy đến nay chưa khi nào thôi ám ảnh. 

Mỹ thuật