Đồng bằng sông Cửu Long

Độc đáo “công nghệ” lều sấy lúa

Lều sấy lúa 2 trong 1

Nông dân ĐBSCL hiện đang bước vào vụ thu hoạch rộ 1,6 triệu héc ta lúa hè thu vào thời điểm thời tiết mưa bão bất lợi. Máy sấy chỉ đếm được trên đầu ngón tay, để hạt lúa ĐBSCL không bị ẩm mốc, đạt chất lượng gạo xuất khẩu là chuyện không đơn giản. Cái khó ló cái khôn, nông dân đồng bằng đã sáng kiến ra lều sấy lúa tiện ích 2 trong 1 (sử dụng khi nắng lẫn mưa) siêu rẻ, chỉ từ 500 ngàn đồng đến 1 triệu đồng.

  • Mỗi năm thất thoát 3.600 tỷ đồng  

Hàng năm, sau 3 vụ lúa đông xuân, hè thu và thu đông, ước tính nông dân ở ĐBSCL bị thất thoát sau thu hoạch khoảng 3.600 tỷ đồng. Đây là con số rất lớn mà Viện Nghiên cứu lúa ĐBSCL đã thống kê, đánh giá. Nguyên nhân thì nhiều, có người cho rằng do người dân chưa quan tâm đến bảo quản lúa, khâu sấy quá yếu, phơi đại trà trên mặt lộ, mặt sân làm lúa bị dơ; bán tại ruộng khi lúa còn ẩm gây thất thoát…

Song  công bằng nhìn nhận, với điều kiện sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, bình quân 1 hộ chưa quá 5.000m2 thì việc trang bị máy sấy nông hộ hay cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp (từ khâu xuống giống, thu hoạch đến bảo quản) là chuyện không dễ thực hiện. Tiến sĩ Phạm Sĩ Tân, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu lúa ĐBSCL thừa nhận: “Khắc phục thất thoát sau thu hoạch cần có sự đồng bộ giữa nhà khoa học và các ngành liên quan. Nông dân phải được chuyển giao khoa học kỹ thuật và trang thiết bị, đồng thời phải có kiến thức để quan tâm bảo quản lúa”.

Một nắng hai sương chắt chiu làm lụng, hơn ai hết, người nông dân thấu hiểu được giá trị của hạt thóc làm ra. Trong điều kiện máy sấy còn là “hàng hiếm” thì sáng kiến độc đáo về lều sấy lúa được xem là “công nghệ” tiện ích của cánh nhà nông ĐBSCL hiện nay.

  • “Công nghệ” tiện ích 2 trong 1  

Nông dân Trương Anh Thi ở xã Phong Phú, huyện Cầu Kè, Trà Vinh cho biết kinh nghiệm như sau: “Kinh nghiệm làm lều sấy chúng tôi học được ở Vĩnh Long, An Giang, Đồng Tháp… Cách làm khá đơn giản: Chọn một sân đất gò cao (nền xi măng càng tốt), làm rãnh thoát nước xung quanh, sau đó dựng một lều hình tam giác (sử dụng tre, gỗ làm trụ cho chắc) và căng hệ thống dây chằng, phủ phía trên là một tấm mủ chống thấm.

Diện tích lều tùy theo nhu cầu mà làm lớn hoặc nhỏ. Nếu là sân đất thì trải thêm một lớp lưới mùng chống ẩm phía dưới. Trời nắng thì giở ra sấy nắng, còn mưa thì che lại sấy gió, bảo đảm lúa được bảo quản… ngon lành. Chi phí một lều sấy chỉ từ 500 ngàn đồng đến 1 triệu đồng, cực rẻ”. Những ngày qua, chịu ảnh hưởng của bão số 1 và 2, khu vực ĐBSCL liên tiếp có mưa dầm, nhưng nhờ “công nghệ” lều sấy này nên hạt lúa vẫn được bảo quản an toàn.

Ngoài tiện ích và siêu rẻ, lều sấy lúa còn giúp bà con nông dân hạn chế trình trạng phơi lúa trên đường lộ, không chỉ gây ách tắc giao thông mà còn nguy hiểm chết người. Thạc sĩ Trang Tửng, Sở NN-PTNN tỉnh Trà Vinh, thừa nhận: “Trong điều kiện sản xuất nhỏ lẻ, manh mún như hiện nay, vận động nông dân đầu tư 5 triệu đến 10 triệu đồng trang bị máy sấy lúa rõ ràng là bất cập, không hiệu quả. Sáng kiến lều sấy lúa của nông dân là một cách làm hay, rất đáng trân trọng.

ĐÌNH CẢNH

Nông dân Phạm Văn Nhạn, xã Tân An, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh thổ lộ: “Tôi canh tác 0,6ha lúa hè thu, năng suất bình quân khoảng 5tấn/ha, giá lúa từ 2.950đ - 3.300đ/kg, trừ hết chi phí, còn lợi nhuận từ 7 đến 8 triệu đồng/ha. Mấy năm trước, thu hoạch lúa hè thu ngay thời điểm mưa dầm, nông dân thường phải bán đổ, bán tháo cho thương lái vì sợ lúa lên mộng, ẩm mốc. Nay nhờ làm lều sấy nên nhà nông không sợ nữa, mà có thể chủ động chờ lúa có giá, bán lãi cao hơn”.

Các tin, bài viết khác