Đôi điều tâm sự của người “Giữ lửa”

Vậy là tháng 6-2014 này, bước sang năm thứ 18, tôi được các thế hệ lãnh đạo báo Nhân Dân giao đảm nhiệm chuyên mục “Vấn đề tháng này” của ấn phẩm Nhân Dân hàng tháng.

Không thể không nhắc đến đôi nét về bối cảnh ra đời ấn phẩm này. Tháng 8-1996, tôi được Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam ra quyết định bổ nhiệm làm Tổng biên tập báo Nhân Dân. Nhận trọng trách đó, tôi vừa mừng, vừa lo: Mừng vì sự tín nhiệm của Trung ương Đảng và Ban biên tập cùng cán bộ, phóng viên tòa soạn; lo vì phải tìm cách cải tiến, đổi mới tờ báo để đáp ứng đòi hỏi của thời kỳ mới, kế tục xứng đáng sự nghiệp của các thế hệ lãnh đạo trước đó.

Tôi đã cùng tập thể Ban biên tập trăn trở, bàn thảo nhiều tháng, để rồi trình lên Bộ Chính trị một kế hoạch tổng thể về cải cách, đổi mới báo Nhân Dân, gồm: Tăng số trang báo Nhân Dân hàng ngày từ 4 trang lên 8 trang; theo đó thay đổi măng sét tờ báo. Cải tiến, đổi mới ấn phẩm Nhân Dân cuối tuần.

Ra thêm ấn phẩm Nhân Dân hàng tháng (ấn phẩm mang tính chất magadin, ưu tiên chủ đề văn hóa - văn nghệ). Xuất bản tờ báo điện tử tiếng Việt; sau đó là tiếng Anh. Lộ trình được vạch theo các mốc thời gian như sau: Chuyển báo hàng ngày 4 trang lên 8 trang từ 1-1-1997. Ra mắt ấn phẩm Nhân Dân hàng tháng đúng dịp Ngày sinh Bác Hồ (19-5-1997).

Ra mắt Báo điện tử tiếng Việt vào Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21-6-1998); trên cơ sở đó, ra báo “Điện tử tiếng Anh” vào năm 1999… Nhờ sự quan tâm sát sao, cụ thể của Đảng, Nhà nước; sự nỗ lực phấn đấu của Ban biên tập và toàn thể cán bộ, phóng viên, nhân viên tòa soạn, các mục tiêu, bước đi nói trên đều được thực hiện theo đúng kế hoạch đề ra.

Về ấn phẩm Nhân Dân hàng tháng, sau số đầu tiên ra mắt bạn đọc đúng Ngày sinh Bác Hồ, Hội đồng biên tập và Ban biên tập đã họp để rút kinh nghiệm. Ý kiến thật phong phú, đa dạng, nhưng đều khẳng định sự cần thiết phải có ấn phẩm này trong toàn thể các ấn phẩm của báo Nhân Dân; nhấn mạnh cần tăng thêm tính magadin, nhưng không rơi vào vụn vặt.

Hội đồng biên tập quan tâm thảo luận một đề xuất tâm huyết của anh Hồng Hà, lúc đó là Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Đối ngoại Trung ương, nguyên là Tổng biên tập báo Nhân Dân: thực tiễn báo chí Việt Nam và nhiều nước cho thấy, ấn phẩm nào cũng cần có một bài ngắn, nói khái quát vấn đề trọng tâm của mỗi số báo, gắn với sự kiện nổi bật của đời sống chính trị - xã hội đất nước (thường gọi là Xã luận).

Nhưng ở ấn phẩm có tính magadin này, nên chăng đặt tên là “Vấn đề tháng này” với cách viết mềm mại, ngắn gọn, súc tích. Đề xuất đó của anh Hồng Hà được mọi người nhất trí và giao cho tôi trực tiếp đảm nhiệm. Chuyên mục mới được ra mắt vào số 2, tháng 6-1997, đề cập 2 sự kiện quan trọng của tháng: cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa X và kỷ niệm 73 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam.

Khép lại năm 1997, Hội đồng biên tập tiếp tục rút kinh nghiệm và thấy rằng, mục này do được đông đảo bạn đọc hoan nghênh, nên cần duy trì thường xuyên, nhưng chỉ nên đề cập một vấn đề trọng tâm nổi bật trong các vấn đề trọng tâm của tháng để có điều kiện phân tích, bình luận sâu hơn.

Tôi nghiêm túc làm theo định hướng đó. Qua gần hai năm thực hiện chuyên mục, từ thực tiễn lại nảy sinh một vấn đề làm người viết “đau đầu” - đó là hiện tượng đề cập trùng lặp các vấn đề trọng tâm của từng tháng.

Ai cũng thấy, ngoài các sự kiện chính trị, xã hội, đối ngoại… đột xuất, thì những vấn đề “cố định” hàng năm không thể bỏ qua, như đón Tết dương lịch, Tết âm lịch, kỷ niệm các ngày lễ lớn: thành lập Đảng (3-2), Ngày Quốc tế Phụ nữ (8-3), Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc (30-4), Ngày sinh Bác Hồ (19-5), Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21-6), Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7), Cách mạng Tháng Tám (19-8), Ngày khai trường (5-9), Ngày Dân vận (15-10), Ngày Nhà giáo Việt Nam (20-11), Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, Ngày hội Quốc phòng toàn dân (22-12)…

Vậy cách tiếp cận vấn đề, cách diễn đạt thế nào sao cho không trùng lặp; mà lại có khía cạnh mới, người đọc không thấy nhàm chán, quả thật không đơn giản chút nào! Trong đời làm báo, tôi đã từng viết nhiều thể loại, từ xã luận đến chuyên luận, từ phản ánh đến phóng sự, điều tra, bút ký…, nhưng với chuyên mục này dù chỉ trên dưới 500 chữ, song nhiều lần phải “đánh vật”, sửa đi, sửa lại; thậm chí có hôm báo lên mo-rát rồi, tôi vẫn xin được sửa hoặc bổ sung vài chữ…

Mười tám năm “gánh” một chuyên mục (chưa kể phải tham gia viết nhiều bài cho các ấn phẩm khác của báo Nhân Dân cũng như theo “đặt hàng” của một số báo khác), quả thật là công việc cực kỳ gian nan, nhưng tôi không ân hận vì được bạn đọc và đồng nghiệp thường xuyên theo dõi, cổ vũ.

Tôi nhớ mãi một kỷ niệm: hôm gặp đồng chí Phó Bí thư Thường trực một tỉnh miền Trung, đồng chí ấy hồ hởi cảm ơn tôi vì những ý kiến nêu trong “Vấn đề tháng này” đúng dịp kỷ niệm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21-6), đã là “điểm tựa” cho bài nói của đồng chí ấy khi gặp mặt thân mật anh chị em làm báo. Còn một số đồng chí lãnh đạo báo, đài cũng như lãnh đạo Ban Tuyên giáo ở nhiều tỉnh, thành phố thì tâm sự rằng, “Vấn đề tháng này” được nhiều anh chị em coi như một tài liệu tham khảo bổ ích trong hoạt động tư tưởng và báo chí…

Xin chân thành cảm ơn những lời cổ vũ tâm huyết ấy, và tôi tự nhắc mình phải cố gắng nhiều hơn, tìm tòi đổi mới nhiều hơn để góp sức “nhen lửa” và “truyền lửa” tin yêu cùng hy vọng vào công chúng bạn đọc cả nước.

Trên cơ sở tuyển chọn những bài đã in trong “Vấn đề tháng này”, rất mong bạn bè, đồng nghiệp và bạn đọc góp ý kiến để chất lượng chuyên mục ngày càng được nâng cao.

PGS-TS NGUYỄN HỒNG VINH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Những đầu sách hữu ích nhân Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Những đầu sách hữu ích nhân Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Nhân ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21-6-2021, nhiều đơn vị đã giới thiệu đến độc giả nhiều ấn phẩm hữu ích, được xem là tài liệu quý dành cho những người làm trong ngành nghề báo chí, truyền thông cũng như rất phù hợp với các sinh viên đang theo học các ngành báo chí, truyền thông.

Phim

Quảng bá phim đặt hàng: Hết thời “hữu xạ tự nhiên hương”

Tư duy bao cấp, xem nhẹ quảng bá, thậm chí chỉ cần làm cho có từng ăn sâu vào không ít đơn vị sản xuất phim nhà nước. Tuy nhiên, trong cuộc cạnh tranh hiện nay, đặc biệt với sự phát triển của khoa học - công nghệ, bỏ qua quảng bá là tự kéo mình tụt hậu.

Âm nhạc

Mỹ thuật

Sân khấu

Kịch truyền hình “Làm mẹ trên mạng“

Lúc 14 giờ 20 ngày 24-6, Đài Truyền hình TPHCM - HTV7 phát sóng chuyên mục Chuyện bốn mùa vở kịch Làm mẹ trên mạng (kịch bản: Phong Linh, biên tập: Nguyễn Minh Hải, đạo diễn dàn dựng: Hoàng Duẩn, đạo diễn truyền hình: NSƯT Lê Cường) mang thông điệp ý nghĩa về việc giáo dục con cái trong thời buổi công nghệ 4.0, xuất phát từ thực tế cuộc sống.

Sáng tác

Vợ chồng già

Hai tối nay, không nghe bố đòi uống rượu, bàn ăn đủ người là bố bưng bát lặng lẽ ăn, ăn xong đặt đũa xuống là bố về phòng sớm, chỉ dặn: Linh lát chở con về đi cẩn thận, đầu hẻm mới có cái ổ gà. Lúc chị ghé mắt nhìn thì nghe tiếng tivi nho nhỏ, bố ngồi bó gối trên giường đã mắc mùng. Mẹ bĩu môi, kệ ông ấy đi! Lại giở chứng giở quẻ gì đấy mà!