Đời sống công nhân và môi trường đầu tư

Môi trường đầu tư tại Việt Nam ngày càng được cải thiện, đang có sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Thế nhưng, để có thể tiếp nhận được ngày càng nhiều và có hiệu quả, các dự án đầu tư nước ngoài không thể không xem xét về các chính sách quan tâm chăm sóc đời sống đại bộ phận công nhân (CN).

Tình trạng CN đình công trong các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài đã trở nên đáng báo động do phần lớn yêu cầu của CN về quyền lợi, lương bổng, chế độ lao động… chưa được giới chủ doanh nghiệp quan tâm, giải quyết đến nơi đến chốn.

Ngay từ đầu năm 2007, tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, nơi có thể nói là sôi động nhất nước về các hoạt động của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, điển hình trên địa bàn các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương đã liên tục xảy ra các cuộc đình công của CN với mật độ dày đặc và quy mô khá lớn.

Ngày 1-2-2007, 4.500 CN Công ty Hansoll, 100% vốn Hàn Quốc, KCN Sóng Thần, Bình Dương đình công do không được tăng lương và thực hiện chế độ lao động. Ngày 5-3-2007, 3.000 CN Công ty Việt Tường, KCN Biên Hòa 2 đình công về tiền thưởng và chế độ; 7.000 CN Công ty Mabuchi, KCN Biên Hòa 2 đình công cũng với nội dung như trên...

Với tình hình như thế thì gần 300 doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và các nhà đầu tư lo ngại các cuộc đình công tự phát là điều dễ hiểu. Vào thời điểm gần cuối năm, khi mà các doanh nghiệp tăng tốc độ hoạt động để đảm bảo kế hoạch sản xuất, kinh doanh, tình trạng đình công, bãi công của công nhân lại bùng nổ.

Ngày 17-8-2007, 5.000 CN Công ty quốc tế Chutex, KCN Sóng Thần, Bình Dương đình công đòi tăng lương. Ngày 22-8, 4.000 CN Công ty EINS Vina đình công do không được tăng lương. Ngày 29-8, 1.000 CN Công ty Beautec Vina, 100% vốn Hàn Quốc đình công đòi tăng lương, giảm giờ làm. Ngày 12-9-2007, hơn 1.000 CN Công ty Han Soll Dae Kwang Apparel đình công đòi cải thiện bữa ăn…

Đã có nhiều cuộc khảo sát cho thấy thực trạng đời sống CN thấp kém, chế độ lao động khắt khe, lương bổng thấp của CN ở các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài trong các KCN-KCX, là một trong những nguyên nhân chính làm nảy sinh các cuộc đình công. Giải quyết vấn đề này, đảm bảo lợi ích cho các bên là trách nhiệm của chính quyền, của tổ chức công đoàn chứ không chỉ là soạn thảo Luật Đình công theo hướng chặt chẽ các quy định về đình công.

Vấn đề cuối cùng là làm sao cán bộ công đoàn không phụ thuộc vào giới chủ, để thực sự là người giám sát, người bảo vệ quyền lợi công nhân trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Do vậy, cần xem xét tách việc quản lý chế độ, tiền lương của cán bộ công đoàn tại doanh nghiệp hiện tại do giới chủ quản lý sang cho tổ chức công đoàn hay chính quyền sở tại.

Hàng tháng, căn cứ mức độ doanh thu, thuế… doanh nghiệp phải có trách nhiệm chuyển các chế độ này sang cơ quan quản lý để chi trả cho cán bộ công đoàn.

Phải thấy rằng, việc đảm bảo ổn định đời sống và quyền lợi của công nhân cũng nằm trong chính sách nhất quán để thu hút đầu tư nước ngoài. 

CHÂU LONG

Các tin, bài viết khác