Du lịch vùng Bắc - Nam Trung bộ: Giàu tiềm năng, nghèo khai thác

Chiều 20-2, tại TP Vinh, Ban Kinh tế Trung ương phối hợp với Bộ VH-TT-DL, UBND tỉnh Nghệ An và Ngân hàng BIDV đã tổ chức hội thảo khoa học “Liên kết phát triển du lịch vùng Bắc - Nam Trung bộ”.

Tham dự có GS-TS Trần Đại Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an; GS-TS Vương Đình Huệ, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Kinh tế Trung ương cùng gần 400 đại biểu là các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia kinh tế, du lịch,...

Các tham luận tại hội thảo đều đánh giá rất cao về tiềm năng du lịch phong phú, đa dạng của khu vực Bắc và Nam Trung bộ, tuy nhiên, tiềm năng này chưa tạo thành lợi thế, chưa được khai thác hiệu quả, đặc biệt, việc liên kết phát triển du lịch vẫn cơ bản “mạnh ai nấy làm”.

Tiềm năng phong phú

Khu vực Bắc - Nam Trung bộ trải dài từ tỉnh Thanh Hóa vào tỉnh Bình Thuận. Khu vực này chiếm khoảng 2/3 diện tích bờ biển cả nước, với nhiều bãi biển đẹp nổi tiếng, như: Sầm Sơn, Cửa Lò, Thiên Cầm, Nhật Lệ, Cửa Tùng, Lăng Cô, Mỹ Khê, An Bàng, Nha Trang, Mũi Né… Khu vực này có nhiều di tích văn hóa, lịch sử, thiên nhiên phong phú, đa dạng. Ngoài các di sản đã được UNESCO công nhận, như: Quần thể di tích Cố đô Huế, Thánh địa Mỹ Sơn, Phố cổ Hội An, Phong Nha - Kẻ Bàng, Thành nhà Hồ… cùng các di tích văn hóa, lịch sử, tâm linh gắn với sự hình thành và phát triển của hai vùng Bắc - Nam Trung bộ, như: Khu di tích Kim Liên quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, danh thắng Ngũ Hành Sơn, Kinh đô Trà Kiệu, địa đạo Vịnh Mốc, Thành cổ Quảng Trị, đường 9 Khe Sanh, đường mòn Hồ Chí Minh, Ngã ba Đồng Lộc, Truông Bồn, mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp,… Những khu vực này cũng mang trong mình vốn văn hóa phi vật thể phong phú, đa dạng, như: Nhã nhạc Cung đình Huế, Dân ca Ví Giặm Nghệ Tĩnh đã được UNESCO công nhận, lễ hội Lam Kinh, lễ hội Đền Cuông, lễ hội điện Hòn Chén, lễ khao lề thế lính Hoàng Sa, Festival Huế, Festival võ cổ truyền Bình Định, Festival biển Nha Trang,…

Hai vùng Bắc - Nam Trung bộ được kết nối với nhau bằng tuyến quốc lộ 1A, đường sắt Bắc Nam, ngoài ra còn có 9 cảng hàng không trong đó có 4 cảng quốc tế,... Hai vùng này cũng nằm ở vị trí cửa ngõ Hành lang kinh tế Đông Tây kết nối các địa phương với các tỉnh Tây Nguyên, giao thương với 4 nước Tiểu vùng sông Mê Công là: Lào, Campuchia, Myanmar, Thái Lan… PGS-TS Lê Anh Tuấn, Vụ Đào tạo Bộ VH-TT-DL cho hay, theo Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực du lịch Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020, nhân lực du lịch khu vực Bắc Trung bộ chiếm 8,7% và khu vực Nam Trung bộ chiếm tỷ lệ 7,3% tổng lượng nguồn nhân lực du lịch của cả nước.

Phát triển manh mún, “mạnh ai nấy làm”

Bên cạnh những tiềm năng to lớn trên, các tham luận tại hội thảo đều chỉ ra rằng, sự phát triển của ngành du lịch chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế của từng địa phương và vùng, chưa có bước phát triển đột phá để khẳng định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, phát triển nhưng vẫn ẩn chứa nhiều nguy cơ và yếu tố thiếu bền vững,… và đặc biệt là thiếu sự liên kết giữa các địa phương trong vùng và giữa hai vùng Bắc và Nam Trung bộ. TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, du lịch vùng Bắc Trung bộ vẫn mang tính “tự lực địa phương” là chính, do đó, chia cắt, manh mún, nghèo nàn và không thể phối hợp vẫn là đặc điểm chính của vùng này. Hình thái du lịch chủ đạo vẫn chỉ là “nghỉ mát - tắm biển” có tính thời vụ, “nhờ trời”. “Tính đơn điệu và thời vụ của du lịch tắm biển - loại hình dịch vụ du lịch hầu như là độc tôn của vùng - và cả nước cơ bản có lẽ cũng như vậy - chứa đựng nguy cơ làm gia tăng “văn hóa” chụp giật, lừa đảo, kiếm chác ngắn hạn của hoạt động dịch vụ du lịch. Hình ảnh du lịch miền Trung, độ tin cậy dành cho nó chưa kịp xác lập đã đứng trước nguy cơ - và phần nào cả hiện thực - bị xói mòn và hủy hoại” - TS Trần Đình Thiên cảnh báo.

Suối cá thần Cẩm Lương, một điểm đến kỳ thú, du kháchkhông thể bỏ qua khi đến Thanh Hóa

PGS-TS Phạm Trung Lương, Viện Môi trường và phát triển bền vững, cho rằng, hoạt động xúc tiến, quảng bá du lịch diễn ra thiếu sự phối hợp giữa các địa phương làm lãng phí nguồn nhân lực và hạn chế đáng kể kết quả của hoạt động ở quy mô vùng và cho từng địa phương. Cứ đến mùa hè, các tỉnh duyên hải miền Trung lại rộn ràng với các lễ hội: Festival Huế - lễ hội Làng nghề truyền thống, Festival biển Đà Nẵng, Liên hoan du lịch Bà Nà, Festival biển Nha Trang, Festival Tây Sơn - Bình Định,… Nhưng mỗi địa phương làm một cách và “mạnh ai nấy làm”, chưa có sự liên kết với nhau. Ví dụ, Năm du lịch quốc gia 2006 Festival Huế tổ chức cùng thời điểm với Liên hoan du lịch Quảng Nam “một điểm đến, hai di sản”, nhưng hai địa phương này không hề thông báo cho nhau. Có thời điểm, tại Quảng Nam có lễ hội “Hội An - Cảm xúc mùa hè” thì tại Thừa Thiên - Huế lại có “Lăng Cô - Huyền thoại biển”,… TS Trần Đình Thiên hóm hĩnh: “Du lịch Bắc Trung bộ có nhiều thế mạnh, trong đó có... mạnh ai nấy làm!”. Theo ông, cần phải phá bỏ tư duy “du lịch tỉnh ta” đi và ông đặt câu hỏi: Liệu các tỉnh có đủ can đảm ngồi lại với nhau và bầu một “trưởng ban điều hành chung” không? “Các địa phương trong vùng cần liên kết, phối hợp để cùng “xây tổ cho chim Phượng Hoàng đến đẻ trứng”, tránh cạnh tranh theo kiểu “cùng kéo nhau xuống đáy”, TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh.

Phát biểu tại hội thảo, GS-TS Vương Đình Huệ cho rằng, lâu nay có vẻ các cấp lãnh đạo địa phương, người dân nhận thức chưa đầy đủ về ngành du lịch. Chúng ta vẫn chỉ coi du lịch là “ngành phục vụ” chứ chưa nhận thức đầy đủ rằng du lịch chính là một ngành kinh tế - dịch vụ mang tính văn hóa rất cao, có tính liên ngành, liên vùng rất lớn. Hai vùng Bắc và Nam Trung bộ cần nhận thức rõ lợi thế động và tĩnh của mình là gì; thực trạng của ngành du lịch 14 tỉnh trong đó có môi trường du lịch, hạ tầng du lịch và sản phẩm du lịch như thế nào? Muốn có liên kết phải có cơ chế cụ thể và phải có động lực dựa trên lợi thế cạnh tranh.

DUY  CƯỜNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất