Gia nhập WTO mang đến những cơ hội nhưng cũng nhiều thách thức. Việc mở rộng thị trường vẫn là vấn đề chiến lược đối với mọi doanh nghiệp (DN). Tuy nhiên, một trong những công cụ mạnh và hữu hiệu để tăng tính cạnh tranh là thương mại điện tử vẫn còn chịu cảnh thờ ơ của hầu hết các DN Việt Nam.
Chợ chiều
Điểm qua ba sàn giao dịch Internet hàng đầu của Việt Nam, trừ ECVN là một website của nhà nước, về bản chất giống như một danh bạ doanh nghiệp, còn lại hai sàn giao dịch hoạt động là VNEmart và Gophatday.com.
Cả hai sàn giao dịch điện tử này đều do người Việt Nam lập nên, phục vụ cho việc giao thương của các DN Việt Nam với các DN nước ngoài, giờ đây lại lâm vào tình trạng không biết nên… khóc hay cười.
Với sự hỗ trợ mạnh từ nhà nước, VNEmart (đơn vị chủ quản là Phòng Quản lý thương mại và công nghiệp Việt Nam) có các ưu thế về quan hệ công chúng và hiệp hội với số luợng 5.500 DN thành viên, nhưng số lượt giao dịch có được rất ít như… chợ chiều.
Tình hình Gophatdat.com (đơn vị chủ quản là Công ty CP TMĐT Tiên Phong) có vẻ khả quan hơn với số lượng thành viên trên 7.500 và số lượt giao dịch chỉ đạt trên 10.000, vẫn là con số quá nhỏ so với tình hình phát triển kinh tế và sự ra đời hàng loạt DN như hiện nay.
Vì đâu nên nỗi?
Có thể nói tập quán kinh doanh của các DN Việt Nam vẫn thiên về hướng truyền thống với những thị trường nhỏ hẹp, chấp nhận bán hàng cho các đầu mối trung gian thay vì xuất khẩu trực tiếp hoặc gián tiếp.
Dù Internet đã phổ biến hơn, nhưng hầu như các DN Việt Nam đều khai thác rất thụ động công cụ mạnh mẽ và rẻ tiền này.
Mạng Internet hiện chỉ được hiểu là e-mail liên lạc và cao hơn là thực hiện một website để quảng bá hình ảnh DN. Nhưng qua thời gian hoạt động, các DN đều chán nản và rút ra nhận định không hiệu quả như mong muốn.
Ông Đinh Công Tuấn, Giám đốc điều hành hệ thống Gophatdat.com nói: Hầu như các DN Việt Nam chưa nhận ra hoặc còn thiếu nhiệt tình khi tham gia sàn giao dịch điện tử. Ngay trên hệ thống của chúng tôi đã hỗ trợ hết sức nhưng tỷ lệ DN Việt Nam tham gia vào hệ thống chỉ đạt 30%. Trong khi đó, nhận thức được hiệu quả của thương mại điện tử, các DN nước ngoài lại xông xáo hơn vào những thị trường mới. Kết quả là sàn giao dịch điện tử Việt Nam có tới 70% DN nước ngoài hoạt động, đặc biệt là các DN Trung Quốc.
Mặt khác, do không chú trọng đến công cụ này nên các DN Việt Nam thường tham gia chiếu lệ, thông tin thường không cụ thể và đầy đủ, một trong những điều cấm kỵ trong thương mại quốc tế. Khi tham gia giao dịch điện tử, hầu hết các DN nước ngoài lại rất chú trọng đến công tác này. Họ cập nhật thông tin thường xuyên và rất chi tiết, từ thông tin công ty, năng lực cung ứng, sản phẩm kinh doanh, thậm chí đến cả hình thức đóng gói và thanh toán.
Theo ông Đinh Công Tuấn, Gophatdat.com đã áp dụng rất nhiều biện pháp để hỗ trợ giao dịch cho các DN Việt Nam. Ở một số mặt hàng chiến lược, hệ thống này còn hỗ trợ cho các thành viên chính thức 5-7 đơn hàng mỗi tháng. Tuy nhiên, rất ít DN chủ động liên lạc với đối tác, mà gần như thụ động chờ đối tác tìm đến mình, thậm chí còn chậm trễ trong phản hồi thông tin, dẫn đến việc đối tác phải tìm đến các đối tác Trung Quốc vốn nhanh nhạy hơn rất nhiều.
Trong hệ thống Gophatdat.com, mỗi ngày thường xuyên có từ 500-800 giao dịch thương mại diễn ra, thế nhưng 90% số đó là của DN nước ngoài. “Đây cũng là điều trăn trở cho những người làm công tác xúc tiến thương mại như chúng tôi” - ông Tuấn tâm tư. Điều đáng tiếc là một công cụ tiềm năng đang bị các DN trong nước bỏ qua, trong khi chính những DN nước ngoài lại đang tận dụng hiệu quả nhất.
HOA LÊ
