Sau giờ học, Nguyễn Thị Minh Nguyệt (22 tuổi, tốt nghiệp khoa Quy hoạch - ĐH Kiến trúc, TPHCM) thường dạo bộ trên các con đường Đồng Khởi - Lê Duẩn - Nguyễn Huệ, vừa thư giãn, vừa ngắm cảnh quan trung tâm thành phố.
Đi nhiều trên các con đường này, Nguyệt phát hiện một điều là mật độ khách Tây lẫn ta đi bộ trên đường Đồng Khởi cao hơn những con đường khác ở trung tâm thành phố. Tại sao họ thích đi bộ trên đường Đồng Khởi? Câu hỏi đó quẩn quanh trong đầu Nguyệt buộc cô tự tìm lời giải.
Nguyễn Thị Minh Nguyệt với bản đồ án “Thiết kế phố đi bộ trục Đồng khởi”.
Nguyệt lý giải: “Một lợi thế rõ nhất của đường Đồng Khởi là không có quá nhiều xe lưu thông, con đường này còn dẫn tới nhiều công trình kiến trúc quan trọng như nhà thờ Đức Bà, Nhà hát thành phố, đồng thời tập trung nhiều khách sạn lớn.
Đây cũng là con đường có khá nhiều cửa hiệu đồ cổ, hàng lưu niệm vào loại sang trọng nhất Sài Gòn. Ngoài ra, con đường này đổ dốc nhẹ từ đoạn công viên Chi Lăng đến Nhà hát thành phố tạo nên nét lãng mạn, khá lý tưởng để tạo thành phố đi bộ”.
Tuy nhiên, vấn đề còn lại là phải tạo môi trường riêng cho khách bộ hành để mọi người cảm thấy thích đi bộ tại đây. Nguyệt bắt đầu nảy ra ý tưởng xây dựng đồ án về khu phố đi bộ gắn kết thương mại với văn hóa nhằm thu hút khách bộ hành.
Đồ án phố đi bộ của Nguyệt đưa ra 4 không gian chính: không gian thả bộ; không gian diễn ra các hoạt động văn hóa nghệ thuật chính; không gian hoạt động thương mại chủ yếu và không gian thư giãn. Không gian thả bộ nằm trên con dốc nhẹ tự nhiên kết hợp cà phê ngoài trời với điểm nhấn là nhà thờ Đức Bà. Tâm điểm của không gian diễn ra các hoạt động văn hóa nghệ thuật xoay quanh Nhà hát thành phố.
Đặc biệt, đồ án này đã phá bỏ 0,5ha phần đất trên trục Đồng Khởi để dùng làm quảng trường gắn kết hai quảng trường của Nhà hát thành phố và UBND TP, đồng thời tạo khoảng xanh cho không gian trên cả trục đường cũng như giúp giảm lượng người quá tải vào những dịp lễ hội. Quảng trường này ngày thường trở thành không gian của ẩm thực đường phố; của các họa sĩ vẽ tranh; là khu vui chơi của trẻ em; nơi mọi người gặp nhau…
Riêng không gian hoạt động thương mại chủ yếu sẽ quy hoạch các cửa hiệu nằm rải rác trên trục này thành từng khu riêng biệt với các khu dành cho vải - lụa tơ tằm, gốm và thủ công mỹ nghệ, tranh vẽ. Các khu này không chỉ bày bán sản phẩm mà còn giới thiệu cho du khách nguồn gốc, xuất xứ của các chủng loại mặt hàng. Không gian thư giãn với các cụm khách sạn được bố trí hướng ra sông. Ngoài ra, đồ án này cũng bố trí những tiện nghi như đèn chiếu sáng, sọt rác, nhà vệ sinh công cộng, chỗ nghỉ chân…
Mặc dù bị đánh giá là tính khả thi chưa cao nhưng đồ án phố đi bộ của Nguyệt được Ban giám khảo giải Loa Thành 2006 khen ngợi là có tính sáng tạo, tính thẩm mỹ và biết tạo ra một không gian mới lạ nên nhất trí trao giải Nhất. Đối với Nguyệt, đồ án phố đi bộ khiến cô hứng thú nhất trong 5 năm học vì “Nó có ích cho cộng đồng.
Dù hiện chưa thể áp dụng được nhưng tôi tin sớm muộn gì thành phố cũng sẽ có khu phố đi bộ để mọi người có khoảng lặng giữa không gian tất bật của cuộc sống”.
CHÂU LOAN
