Happy Birthday và quá khứ kỳ lạ

Happy Birthday - ca khúc mừng sinh nhật được hát lên tại mọi bữa tiệc bên những chiếc bánh kem từ hàng trăm năm qua. Nhưng nguồn gốc ra đời và xuất xứ của nó vẫn là bí mật.

Ngày 27-6-1859, giáo viên Mildred Hill chào đời. Có thể bạn không biết tên của bà nhưng hầu hết trong số chúng ta đều hát ca khúc mà bà đã sáng tác. Hill là đồng tác giả của ca khúc Happy Birthday, mà ban đầu tên gọi gốc của nó là Good Morning To All. Ca khúc này được phát hành lần đầu tiên trong một tập sách về âm nhạc cách đây hơn 90 năm, ngày 4-3-1926. Mặc dù vậy, trước đó ca khúc này đã được hát vang tại các trường tiểu học ở Mỹ trong suốt 3 thập niên và trở thành một trong những tác phẩm hấp dẫn nhất mọi thời đại. 

Bản gốc Good Morning To All của ca khúc Happy Birthday

Trước đây không ai biết chính xác người đã viết lời cho ca khúc Happy Birthday cho đến khi mới đây, Warner Music - đơn vị sở hữu bản quyền ca khúc này đưa ra những tiết lộ thú vị. Suốt thế kỷ qua, đơn vị này đã thu được hàng triệu USD tiền bản quyền của ca khúc. Walt Disney đã trả 5.000USD để được sử dụng ca khúc này trong cuộc diễu hành cũng như một cảnh quay mừng sinh nhật Martin Luther King trong bộ phim tài liệu mang tên Eyes on the Prize. Vào năm 2008, các nhà làm phim tài liệu No Subtitles Necessary: Laszlo & Vilmos cũng trả 5.000USD để sử dụng âm nhạc cho bộ phim của họ. Hát Happy Birthday tại một nhà hàng, một buổi hòa nhạc, các điểm công cộng... đều phải trả phí. Ngoại lệ gần đây nhất quy định đó là khi bạn hát trên sao Hỏa.

Theo những tiết lộ mới được công bố ca khúc này ban đầu không liên quan đến việc chúc mừng sinh nhật. Lời ca khúc được thực hiện bởi hai chị em Mildred và Patty Hill - những người sáng tác Good Morning To All vào năm 1893 với mục đích hát cho học sinh của họ vào mỗi ngày. Lời của ca khúc ban đầu là lời chúc mừng buổi sáng tốt lành, sau này mới được chuyển đổi thành chúc mừng sinh nhật. Phiên bản này đã được hát tại các trường mẫu giáo và tiểu học ở Kentucky từ cuối thế kỷ 19. Chị em nhà Hill có thể đã đề nghị các giáo viên chia sẻ bài hát của mình dành cho các em học sinh. Tuy nhiên, khoảng năm 1911, từ “sinh nhật” bắt đầu được len lỏi vào ca khúc gốc và lần đầu tiên nó được công bố công khai vào năm 1924. Không lâu sau đó bài hát bắt đầu được phổ biến một cách sâu rộng. Năm 1931, nó xuất hiện trong vở nhạc kịch Broadway - The Band Wagon. Hai năm sau, nó tiếp tục xuất hiện trên sân khấu Broadway. Bản quyền đầu tiên của Happy Birthday thuộc về Clayton F. Summy Company. Chị em nhà Hill nhận được tiền bản quyền của ca khúc cho đến năm 1991 và được gia hạn theo pháp luật hiện hành đến năm 2030. Tuy nhiên, năm 1988, trong một loạt vụ thương thảo mua lại, Warner Music trở thành chủ sở hữu của ca khúc và theo tiết lộ, lợi nhuận họ thu được mỗi năm khoảng 2 triệu USD. Quỹ từ thiện The Hill Foundation được thành lập để tôn vinh chị em nhà Hill và họ nhận được một nửa số tiền bản quyền từ năm 1893.

Có rất nhiều tranh cãi xung quanh ca khúc Happy Birthday, thậm chí phủ nhận bản quyền của chị em nhà Hill và nhiều người cho rằng nó nên là ca khúc thuộc về công chúng. Mùa hè 2015, nhà làm phim Jennifer Nelson đã đệ đơn kiện Warner Music sau khi đơn vị này thu 1.500USD phí sử dụng ca khúc. Mới đây tòa án ở Mỹ cho rằng Warner Music không nắm giữ bản quyền hợp lệ của ca khúc này và công ty này bị yêu cầu phải trả 5 triệu USD lệ phí cấp phép. Với phán quyết trên, ca khúc này trở thành tài sản công cộng và được vang lên hàng triệu triệu lần mỗi năm.

DUY HẢI

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phim

Đạo diễn Trần Ngọc Phong: Tôi dành nhiều tâm huyết cho "Cơn giông"

Là tác phẩm điện ảnh được Nhà nước đặt hàng, bộ phim Cơn giông, chuyển thể từ tiểu thuyết nổi tiếng của cố nhà văn Lê Văn Thảo, do đạo diễn Trần Ngọc Phong thực hiện đã xong phần hình ảnh, đang vào giai đoạn hậu kỳ. Đạo diễn Trần Ngọc Phong cho biết, anh mong muốn được thực hiện tác phẩm này từ nhiều năm trước.

Âm nhạc

“Bẫy” hào quang từ những bản cover

Cover (hát lại) các ca khúc mới hay cũ là việc thường thấy trong dòng chảy phát triển âm nhạc. Tuy nhiên, chuyện “chơi cover lắm có ngày đứt tay” cùng những vấn đề liên quan đến bản quyền ca khúc, mới đây lại trở thành chủ đề tranh luận. 

Sân khấu

Sách và cuộc sống

Hồi ký truyền cảm hứng của đương kim nữ Phó Tổng thống Mỹ

Sự thật ta nắm giữ (Tân Việt Books và NXB Dân Trí) không chỉ đơn thuần là những chia sẻ về chặng đường đã qua của Kamala Harris- đương kim nữ Phó Tổng thống của Mỹ; cuốn sách còn chia sẻ về tín ngưỡng mà bà sống theo và lý tưởng mà bà phấn đấu.

Sáng tác

Vườn quê

Ồn ào
Vượt ra ngoài
Ồn ào
Bình yên
Vượt ra ngoài
Bình yên

Mỹ thuật

Triển lãm tranh của danh họa Mai Trung Thứ tại Pháp

Theo thông tin từ website và fanpage Bảo tàng Cernuschi, từ ngày 16-6 đến ngày 24-10, bảo tàng này hợp tác cùng Bảo tàng Ursuline (Mâcon, Pháp) tổ chức triển lãm tranh của danh họa Mai Trung Thứ. Triển lãm diễn ra tại Bảo tàng Ursuline, có sự tham gia và hỗ trợ của bà Mai Lan Phương, con gái của danh họa Mai Trung Thứ.