Horward Schultz không phải là người phát minh ra cà phê và cũng không phải là người nghĩ ra một phương pháp đặc biệt nào để tiêu thụ loại thức uống đặc biệt này. Nhưng chính ông là người đã xây dựng ra một thương hiệu cà phê chất lượng hàng đầu, bán ra trên khắp nước Mỹ và trên toàn thế giới: Starbucks.
Khi sự tình cờ trở thành số phận
Về mặt tài sản Horward Schultz không có mặt trong danh sách 100 tỷ phú giàu nhất nước Mỹ nhưng về sự nổi tiếng thì ông luôn ở những vị trí hàng đầu.
Horward Schultz chính thức bước chân vào lĩnh vực kinh doanh cà phê vào năm 1982. Vào thời điểm đó, ông đã có 3 năm làm tổng giám đốc cho Hammerplast - một chi nhánh tại New York của Công ty Thụy Điển Perstorp AB, chuyên sản xuất dụng cụ ăn uống và nhà bếp.
Schultz tình cờ chú ý tới một công ty nhỏ chuyên bán cà phê từ Seattle thường xuyên đặt hàng tại đây những bộ lọc cà phê lớn. Ông quyết định tới bờ biển phía Tây nước Mỹ để làm quen với các chủ nhân của Công ty Starbucks, chuyên buôn bán cà phê hạt được hình thành từ năm 1971.
Đến lúc này, Schultz nhận ra cà phê là một thứ đồ uống đặc biệt thú vị. Schultz bắt đầu quyết định chuyển sang đầu tư cho lĩnh vực kinh doanh hoàn toàn mới mẻ này. Mọi việc ban đầu hoàn toàn không đơn giản. Các chủ nhân ban đầu của Starbucks không muốn một kẻ “ngoại đạo lạ hoắc” từ New York tới để dạy khôn họ.
Ngay cả những người thân cũng không ủng hộ dự định táo bạo của Schultz. Sinh ra trong một gia đình nghèo tại Brooklyn, Schultz đã rất nỗ lực học hành và phấn đấu để có được những vị trí xứng đáng ban đầu tại hãng Xerox và sau đó là ở Hammerplast.
Đó là lý do khiến người nhà không muốn Schultz lại mạo hiểm đánh đổi tất cả để bước vào một cuộc phiêu lưu mới.
Với vai trò ban đầu là giám đốc tiếp thị và bán hàng tại Starbucks, Schultz đề xuất ra một loạt những ý tưởng nhằm mở rộng hoạt động của công ty nhưng đều gặp phải sự phản đối. Thất vọng, Schultz rời khỏi Starbucks vào năm 1986 và thành lập ngay tại Seattle một hệ thống quán bar bán cà phê Il Giornale. Một năm sau, Schultz mua lại Starbucks với giá 3,8 triệu USD.
Đáng chú ý là để có đủ tiền mua lại Starbucks, Schultz đã phải liên hệ tổng cộng 242 nhà đầu tư lớn nhỏ khác nhau, 217 trong số này đã từ chối sau khi nghe ông trình bày các ý tưởng kinh doanh. Bất chấp vô số khó khăn như vậy, Schultz vẫn không nản lòng để có thể huy động đủ số tiền mua lại Starbucks. “Điều đơn giản là phải có niềm tin lớn vào việc bạn đang làm, khi đó bạn sẽ đạt được điều mình muốn!” - Schultz giải thích về quyết tâm khi đó của mình.
Chiến lược “ngôi nhà thứ ba”
Chỉ hai năm sau, kiểu mẫu kinh doanh cà phê do Horward Schultz nghĩ ra đã thành công ngoài sức tưởng tượng. Seattle và sau đó là một loạt các thành phố khác của nước Mỹ được bao trùm bởi một cơn sốt chưa từng có của phong trào uống cà phê Starbucks.
Trong một thời gian ngắn, Mỹ đã trở thành quốc gia tiêu thụ cà phê lớn nhất thế giới, với tỷ lệ 1/5 trong tổng số khoảng 2,25 tỷ ly cà phê mỗi ngày mà nhân loại đang tiêu thụ. Thương hiệu Starbucks đã phát triển với tốc độ chóng mặt khiến tổng số vốn của công ty sau 30 năm kinh doanh đã tăng hơn 30 lần.
Bí quyết thành công của Schultz không chỉ ở việc ông có thể cung cấp những loại cà phê chất lượng và đa dạng, mà còn ở phong cách phục vụ đặc biệt. Khách hàng tới các cửa hàng của Starbucks luôn được tôn trọng và phục vụ với thái độ tốt nhất.
“Việc kinh doanh của chúng tôi không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu của cái dạ dày mà còn của cả tâm hồn” - Schultz nhấn mạnh. Ông đã chinh phục thị trường Italia bằng cách đưa ra khái niệm “ngôi nhà thứ ba” - có nghĩa là nơi con người có thể thư giãn và nghỉ ngơi sau những khó khăn, rắc rối tại gia đình hay nơi làm việc.
Starbucks trở thành địa điểm để mọi người tới nghỉ ngơi, tán gẫu với bạn bè, đọc sách báo; là nơi những cặp tình nhân hẹn hò, sinh viên học tập… Chính tại một quán cà phê Starbucks, Joanne Kathleen Rowling đã viết ra những dòng đầu tiên của câu chuyện nổi tiếng Harry Potter.
Những dự định táo bạo mới
Khi chuyện kinh doanh tại Starbucks đã vào guồng, Schultz vào năm 2000 quyết định tạm thời rút lui khỏi hoạt động điều hành hàng ngày tại công ty để dành thời gian cho những dự án kinh doanh khác.
Chẳng hạn như ông đã bỏ ra 250 triệu USD để mua đội bóng rổ “Seattle Supersonic”, trước khi bán lại với giá hời 3 năm sau. Sự phát triển nhanh chóng của Starbucks tất nhiên cũng được phản ánh trong tình trạng tài chính của cá nhân Schultz.
Tạp chí Forbes đánh giá tài sản hiện nay của ông vào khoảng 1,1 tỷ USD. Riêng trong năm 2007, thu nhập của Starbucks đã lên tới 9,4 tỷ USD với việc khai trương được hơn 2.500 quán cà phê mới trên khắp thế giới.
Điều này không có nghĩa Starbucks không phải đương đầu với những khó khăn thách thức. Tháng 11 năm ngoái công ty lần đầu tiên ghi nhận tỷ lệ khách hàng sụt giảm tại Mỹ, với việc đối thủ cạnh tranh McDonald’s quyết định mở các quầy cà phê giá rẻ hơn ngay trong hệ thống các nhà hàng của mình. Cùng với tình trạng giá cổ phiếu giảm mạnh, Schultz được đề nghị phải quay lại vị trí tổng giám đốc điều hành để ngăn ngừa nguy cơ một cuộc khủng hoảng mới tại công ty.
Những kế hoạch tham vọng mới đã được Schultz đưa ra và đang trên đà được chuẩn bị thực hiện. Chẳng hạn như tại một số cửa hàng ở Seattle đang thử nghiệm việc bán cà phê với giá 1 USD (giá rẻ gấp đôi so với bình thường) và việc rót thêm theo yêu cầu sẽ không tính phí.
Nhưng đáng chú ý nhất là chiến lược phát triển kinh doanh tại những thị trường nước ngoài như Trung Quốc, Đông Nam Á, Nga và Đông Âu. Hiện trong tổng số khoảng 15.000 quán cà phê của Starbucks, mới chỉ có 1/3 trong số này được mở ở ngoài nước Mỹ. Với những dự án tham vọng mới của Schultz, Starbucks đang hy vọng sẽ vượt qua giai đoạn khó khăn để tiếp tục con đường chinh phục thị trường cà phê thế giới.
Bài 4: Đưa bán hàng từ xa trở thành nghệ thuật
NHƯ QUỲNH (tổng hợp)
Thông tin liên quan:
- Bài 2: Ông trùm thời trang may sẵn tại châu Âu
- Bài 1: “Nữ hoàng rác thải” Trung Quốc
