Công nghệ thông tin

Hỗ trợ đổi mới phương pháp giảng dạy

Công nghệ thông tin (CNTT) đã mang đến nhiều thay đổi trong cuộc sống. Đặc biệt, ở học đường, với sự hỗ trợ của các phương tiện kỹ thuật hiện đại và những phần mềm tiện ích, việc dạy và học đang dần chuyển sang một giai đoạn mới.

Không thể đứng ngoài cuộc

Một số giáo viên (GV) đã đạt kết quả giảng dạy tốt nhờ vận dụng CNTT cho rằng: Đối với một số học sinh (HS), do một số nguyên nhân, văn chương đang trở thành một môn học đáng chán.

Hơn nữa, chính GV cũng không còn hứng thú với những bài giảng đã được đóng khung chi tiết đến từng phút một, lên lớp mà luôn lo “cháy” giáo án, không kịp chương trình; lo kết quả thi của HS không đạt chỉ tiêu thi đua... Những nỗi lo ấy đã triệt tiêu năng lực sáng tạo của GV.

Sinh viên đại học Dân lập Văn Lang học ôn trong thư viện điện tử. Ảnh: MAI HẢI

Nhưng với giờ học có sự hỗ trợ của CNTT, bài học trở nên sinh động do có nhiều minh họa sống động, cụ thể, với phim, tranh ảnh, khúc ngâm, bài hát... hoặc các sơ đồ, bảng biểu giúp hệ thống, khái quát hóa bài học...

Tuy nhiên, thời gian đầu, nhiều GV chưa quen, lại không có máy thường xuyên để thực hành. Song nhiều GV đã xác định không thể đứng ngoài cuộc.

Với các phương tiện dạy học hiện đại như máy tính, máy chiếu và một số phần mềm tiện ích, GV có thể giúp HS quan tâm hơn đến môn văn trong một không khí mới; tiết kiệm được nhiều thời gian thuyết giảng; không quá vất vả khi giới thiệu, miêu tả, thể hiện những chủ đề mới. GV không còn độc diễn, còn HS, được tiếp cận với nhiều nguồn tư liệu phong phú.

Bài học cũng được thiết kế linh hoạt theo đặc trưng bộ môn hoặc nội dung bài học (ví dụ phần luyện tập củng cố là một trò chơi ngôn ngữ). Nhờ đó giờ học không còn khô cứng và mang tính áp đặt, giáo điều. Những giờ thực hành hoặc phần chuẩn bị bài của HS sẽ thật sự hữu ích cho các em với các bài thuyết trình hoặc thực hiện dự án.

Kiến thức các em tự tích lũy từ kho tư liệu khổng lồ internet qua các giờ thực hành giúp bổ sung và khắc sâu những kiến thức từ sách giáo khoa. Đối với GV, việc soạn bài với những ứng dụng của CNTT cũng mang lại những hiệu quả khác biệt. GV phải thường xuyên cập nhật kiến thức về chuyên môn và tin học để tự nâng cao tay nghề.

Và đặc biệt, khi bắt tay vào soạn một bài dạy có vận dụng CNTT, GV thật sự bị cuốn hút và càng làm càng thích thú và nảy sinh thêm nhiều ý tưởng. Có thể thấy việc đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng vận dụng CNTT và các thiết bị dạy học hiện đại đã mang lại những tín hiệu vui, khích lệ GV mạnh dạn đổi mới.

Ở TPHCM, Tân Phú là quận triển khai chương trình này sâu rộng nhất. Toàn bộ GV của quận đã tham gia tập huấn kỹ năng CNTT căn bản.

Chính vì hiệu quả thiết thực của những giờ học với CNTT, nhiều trường học đã đưa CNTT vào giảng dạy. Từ năm 2003, Bộ GD-ĐT đã ký kết với Intel để thực hiện chương trình “Intel Teach to the Future - Dạy học cho tương lai”.

Theo đó, đào tạo 30.000 GV đưa công nghệ vào các kế hoạch giảng dạy (thiết kế trang web và các phần mềm truyền thông đa phương tiện) và xây dựng giáo án giảng dạy phù hợp; hướng dẫn cách sử dụng internet trong các bài học dựa trên mô hình dự án có tính tương tác cao.

Cuối tháng 1 vừa rồi, Sở GD-ĐT TPHCM cũng đã hợp tác với Công ty Microsoft thực hiện chương trình “Partners in Lerning”. Theo đó, trong 3 năm (2007 - 2009), Microsoft sẽ giúp đào tạo kỹ năng CNTT cơ bản cho khoảng 10.000 GV; hướng dẫn GV ứng dụng CNTT để cải tiến việc dạy và học.

HS vùng sâu thiệt thòi

Các tiết học bằng giáo án điện tử (GAĐT) khiến giờ học trở nên sinh động hơn. Tuy vậy CNTT không phải là tất cả, không thể thay thế được người thầy. Nếu quá lạm dụng CNTT, HS dễ mải mê xem GV trình chiếu mà quên ghi chép nội dung bài học.

Chưa kể có một số trường chạy theo phong trào, chỉ “biểu diễn” một vài tiết rồi cất máy vào kho. Tạo hiệu ứng đặc biệt so với giáo án truyền thống, nhưng GAĐT vẫn là kiểu truyền thụ kiến thức một chiều.

Chỉ có GV vững về chuyên môn, tin học mới có thể thiết kế bài giảng bằng GAĐT có tác động hai chiều, HS không hiểu có thể click vào GAĐT để được giảng kỹ hơn hoặc nhắc lại bài đã học.

Một điều cần nói là hiện sự thụ hưởng CNTT giữa các khu vực còn chưa đồng đều. Muốn đưa CNTT vào trường, nhà trường phải đầu tư cơ sở vật chất. Một trường dù có nhiều phòng máy, thiết bị vẫn không đủ cho nhiều lớp sử dụng cùng lúc, GV vẫn phải xếp hàng chờ đến phiên mình.

Ở những vùng sâu, vùng xa, sự tiếp cận CNTT càng hiếm hoi vì không phải trường nào cũng có kinh phí trang bị. Ví dụ, ở Bình Chánh có 5 trường THCS không có phòng máy vi tính nên khó ứng dụng CNTT.

Hiệu trưởng của một trường THCS ở Bình Chánh tâm sự: GV của trường đi dự thao giảng bằng GAĐT thì thích lắm. Nhưng trường chưa có điều kiện trang bị màn hình, máy chiếu…, GV cũng không có máy tính để soạn GAĐT. Vì vậy, HS vùng sâu, vùng xa vẫn còn nhiều thiệt thòi... 

DOANH DOANH

Các tin, bài viết khác