Lương y Lê Tương Ứng ở thị xã Vĩnh Long bắt đầu đọc “Nhật ký trong tù” của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ năm 1985. Ấn bản của Nhà xuất bản Ngoại văn Hà Nội có tựa đề: “Ho Chi Minh Carnet de prison”. Càng đọc càng thấy hứng thú, ông tìm đọc tác phẩm này từ nguyên bản tiếng Hán. Từ đó ông quyết tâm nghiên cứu và vào đầu mùa thu năm 2008, ông đã hoàn thành công trình “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh qua Ngục Trung nhật ký”.
Lương y Lê Tương Ứng trước Văn Thánh Miếu Vĩnh Long.
Tác phẩm thể hiện thái độ làm việc nghiêm túc, khoa học. Và thuyết phục hơn hết chính là tấm lòng của tác giả đối với Bác Hồ kính yêu. Mở đầu tập sách, lương y Lê Tương Ứng viết: “Học được nhiều điều tâm đắc qua Nhật ký trong tù rồi tự mình phát huy ra, nhất định sẽ thành con người đúng nghĩa luôn yêu nước, yêu đời và được đời yêu thương”.
Tập sách được chia làm 5 chương. Chương 1 là cách đọc bình thường như chúng ta đã từng được học tác phẩm này. Chương 2 là những bài học mà tác giả rút ra để tự rèn luyện bản thân. Chương 3 là khám phá những bài học dưỡng sinh, dưỡng thần từ “Nhật ký trong tù”.
Chương 4 là kết luận. Còn một phần tác giả ghi là phụ lục, nhưng đây chính là “sức nặng” của tập sách. Đó là toàn bộ tâm huyết và tình cảm trân trọng của tác giả đối với Nhật ký trong tù, gồm 142 câu thơ chữ Hán có tựa đề là “Ngục Trung nhật ký diễn ngâm”, viết theo thể trường thiên độc vận hành, có phần phiên âm tiếng Việt dưới dạng thơ cổ song thất lục bát. Đó là những câu thơ không chỉ thể hiện tấm lòng của tác giả, mà còn có giá trị cao về mặt văn học. Có những câu thơ xuất thần: “Vĩ nhân ưu quốc ẩn danh thì / Vạn khổ thiên cam vị khả kỳ/ “Thân tại ngục trung, thần tại ngoại”/ Công thành danh toại thế gian tri”. Đó cũng là câu thơ mở đầu cho “Ngục Trung nhật ký diễn ngâm”.
Trong phần dịch bằng thể thơ song thất lục bát, tác giả cũng có những câu thơ tràn đầy cảm xúc. Không có tình cảm lớn và sâu sắc đối với Bác và tác phẩm “Nhật ký trong tù”, không thể nào viết được những câu thơ như thế này: “Mười tám ngục, mười ba quận huyện/ Lòng cứu dân đại nguyện trời hay/ Hoa khai hoa rụng bao ngày/ Đêm đêm thoang thoảng hương bay thăm tù”…
Bài học dưỡng sinh rút ra từ “Nhật ký trong tù”, có những phát hiện rất lý thú. Tinh thần lạc quan trước hoàn cảnh tù đày, ung dung tự tại thưởng thức phong cảnh thiên nhiên là phép dưỡng sinh mang lại nhiều lợi ích cho cơ thể. Cao hơn nữa là tạo ra tiếng cười sảng khoái, biến cái khó chịu thành cái dễ chịu, giải trừ mọi stress, đúng như theo kinh nghiệm của đông y “một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ”…
Tác phẩm “Ngục Trung nhật ký diễn ngâm”.
Thông thạo tiếng Pháp và Hán văn nên lương y Lê Tương Ứng nghiên cứu trên nhiều lĩnh vực. Ngoài làm thuốc, ông còn sáng tác thơ văn và viết báo. Ông là cộng tác viên thường xuyên của các tạp chí khoa học uy tín. Đã bước vào tuổi 80, nhưng ông vẫn còn khỏe mạnh, tham gia nhiều hoạt động xã hội, đỡ đầu cho các lớp Hán văn Đông y, CLB Đông y ở thị xã Vĩnh Long, tận tình chỉ dẫn cho lớp trẻ… Ông cho biết, công trình nghiên cứu về tác phẩm “Nhật ký trong tù” của Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện tâm huyết và lòng ngưỡng mộ của ông đối với Bác Hồ kính yêu. Đó cũng là cách mà ông tích cực tham gia đợt vận động lớn “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.
HÀ NGỌC TRẢNG
