Vào thời điểm đầu năm 2008, một “làn sóng” nhà đầu tư, nhà nhập khẩu hàng dệt may, da giày tại Trung Quốc đã dịch chuyển đơn hàng, nơi sản xuất sang các nước ASEAN. Nguyên nhân là do chi phí sản xuất tại Trung Quốc tăng cao, cùng với việc Chính phủ Trung Quốc có hướng điều chỉnh cơ cấu sản xuất, thắt chặt các vấn đề liên quan đến môi trường. Việt Nam (VN) đã được xem là điểm đến đầu tiên tại khu vực ASEAN, khi hàng loạt nhà đầu tư, nhà nhập khẩu từ Đài Loan, Hồng Công (Trung Quốc) và Mỹ sang tìm hiểu cơ hội đầu tư.
Trên thực tế, các doanh nghiệp (DN) dệt may VN đã nhận được nhiều đơn hàng sản xuất mới từ sự dịch chuyển này. Tuy nhiên, sau khi thấy chi phí sản xuất và nhân công lao động tại VN hiện cũng tăng cao thì VN không còn là điểm đến “số 1”. Thay vào đó, Indonesia chính là điểm đến được nhiều nhà đầu tư lựa chọn. Đây là một vấn đề mà các ngành chức năng cần lưu tâm.
Theo thương vụ VN tại Indonesia, chỉ riêng ngành da giày, trong năm 2008, các nhà đầu tư Đài Loan, Hồng Công (Trung Quốc) đã chuyển 22 nhà máy sản xuất giày trị giá 700 triệu USD từ Trung Quốc sang Indonesia. Một số nhà máy sản xuất sẽ đi vào hoạt động ngay trong năm 2008, số còn lại sẽ bắt đầu sản xuất trong năm 2009.
So với con số 4 tỷ USD xuất khẩu của da giày VN trong năm 2007 thì con số 1,8 tỷ USD đạt được của ngành da giày Indonesia vẫn còn thua xa. Tuy nhiên, Indonesia đang đẩy mạnh thu hút đầu tư vào ngành dệt may, da giày với nhiều chính sách đầu tư ưu đãi.
Trước đây, xuất khẩu da giày của Indonesia mạnh, nhưng một thời gian dài bị giảm sút. Hiện Indonesia giữ vị trí thứ 4 trên thế giới về xuất khẩu giày mũ da, sau Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam. Với dân số khoảng 230 triệu dân, Indonesia có nhiều cơ sở để cạnh tranh với VN và nhiều nước trong khu vực về nhân công giá rẻ. Đây cũng là một thế mạnh mà Chính phủ Indonesia nhấn mạnh khi kêu gọi, thu hút đầu tư vào ngành dệt may, da giày.
Ông Diệp Thành Kiệt, Phó Chủ tịch Hội Da giày TPHCM cho biết, trong cuộc họp của Liên đoàn các ngành giày ASEAN vừa diễn ra vào tháng 10-2008, các nước chỉ cử thứ trưởng, vụ trưởng đến dự, riêng Indonesia có đến 2 bộ trưởng tham dự, cùng với nhiều chính sách đầu tư ưu đãi được giới thiệu. Điều này cho thấy, Indonesia đang đặt nhiều mục tiêu đẩy mạnh phát triển, xuất khẩu hàng dệt may da giày.
Trong khi đó, việc VN bị Liên minh châu Âu (EU) áp thuế chống bán phá giá giày mũ da (từ năm 2006 đến tháng 10-2008) và hiện đang kéo dài chương trình này đã tạo ra nhiều cơ hội để ngành da giày Indonesia cạnh tranh với da giày VN.
Tuy nhiên, Indonesia cũng có những hạn chế so với VN như đánh giá của các chuyên gia nước ngoài: năng suất lao động của Indonesia không bằng VN và VN có uy tín sản xuất hàng chất lượng. Dù vậy, Indonesia vẫn là một “đối thủ” cạnh tranh đáng gờm của dệt may, da giày VN trong thời gian tới.
MỸ HẠNH
