Khắc phục bất cập về cơ sở hạ tầng đô thị

Thời Pháp thuộc, thành phố Sài Gòn được quy hoạch chỉ 300.000 dân, mà đến nay đã khoảng 9 triệu dân. Với sự gia tăng dân số như vậy thì hệ thống hạ tầng kỹ thuật và xã hội bị bất cập là điều dễ hiểu.

Trước năm 1975, rất nhiều người dân ở các tỉnh tụ về Sài Gòn; sau năm 1975, chỉ một số ít trở về quê, TPHCM lại thu hút thêm nhiều người dân ở khắp nơi đổ về, nhất là dân cư ở các vùng nông thôn. Qua các thời kỳ, TPHCM đều có những chương trình quy hoạch, đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật và xã hội, phát triển giao thông, nhưng vẫn chậm hơn so với tốc độ tăng dân cơ học quá nhanh, từ đó nảy sinh tình trạng ùn tắc giao thông. Hệ thống giao thông của một đô thị cũ với quy hoạch cho dân số thấp; sự phát triển hệ thống phương tiện vận tải hành khách công cộng chưa đáp ứng được yêu cầu, nên xe cá nhân càng nhiều cơ hội phát triển. Khu trung tâm TPHCM được xây dựng thành một trung tâm kinh tế tài chính, trung tâm văn hóa và dịch vụ đối ngoại, nên thu hút nhiều người dân đổ về đây.

Ngoài ra, du khách đến TPHCM cũng ngày một đông và TPHCM ngày càng thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời thu hút nguồn nhân công ở các địa phương khác trong nước. Thành phố càng phát triển càng đòi hỏi nguồn nhân lực có trình độ. Nhiều trường học được mở ra, thu hút sinh viên về học tập và ở lại làm việc. Tất cả những yếu tố đó vừa thúc đẩy kinh tế TPHCM phát triển, vừa khiến TPHCM lúc nào cũng phải gồng lên vì quá tải về dân số.

Có thể thấy rõ nhiều năm qua, TPHCM luôn quan tâm mở rộng quy hoạch, nhất là hạ tầng nhà ở và giao thông. Đó là chiến lược của TPHCM trong tiến trình phát triển để giảm bớt ùn tắc giao thông. Trong những năm gần đây, TPHCM đã đầu tư xây dựng những trục đường lớn, giải quyết đáng kể tình trạng kẹt xe như đường Nguyễn Văn Linh, Võ Văn Kiệt, Mai Chí Thọ, Phạm Văn Đồng, tuyến vành đai... Nhiều cầu vượt bằng thép cũng đã được xây dựng là biện pháp tình thế, tức thời để giảm tình trạng kẹt xe. Đồng thời, TPHCM đang quan tâm đầu tư các phương tiện vận chuyển hành khách công cộng như xe buýt, tàu điện... TPHCM cũng đang thúc đẩy các vùng ngoại vi phát triển thành TP đa trung tâm. Hiện tại ở các quận cũng có siêu thị, khu mua sắm, khu giải trí, chứ không như trước kia chỉ có trong khu trung tâm, từ đó giãn dân khỏi khu vực trung tâm. TPHCM cũng xây dựng các bệnh viện ở quận ven và ngoại thành, di dời trường học ra ngoại thành để đón đầu lượng người từ khắp các tỉnh đổ về khám chữa bệnh và học tập. Đồng thời di dời nhiều cơ sở sản xuất ra ngoại thành để giãn lượng công nhân khổng lồ đang làm việc trong nội thành. Tuy nhiên, những quy hoạch đó không thể tiến hành ồ ạt, mà phải làm từng bước, do đó chưa thể cân đối với sự tăng về dân số và phương tiện cá nhân.

Cũng có nhiều ý kiến băn khoăn tại sao TPHCM vẫn cho phép xây dựng các khu chung cư cao tầng và cao ốc văn phòng trong trung tâm TP - nơi hàng ngày đang diễn ra tình trạng kẹt xe? Theo tôi thì đây là nhu cầu rất cần thiết. Nếu một khu chung cư vài trăm dân thì lượng di chuyển trên đường không lớn. Số lượng người tập trung lớn là tại các cao ốc văn phòng, họ tới làm việc rồi di chuyển ra về đồng loạt theo khung giờ quy định, đó mới là nguyên nhân gây ùn tắc. Tuy nhiên, để thu hút đầu tư nước ngoài, tạo công ăn việc làm cho người dân, tạo đà phát triển cho TPHCM, thì phải chấp nhận nhu cầu xây dựng cao ốc văn phòng trong trung tâm TP, nếu không, sẽ mất cơ hội. Điều tôi cho rằng cần phải nhìn lại là việc cho phép mở hệ thống các trường quốc tế ngay khu trung tâm, mà không lường đến khả năng phụ huynh chủ yếu đi xe hơi, trong khi trường lại không quy hoạch sân đậu xe, hầu hết xe được đậu ngoài đường, làm ùn tắc giao thông. TPHCM cũng cần tăng cường xây dựng mạng lưới các tuyến tàu điện, khu nào cấp thiết làm trước để dần trở thành phương tiện di chuyển chính của người dân, từ đó sẽ cải thiện được tình hình kẹt xe như hiện tại.

TPHCM vẫn trong giai đoạn đang phát triển, nên hệ thống giao thông chưa thể hoàn thiện được. Khi TPHCM chỉnh trang đồng loạt các khu vực khác nhau, sẽ kéo giảm được tình trạng ùn tắc giao thông.

KHƯƠNG VĂN MƯỜI
Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam,
Ủy viên BCH Hội Kiến trúc sư TPHCM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Diễn biến mới nhất dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19

Diễn biến mới nhất dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19

Tính đến 8 giờ ngày 20-10-2020 đã có 40.632.668 ca xác nhận mắc Covid-19, có 1.122.749 ca tử vong trên thế giới (Mỹ: 8.454.021 ca mắc, 225.214 tử vong; Ấn Độ: 7.594.736 ca mắc, 115.236 ca tử vong; Brazil: 5.251.127 ca mắc, 154.226 ca tử vong; Nga: 1.415.316 ca mắc, 24.366 ca tử vong). Tại Việt Nam, có 1.140 trường hợp mắc bệnh, trong đó có 1.046 ca đã được chữa khỏi, 35 ca tử vong.