Khi người tiêu dùng phải thắt chặt hầu bao

Trong bối cảnh chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đang được hãm đà tăng một cách có hiệu quả thì việc tăng giá xăng dầu ngày 17-7 vừa qua, dù được giải thích là hợp lý cũng gây nhiều quan ngại cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Đầu tiên phải nói, như thường lệ, liên bộ Tài chính - Công thương đã có quyết định khôn ngoan (và cả bất ngờ!) khi cho phép các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối được phép tăng giá xăng dầu vào 20 giờ ngày 17-7.

Về thời gian, đó là thời điểm mà việc tăng giá sẽ giúp hạn chế tốt việc lợi dụng để đầu cơ. Về thời điểm, đó cũng là khi giá cả hàng hóa nhìn chung không có nhiều biến động và mọi tác động của đợt tăng giá này sẽ không ảnh hưởng đến chu kỳ tính toán chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 (số liệu tính CPI được lấy từ ngày 15 tháng trước đến 15 tháng sau).

Và xa hơn nữa, việc tăng giá này nằm trong chu kỳ giá cả ít biến động từ tháng 3 đến tháng 9. Với những lý do đó, rõ ràng, quyết định cho phép tăng giá xăng dầu tương đối phù hợp với mục tiêu điều hành giá mặt hàng này theo cơ chế thị trường định hướng của nhà nước.

Tuy nhiên, người dân và thị trường cũng có lý để cho rằng họ không hoàn toàn thoải mái với quyết định như vậy, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế, doanh nghiệp, người dân vẫn đang gặp nhiều khó khăn như hiện nay. Chủ tịch Hiệp hội siêu thị Hà Nội Vũ Vinh Phú cho rằng, giá xăng dầu thế giới tăng thì trong nước phải tăng nhưng tại sao việc tăng giá mặt hàng này vẫn luôn gây những phản ứng trái chiều? Đó là vì có nhiều vấn đề xung quanh mặt hàng này khiến người dân cảm thấy không minh bạch, còn nhiều băn khoăn như: Quỹ bình ổn giá nằm tại doanh nghiệp nên khó kiểm soát, lĩnh vực kinh doanh vẫn do Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam chi phối phần lớn, phải chăng có lợi ích nhóm trong kinh doanh xăng dầu….

“Với việc mỗi một lít xăng dầu bán ra đều đã bao gồm cả lợi nhuận định mức trong đó. Nghĩa là mặc nhiên hàng bán ra có lãi nên kinh doanh như vậy quá dễ. Việc tăng giá xăng dầu chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm và doanh nghiệp sẽ tìm đủ mọi cách để tăng giá bán” - ông Vũ Vinh Phú nói thẳng.

Dù lựa chọn thời điểm được coi là hợp lý (CPI 6 tháng đầu năm chỉ tăng 2,4%, là mức thấp trong nhiều năm trở lại) và dù nhiều chuyên gia đều lạc quan cho rằng, mục tiêu kiềm chế lạm phát cả năm dưới mức 8% mà Quốc hội đặt ra là hoàn toàn có thể thực hiện được (Chính phủ đặt mục tiêu 6-6,5%) song các chuyên gia cũng cảnh báo, với sức mua kiệt quệ như hiện nay, việc tăng giá xăng dầu chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa và sẽ càng khiến người tiêu dùng thắt chặt hầu bao.

Như vậy, một vòng xoáy những khó khăn sẽ tiếp tục khi doanh nghiệp không bán được hàng, tồn kho nhiều tác động ngược trở lại bức tranh kinh tế Việt Nam. Ngoài ra, các yếu tố khác như giá dịch vụ y tế ở Hà Nội có thể tăng vào tháng 8 năm nay, các sản phẩm giáo dục tăng giá khi vào năm học mới, giá điện nhấp nhổm tăng… sẽ là những nhân tố tiềm ẩn cho việc CPI những tháng cuối năm biến động.

Nhìn lại chặng đường kiềm chế lạm phát hơn 1 năm trở lại đây, rõ ràng, chỉ số lạm phát hiện nay là tín hiệu vui. Tuy nhiên, với việc lạm phát tăng thấp chủ yếu do kinh tế khó khăn, hàng tồn kho còn nhiều, sức mua giảm và không đến từ hiệu quả sản xuất kinh doanh được nâng cao nên chưa thể coi là bền vững, chỉ mang tính chất tạm thời.

Do vậy, để tiếp tục kiềm chế lạm phát, tăng trưởng kinh tế, từ nay đến cuối năm, vẫn cần tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp lớn như: tăng tổng cầu, giải quyết nợ xấu, đẩy mạnh tiêu thụ hàng hóa, giảm tồn kho; tăng trưởng tín dụng hợp lý; đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả đầu tư công; thực hiện lộ trình điều chỉnh giá theo cơ chế thị trường đối với những mặt hàng Nhà nước định giá và có cơ chế trợ giúp hợp lý đối với hộ nghèo.

Đặc biệt, với những mặt hàng trọng yếu như điện, xăng dầu, vốn tác động trực tiếp và lớn đến CPI, các cơ quan quản lý nhà nước cần giám sát thận trọng và công khai cao nhất chi phí của các mặt hàng này để đảm bảo lợi ích của các bên tham gia thị trường, tránh gây ra tâm lý bất ổn.

NGỌC QUANG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Siết trách nhiệm phòng dịch

Ngay sau khi ghi nhận ca mắc mới Covid-19 ở TPHCM, trong cuộc họp chiều 1-12 của Thường trực Chính phủ với Ban Chỉ đạo quốc gia Phòng chống dịch Covid-19, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh việc phải làm rõ trách nhiệm trong việc để lây lan dịch Covid-19 ra cộng đồng; đó là  bộ phận nào, cá nhân nào trong thực hiện quy trình cách ly; cơ quan nào chịu trách nhiệm? 

Giao thông - Đô thị

4.500 tỷ đồng kết nối giao thông vùng Đông Nam bộ

Ngày 3-12, ông Đặng Hoàng Chương, Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư và Xây dựng ngành giao thông tỉnh Tây Ninh, cho biết trong giai đoạn 2021-2025 tỉnh dự kiến sẽ khởi công, nâng cấp và mở rộng 3 dự án hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách địa phương và trung ương với tổng vốn đầu tư khoảng 4.500 tỷ đồng. 

Quy hoạch

Quy hoạch phố đi bộ cần đồng bộ

Nối tiếp các phố đi bộ Nguyễn Huệ, Bùi Viện (quận 1), phố ẩm thực Vĩnh Khánh (quận 4), nhiều nơi khác như quận 3, quận 10… cũng lên kế hoạch mở phố đi bộ, phố ẩm thực trên địa bàn. Tuy nhiên, điều gây lo lắng là việc “nhà nhà” đóng đường mở phố đi bộ, phố ẩm thực sẽ làm gia tăng tình trạng kẹt xe, nhất là trong bối cảnh diện tích đất dành cho giao thông (tính trên đầu người) ở TPHCM hiện rất thấp.

Tin buồn

Anh hùng Lao động NGUYỄN THỊ CHỈ từ trần

Quận ủy - HĐND - UBND - UBMTTQ quận Bình Thạnh, TPHCM; Đảng ủy - HĐND - UBND - UBMTTQ phường 15, quận Bình Thạnh, TPHCM và gia đình vô cùng thương tiếc báo tin: