Không còn lây lan diện rộng, nhưng nguy cơ phát sinh từng điểm

4/8 tỉnh-thành vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã qua 21 ngày không xảy ra dịch cúm gia cầm, hiện chỉ còn Cà Mau, Bạc Liêu, Vĩnh Long và TP Cần Thơ (với 13 xã-phường, 9 huyện-thị) còn dịch cúm (lúc cao điểm lên đến 46 xã-phường ở 8 tỉnh-thành). Chủ trương ngưng ấp nở nuôi vịt sau ngày 28-2 như thế nào? PV Báo SGGP có cuộc trao đổi với Cục trưởng Cục Thú y Bùi Quang Anh liên quan các vấn đề này.

- Phóng viên: Cục trưởng nhận định thế nào về tình hình dịch bệnh hiện nay?

Cục trưởng BÙI QUANG ANH: Dịch cúm gia cầm ở Hậu Giang, Sóc Trăng, Trà Vinh, Kiên Giang đang được kiểm soát, không phát sinh ổ dịch mới sau 21 ngày. 4 tỉnh còn lại cũng có thể không xảy ra thêm do phòng chống quyết liệt và tổ chức tiêm phòng.

Bộ NN-PTNT đã đưa xuống ĐBSCL 20 triệu liều vaccine, hiện vẫn tiếp tục cung cấp do nhiều tỉnh yêu cầu thêm. Có thể nói, sau gần 2 tháng phát sinh hiện nay dịch cúm gia cầm có xu hướng dừng lại. Nhưng cũng chưa thể nói nhiều hơn, vì thường khi hết dịch bệnh lại xuất hiện căn bệnh chủ quan, lại ấp nở gia cầm trong lúc nguy cơ dịch vẫn cao và kéo dài.

- Nguy cơ dịch cúm lan qua vùng Đông Nam bộ, miền Trung và các tỉnh miền Bắc như thế nào?

Nguy cơ lây lan diện rộng có thể không còn, nhưng nguy cơ phát sinh từng điểm, từng nơi có chăn nuôi, nhất là vịt, nếu không áp dụng đầy đủ các biện pháp tiêm phòng, an toàn sinh học thì việc xuất hiện những điểm nhỏ lẻ ở Đông Nam bộ, miền Trung, kể cả miền Bắc vẫn có thể xảy ra.

- Vaccine có phải là tất cả không trong phòng chống dịch cúm gia cầm?

Vaccine chỉ là một trong những biện pháp cuối cùng trong phòng chống dịch cúm gia cầm. Các chuyên gia đều khuyến cáo vaccine cúm gia cầm không giống các loại vaccine khác về tính ổn định. Vì vậy, tiêm phòng chỉ thời gian nào đó, nếu lâu dài virus tồn tại trong đàn gia cầm diễn biến rất phức tạp, chưa kể có thể biến đổi.

Vấn đề chính là tổ chức, quy hoạch lại chăn nuôi, an toàn sinh học, kiểm dịch vận chuyển, quản lý con giống ấp nở… Tôi cho rằng còn nhiều việc phải làm. Dù đã xảy ra nhiều đợt dịch cúm trên diện rộng, nhưng vẫn làm ít quá so với yêu cầu đặt ra. Nếu không chúng ta vẫn phải gặp khó khăn về phòng chống dịch.

- Sau ngày 28-2, chủ trương ngưng ấp nở trứng vịt có gì thay đổi?

Chúng tôi vẫn còn băn khoăn vấn đề này. Trong đợt tái phát dịch cúm hiện nay, 90% gia cầm chết là con vịt. Những nước khác hạn chế tối đa chăn nuôi vịt như Thái Lan, chỉ để một số vùng được nuôi. Nếu nuôi, ấp nở sẽ quản lý thế nào, ai quản lý? Các hình thức mà Cục Chăn nuôi đưa ra không thể áp dụng cho vùng ĐBSCL. Chỉ có thể áp dụng với những công ty lớn, tập trung như Công ty TNHH Huỳnh Gia Huynh Đệ, những lò ấp tập trung và nơi có đất đai, ao hồ, không thể áp dụng được hộ nuôi nhỏ lẻ.

Việc nuôi vịt chạy đồng lâu nay đã không quản lý được; tỷ lệ tiêm phòng thấp do người nuôi ngại tiêm cho vịt. Bên cạnh việc quản lý, tuyên truyền phổ biến, còn là trách nhiệm cấp cơ sở, thường nễ nhau không xử lý. Muốn chăn nuôi vịt phải có cơ chế rất rõ ràng về quản lý từ lò ấp, sau 14-15 ngày phải tiêm phòng vaccine H5N1 đợt 1. 28 ngày sau tiêm đợt thứ 2 và phải 100% số vịt. Hệ thống thú y cấp huyện, xã cũng là vấn đề. Hiện nay nhiều địa phương không có hệ thống thú y xã, thôn (như Bạc Liêu, Cà Mau...).

Sau ngày 28-2, phải tùy thuộc vào diễn biến dịch bệnh ở ĐBSCL và các tỉnh thế nào để có chủ trương, chưa thể vội vàng. Phải có chỉ đạo, quản lý, kiểm soát rất sát sao từ thôn xã. Nếu không dịch bệnh lại xảy ra.

CÔNG PHIÊN