Kịch bản sân khấu: Lại chuyện thiếu - thừa

Giải thưởng kịch bản - tác phẩm sân khấu năm 2009 vừa được trao nhưng giải A về kịch bản sân khấu đã không thuộc về bất cứ tác giả nào. Đây không phải là lần đầu tiên, kịch bản sân khấu không có giải A mà đã diễn ra liên tục trong nhiều năm nay. Điều này càng cho thấy, sân khấu đang thiếu trầm trọng kịch bản hay cần tiếp tục đánh động để tìm giải pháp khắc phục.

Bởi ai cũng biết, kịch bản sân khấu chính là xuất phát điểm của một tác phẩm sân khấu hay. Nếu có “bột” thì đạo diễn, diễn viên mới gột nên “hồ”. Có lẽ, về điều này hơn ai hết, hội chuyên ngành từ trung ương đến địa phương đều nắm rõ tường tận nên hàng năm đã tổ chức các hội trại sáng tác kịch bản. Vậy tại sao lại vẫn thiếu kịch bản hay?
 

Kịch “Kỹ nghệ lấy Tây” là một trong số ít vở diễn tạo được ấn tượng trên sân khấu TPHCM năm 2009.

Thử nhìn vào thực tế chất lượng của các hội trại sáng tác mới mong tìm được lời giải. Lâu nay, việc tổ chức trại sáng tác dường như mới đạt được về số lượng kịch bản chứ chất lượng vẫn còn là vấn đề nan giải. Mỗi tác giả khi tham gia trại sáng tác đều được đầu tư kinh phí hàng chục triệu đồng cho một kịch bản, ai cũng như ai.

Kết quả lại thật phũ phàng, sau khi kết thúc các trại sáng tác, cả trăm kịch bản… được chất đầy tủ. Thế nhưng, theo nhìn nhận của tác giả Lê Duy Hạnh, Chủ tịch Hội Sân khấu TPHCM, là “khó có sân khấu nào nhận dàn dựng”. Cho nên, nói một cách nào đó, đây lại là sự lãng phí kinh phí đầu tư cho trại sáng tác.
 
Trước thực tế trên, tác giả Lê Duy Hạnh cho rằng, từ năm 2010, cách thức tổ chức trại sáng tác cần có những thay đổi để nâng cao chất lượng kịch bản. Theo đó, chỉ những tác giả nào có đề cương kịch bản hay thì mới được đầu tư kinh phí sáng tác và ngược lại, tránh chuyện cào bằng như trước đây là ai cũng được nhận tiền nhưng chất lượng tác phẩm lại làng nhàng.

Tác giả Lê Duy Hạnh cũng cho biết thêm, chuyện đầu tư sáng tác kịch bản lâu nay có một “rào cản” cần phải tháo gỡ. Đó là tác giả muốn tham gia trại sáng tác phải có ít nhất 2 tác phẩm được dàn dựng trên sân khấu, vô hình trung không khuyến khích được những cây viết trẻ.

Để tạo cơ hội cho những cây viết trẻ của sân khấu, từ tháng 7-2010, Hội Sân khấu TPHCM sẽ tổ chức cuộc thi sáng tác kịch bản sân khấu dành cho tất cả các tác giả tham gia. Qua đó, nhằm phát hiện ra những cây viết mới có tiềm năng để sớm bồi dưỡng, nâng cao tay nghề. Đây cũng là một cách đầu tư cho tương lai sân khấu, bằng cách tìm kiếm những kịch bản hay, nếu không, sân khấu vẫn mãi rơi vào tình trạng “thừa kịch bản yếu, thiếu kịch bản hay”.

Bởi theo đánh giá của NSND Doãn Hoàng Giang, Chủ tịch Hội đồng giám khảo giải kịch bản – tác phẩm sân khấu năm 2009: “… cái cũ kỹ, cái sáo mòn trong một số kịch bản vẫn còn quá nhiều mà đã nhiều năm qua rồi vẫn chưa khắc phục được và... thật đáng buồn là có những tác giả, có những kịch bản đã viết hàng chục năm trước, rồi mỗi lần có trại hay cuộc thi, lại phủi bụi, sửa vài ba chữ, gửi cho Hội coi như một sáng tác mới!?”.

Tuy nhiên, công bằng mà nói, hiện nay việc đánh giá kịch bản hay còn tùy thuộc vào… từng sân khấu và các tác giả làm việc nên mang tính rủi ro cao. Có khi một kịch bản được tác giả “thai nghén”, dành nhiều công sức, thời gian viết, dựng hoành tráng nhưng chỉ diễn được một vài suất rồi ngưng.

Thậm chí có trường hợp, một kịch bản dành hơn 2 năm để viết, nhưng rồi chỉ vì quan điểm của giám đốc nhà hát và đạo diễn không giống nhau nên trở thành… dã tràng xe cát! Vì thế cho nên một số tác giả cho rằng, kịch bản hay chỉ thiếu trên sân khấu chứ trong tay nhiều tác giả… không thiếu kịch bản hay (?).

Điều này, rõ ràng đòi hỏi những người làm sân khấu, những nhà quản lý và tác giả phải cùng ngồi lại với nhau mới mong có thêm những giải pháp cho thực trạng “thiếu – thừa” kịch bản sân khấu hay hiện nay.

ĐỖ HẠNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phim

Âm nhạc

Hồng Hải - “Người đàn bà hát” nồng nàn, da diết với nhạc Trịnh

Hơn 60 năm qua, đã có biết bao nhiêu người hát nhạc Trịnh. Mỗi người đến với Trịnh và hát Trịnh theo một cách khác nhau. Hồng Hải - người được yêu mến đặt cho cái tên "Người đàn bà hát" sau 20 năm đắm mình với nhạc xưa đã ra album đầu tay gồm 12 ca khúc được Trịnh Công Sơn viết trong 10 năm 1962 - 1972. Chặng đường mở ra bằng Hành hương trên đồi cao (1962) và khép lại bằng Vẫn nhớ cuộc đời (1972), đó cũng là một hành trình người nghệ sĩ đi tìm bản thể của mình.

Mỹ thuật

“Màu dân tộc” trong những tác phẩm đương đại của họa sĩ Bùi Thanh Tâm

Hơn 20 tác phẩm khổ lớn, “khủng” nhất lên tới 450x210cm, nhỏ nhất cũng 120x180cm với chất liệu tổng hợp, triển lãm “Không có gì ở đằng sau” của họa sĩ trẻ đương đại Bùi Thanh Tâm tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã đem đến một cách tiếp cận, tôn vinh nghệ thuật dân gian đầy ấn tượng.

Sách và cuộc sống

Sáng tác

Mùa lũ

Tôi không sinh ra và lớn lên ở miền Trung, nơi hàng năm phải oằn mình gánh chịu bao nhiêu trận bão lũ. Nhưng, ký ức tuổi thơ tôi về một trận lụt duy nhất năm ấy đến nay chưa khi nào thôi ám ảnh.