Từ khi Chính phủ thực hiện các giải pháp ngăn chặn đà suy giảm kinh tế, trong các giải pháp, có lẽ giải pháp kích cầu được dư luận quan tâm nhiều nhất, quan tâm nhiều góc độ, nhiều chiều... Bắt đầu là quan tâm kích cầu vào đâu, vào chỗ nào thì hiệu quả nhất, vào chỗ nào sẽ gây ra hiệu ứng tác động phát triển dây chuyền.
Tại phiên họp thường kỳ của Chính phủ tháng 3-2009 đã đề xuất 1 tỷ USD (17.000 tỷ VN đồng) kích cầu khu vực nông nghiệp, nông thôn. Trọng tâm là hỗ trợ nông dân mua máy móc và vật tư, bên cạnh đó hỗ trợ mua hàng tiêu dùng. Đây là một định hướng kích cầu đúng, vì khu vực nông thôn chiếm 70% dân số, nếu làm tốt sẽ góp phần thực hiện mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội. Tuy nhiên, với thực trạng chính quyền cơ sở hiện nay còn nhiều yếu kém bất cập, muốn cho gói kích cầu đạt hiệu quả phải đồng thời tiến hành các giải pháp nâng cao chất lượng chính quyền cơ sở. Thiết nghĩ lúc này hơn lúc nào hết, rất cần có những giải pháp căn cơ nâng cao năng lực của chính quyền cơ sở để cho nó đủ sức triển khai các chủ trương chính sách, lập lại trật tự kỷ cương phép nước, thực hiện dân chủ trên địa bàn nông thôn.
Cần công khai, minh bạch mọi hoạt động của chính quyền trước nhân dân, có cơ chế bảo đảm để cho nhân dân tham gia thảo luận, quyết định và giám sát việc thực hiện các nhiệm vụ của địa phương. Nâng cao năng lực giám sát của HĐND xã, có cơ chế giám sát thật hiệu quả, biện pháp chế tài nghiêm đủ sức răn đe. Muốn vậy, đề nghị về cơ cấu đại biểu nên tính toán một tỷ lệ hợp lý theo hướng mở rộng đại biểu ngoài Đảng, đại biểu là dân, bớt đại biểu quản lý nhà nước để HĐND thực hiện tốt hơn chức năng kiểm tra giám sát. Triệt để tuân thủ pháp lệnh dân chủ cơ sở trong mọi hoạt động của chính quyền cơ sở và tuân thủ theo đúng quy định về “Dân biết, dân bàn, dân kiểm tra”. Có chính sách đãi ngộ thỏa đáng để thu hút được sinh viên được đào tạo bài bản tham gia chính quyền cơ sở. Thi tuyển công khai, cạnh tranh vào làm công chức xã, thực hiện nghiêm túc quy định bỏ phiếu tín nhiệm các chức danh chủ chốt của xã, tiến tới thực hiện dân bầu trực tiếp chủ tịch xã.
Trong lĩnh vực xây dựng chính quyền, nếu chỉ quan tâm đến đội ngũ cán bộ công chức ở trung ương, tỉnh, huyện mà không quan tâm đến việc đào tạo bồi dưỡng, giáo dục đạo đức phẩm chất chính trị, chăm lo chế độ chính sách cho đội ngũ cán bộ cơ sở phường xã thì sẽ không có một chính quyền trong sạch vững mạnh. Chính quyền cấp trên dù có tài giỏi đến đâu cũng không thể làm thay và lấp chỗ trống, mọi chủ trương, chính sách pháp luật dù có đúng đắn đến đâu với bộ máy chính quyền yếu kém về năng lực, phẩm chất cũng trở thành méo mó, vô hiệu hóa.
Kích cầu là một giải pháp đúng đắn, nhưng với thực trạng con người và bộ máy thực thi hiện nay, nguy cơ không hiệu quả, bị lợi dụng là hoàn toàn có cơ sở. Thiết nghĩ, kích cầu là một cơ hội tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, chiến lược, cơ cấu đầu tư, chấn chỉnh sự lỏng lẻo trong quản lý, ngăn chặn thất thoát lãng phí. Trên hết là thực thi tái cấu trúc lại bộ máy nói chung, trong đó có chính quyền cơ sở, không để kích cầu kém hiệu quả, bị lợi dụng.
DIỆP VĂN SƠN
