Kinh doanh xe buýt: Lỗ nặng

TPHCM đã xác định hoạt động vận tải hành khách công cộng là một giải pháp quan trọng để chống kẹt xe, bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, hoạt động này lại đang ảm đạm hơn bao giờ hết.

Vắng khách trên tuyến xe buýt KDC Tân Quy - KDC Bình Lợi lúc 9 giờ 35 phút ngày 21-7. Ảnh: Cao Thăng

Đơn vị nào cũng kêu lỗ

Chưa bao giờ không khí làm việc ở các đơn vị kinh doanh xe buýt tại TPHCM lại ảm đạm như thế. Đầu giờ chiều 20-7, văn phòng làm việc của Liên hiệp HTX xe buýt TPHCM - đơn vị kinh doanh xe buýt đứng thứ 2 của TP, vắng lặng. Bên ngoài sân có hơn 10 chiếc xe buýt “to kềnh” nằm phơi mình dưới nắng. Ông Phùng Đăng Hải, Tổng Giám đốc Liên hiệp HTX xe buýt, với gương mặt mệt mỏi, cho biết đã hơn một năm qua, không khí ở đây là thế. Theo ông Hải, bây giờ đã giữa năm 2009 nhưng hơn 1.000 xe buýt của liên hiệp vẫn phải hoạt động theo mức trợ giá của năm… 2003. Lương tối thiểu theo quy định của Nhà nước đã được điều chỉnh mấy lần nhưng lương của tài xế, tiếp viên ở đây vẫn giữ mức tối thiểu của năm 2003.

Giá vật tư như vỏ lốp, bình điện… hiện nay đã tăng gấp đôi so với năm 2003 nhưng mức trợ giá các vật tư này chẳng có gì thay đổi. Hai chiếc xe buýt 2 tầng của Liên hiệp HTX xe buýt có tổng vốn đầu tư gần gấp đôi xe buýt 1 tầng nhưng chỉ được trợ giá hơn xe buýt 1 tầng 1,2 lần... “Chúng tôi đang ăn vào khấu hao xe” - ông Phùng Đăng Hải nói. Thậm chí có xã viên đã “ăn gần hết khấu hao xe” và đang phải mượn tiền của Liên hiệp HTX xe buýt để hoạt động.

Trong 6 tháng đầu năm 2009, Liên hiệp HTX xe buýt đã lỗ hơn 20 tỷ đồng. Thế nên, đơn vị này phải chủ động xin cắt giảm khoảng 5% số chuyến ở mỗi tuyến để giảm lỗ. Công ty Xe khách Sài Gòn, đơn vị quốc doanh duy nhất của TP, cũng rơi vào tình cảnh khó khăn như Liên hiệp HTX xe buýt TPHCM. Theo Công ty Xe khách Sài Gòn, 6 tháng đầu năm 2009, hoạt động kinh doanh xe buýt của đơn vị đã lỗ khoảng 12 tỷ đồng. Do vậy, công ty đang cố gắng kinh doanh thêm các dịch vụ vận tải khác để duy trì hoạt động.

Không hy vọng thoát lỗ?

Theo Sở Giao thông Vận tải TPHCM, đầu năm 2008, lãnh đạo TP đã biết được những bất cập trong việc trợ giá đối với hoạt động xe buýt. Để tìm hướng khắc phục, TP đã giao nhiệm vụ cho Viện Kinh tế (nay là Viện Nghiên cứu phát triển), Sở Giao thông Vận tải và Sở Tài chính nghiên cứu xây dựng lại định mức trợ giá. Tuy nhiên cái khó là Bộ Giao thông Vận tải lại không có các định mức cụ thể cho việc tính khấu hao, nhiên liệu, vật tư… cho xe buýt. Sau nhiều lần bàn tính, tranh luận…, cuối cùng các cơ quan thống nhất “mượn tạm” định mức, đơn giá của các xe hoạt động trong ngành xây dựng do Bộ Xây dựng để biên soạn.

Thế nhưng hoạt động của xe trong ngành xây dựng lại rất khác với hoạt động của xe trong ngành vận tải. Nếu như xe chở rác, chở đất, đá của ngành xây dựng chỉ có một tài xế là đủ, thì xe buýt ngoài tài xế còn cần có tiếp viên. Xe chở rác, chở đất đá có thể đi thẳng từ chỗ nhận rác, đất đá đến chỗ đổ, nhưng xe buýt thì phải dừng liên tục để đón khách… Sự khác biệt này đã làm tốn thời gian của các cơ quan để tìm được mức điều chỉnh trợ giá hợp lý. Theo ông Lê Trung Tính, Trưởng phòng Quản lý vận tải thuộc Sở Giao thông Vận tải, hiện giữa các cơ quan còn chưa thống nhất được quản lý phí và dự kiến UBND TPHCM sẽ chủ trì giải quyết vấn đề trong tuần này.

Tuy nhiên, dường như thông tin UBND TPHCM sẽ họp giải quyết vướng mắc cuối cùng trong chương trình trợ giá mới vẫn không làm các đơn vị kinh doanh xe buýt hết lo lắng. Ông Phùng Đăng Hải tâm tư: “Mức trợ giá 600 tỷ đồng cho năm 2009 đã là một gánh nặng cho TP. Thế nên không biết TP sẽ lấy tiền đâu để bù đắp cho hoạt động của các đơn vị kinh doanh xe buýt từ đầu năm 2008? Và nếu TP không trợ giá thì có nghĩa là năm 2008 các đơn vị vận tải phải chịu lỗ”. Ông Hải cho biết thêm, hiện đã có nhiều xã viên của Liên hiệp HTX trả xe và nghỉ kinh doanh xe buýt.

Đâu là sự thật “lời, lỗ” ở các đơn vị vận tải xe buýt? Có lẽ ngành chức năng phải tìm hiểu và có hướng giải quyết ngay, vì đơn vị kinh doanh lỗ, xã viên chán nản, thì chất lượng hoạt động vận tải hành khách công cộng không thể cao được. Xe buýt không hấp dẫn hành khách thì không thể là giải pháp quan trọng chống kẹt xe-một vấn nạn đang ngày một trầm kha ở TP.

Nguyễn Khoa

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình và Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Thành Phong dự tại điểm cầu UBND TPHCM. Ảnh: Trung tâm Báo chí TPHCM

TPHCM sơ kết 15 ngày thực hiện cách ly xã hội theo Chỉ thị 16

Chiều 23-7, TPHCM sơ kết 15 ngày thực hiện cách ly xã hội toàn TPHCM theo Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ (từ ngày 9-7). Tham dự tại điểm cầu UBND TPHCM có các đồng chí: Trương Hòa Bình, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; Nguyễn Thành Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM.

Bút Sài Gòn

Giao thông - Đô thị

Quy hoạch

Cần quy hoạch đồng bộ cho khu đô thị mới

Những thập niên trước, nhiều dự án khu đô thị mới (KĐTM) hình thành đã mang lại diện mạo khác biệt cho sự phát triển của TPHCM. Bên cạnh sự thành công còn là những bài học bổ ích, nhất là khi sắp tới TPHCM tiếp tục dành dư địa cho sự phát triển loại hình này.

Tin buồn

Nhà văn Lê Văn Nghĩa qua đời ở tuổi 68

Sau thời gian lâm trọng bệnh, vào lúc 22 giờ 25, ngày 25-7, nhà văn Lê Văn Nghĩa đã qua đời tại nhà riêng (đường Lê Văn Sỹ, quận 3, TPHCM); hưởng thọ 68 tuổi.