Cấp cứu ngoại viện ở TP Hồ Chí Minh

Lạc hậu tuyến cơ sở

Tình hình tai nạn gia tăng, nhu cầu cấp cứu của người dân ngày càng cao, trong khi điều kiện phương tiện, nhân lực hạn chế, giao thông ùn tắc, quy hoạch số nhà, tên đường còn lộn xộn… là thực trạng khiến công tác cấp cứu ngoại viện (cấp cứu 115) tại TPHCM gặp nhiều khó khăn. Và hệ quả là đã có không ít bệnh nhân đã tử vong một cách tức tưởi. Bài toán nào cho thực trạng này đang là vấn đề được ngành y tế TPHCM đặt ra.

Bất cập nhân lực, vật lực

Trong những năm qua, số bệnh nhân yêu cầu cấp cứu 115 gia tăng đáng kể. Chỉ tính trong năm 2007, cấp cứu 115 TPHCM đã tiếp nhận 5.438 cuộc gọi cấp cứu. Riêng Bệnh viện (BV) Cấp cứu Trưng Vương, được xem như một trung tâm cấp cứu của TP, trung bình mỗi ngày có 20 - 25 cuộc điện thoại yêu cầu của người dân. Vậy nhưng, ngoại trừ tại BV này mới có 19 bác sĩ và 32 điều dưỡng làm công tác cấp cứu ngoại viện đã kinh qua các khóa đào tạo về chuyên ngành hồi sức - cấp cứu, còn tại 24 BV quận, huyện trên địa bàn TPHCM hầu như không có bác sĩ và điều dưỡng chuyên trách công tác cấp cứu ngoại viện. Thực tế này đã khiến cho công tác cấp cứu ngoại viện gặp không ít trắc trở bởi chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu của người dân.

Chăm sóc bệnh nhân trên suốt đoạn đường chuyển viện đến BV Trưng Vương. Ảnh: H.C.

Trong một hội nghị mới đây, TS-BS Đỗ Quốc Huy, Phó Giám đốc BV Cấp cứu Trưng Vương, không khỏi bức xúc cho biết trên toàn TP có tới 10 BV trực thuộc trung ương và ngành, 30 BV thuộc Sở Y tế, 26 BV tư nhân, nhưng chưa hình thành đơn vị hoặc khoa cấp cứu ngoại viện. Còn hầu hết BV quận huyện đều chưa thành lập tổ cấp cứu 115 mặc dù Bộ Y tế đã ban hành quy chế. Chính vì vậy, vừa hoạt động như một BV đa khoa, Trưng Vương vừa đảm đương vai trò một trung tâm cấp cứu của TP.

Bên cạnh đó, vật lực eo hẹp đang đặt ra những thách thức cho cấp cứu ngoại viện. Để vận hành, cấp cứu 115 đòi hỏi một hệ thống đồng bộ phương tiện, thiết bị. BV Trưng Vương đã được trang bị 18 xe cấp cứu đủ trang thiết bị, nhưng theo BS Lê Thanh Chiến, Giám đốc BV, là mới chỉ tạm ổn. Còn tại các BV tuyến quận huyện, xe cấp cứu chủ yếu dùng để chuyển viện hoặc thi thoảng tham gia cấp cứu ngoại viện, và mới được đầu tư các loại thiết bị cấp cứu tối thiểu như: máy khử rung, điện tim…

Lập mạng lưới cấp cứu 115 ở quận huyện

Theo BS Lê Thanh Chiến, nếu như trên mỗi xe cấp cứu ngoại viện luôn có 1 bác sĩ và 2 điều dưỡng có chuyên môn, cộng với thiết bị đầy đủ, họ thừa khả năng thực hiện những ca hồi sinh tim, phổi nguy cấp. Và trong các trường hợp cấp cứu đó, tỷ lệ thành công trên 90%. Điều đó có nghĩa rằng, nhân lực và phương tiện thiết bị là tối quan trọng cho hỗ trợ cấp cứu ngoại viện. Tại hội nghị “Tăng cường chỉ đạo tuyến về cấp cứu hồi sức tích cực và chống độc khu vực phía Nam” do Bộ Y tế tổ chức diễn ra vừa qua tại TPHCM, nhiều ý kiến cũng thừa nhận về vấn đề trên.

Bệnh viện Bệnh nhiệt đới là một trong số ít bệnh viện được trang bị xe cấp cứu ngoại viện có đầy đủ thiết bị chuyên dụng. Ảnh Trương Ngọc

Bác sĩ Võ Thành Phụng, BV Chấn thương Chỉnh hình TPHCM, cho rằng đã đến lúc gấp rút đào tạo bác sĩ cấp cứu ngoại viện. Thậm chí ông đã đề xuất đưa môn “cấp cứu ngoại viện” vào đào tạo bởi Trường Đại học Y Dược TPHCM chưa thành lập bộ môn này. Để đáp ứng yêu cầu, từ trước đến nay các BV phải tự đào tạo, huấn luyện về hồi sức cấp cứu bằng những lớp ngắn hạn, nhưng chỉ mang tính “chữa cháy”, chưa chính quy, chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, vấn đề được quan tâm là làm sao để TPHCM xây dựng được một mạng lưới cấp cứu 115 ở tuyến quận huyện, kết nối tuyến trên với tuyến dưới. Theo BS Tôn Thất Quỳnh Ái, Trưởng khoa Cấp cứu BV Chợ Rẫy, phần lớn bệnh nhân khi đến khoa Cấp cứu của BV Chợ Rẫy không được sơ cứu ban đầu hoặc sơ cứu không hợp lý và đúng mức. Nguyên nhân chính là do tuyến dưới không kết nối thông tin để thông báo tình hình bệnh nhân cho tuyến trên. BS Lê Thanh Chiến cho rằng, để tạo dựng một mạng lưới cấp cứu ngoại viện tốt phải có sự vào cuộc của các quận huyện.

Điều này đã được Bộ Y tế đề cập trong Quy chế về cấp cứu ngoại viện, nhưng hiện triển khai còn gặp nhiều khó khăn. Chính vì vậy, mới đây BV Trưng Vương đã mở các lớp huấn luyện hồi sức - cấp cứu cho điều dưỡng các BV quận huyện và sắp tới là huấn luyện cho bác sĩ. Hơn nữa, nhằm cung ứng nhân lực cho cấp cứu ngoại viện, BV Trưng Vương sẽ phối hợp với Đại học Y Dược TPHCM, Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch triển khai bộ môn “Cấp cứu y khoa” ngay tại BV Trưng Vương.

Theo BS Chiến, những hỗ trợ này sẽ sớm thúc đẩy hình thành được mạng lưới cấp cứu 115 ở cơ sở. “Chẳng hạn trong trường hợp có tình huống cấp cứu ở huyện Củ Chi nhưng BV Trưng Vương không đi được, có thể kết nối ngay với tổ cấp cứu 115 của BV Củ Chi. Nếu cần hỗ trợ, BV Trưng Vương sẽ tiếp viện”- BS Chiến cho biết. Đó được gọi là mô hình hệ thống cấp cứu ngoại viện, lấy BV Trưng Vương làm trung tâm điều phối, mỗi quận huyện có 1 tổ cấp cứu 115 làm vệ tinh.

Thế nhưng, để xây dựng tốt mô hình trên, cần liên kết chặt chẽ tuyến trên với tuyến dưới nhờ vào hệ thống thông tin liên lạc như máy bộ đàm, điện thoại vô tuyến, hệ thống định vị toàn cầu, hệ thống hội chẩn từ xa... Và quan trọng hơn là đầu tư cho tổ cấp cứu 115 ở quận huyện. Qua đó, BV tuyến trên sẽ chủ động hơn trong việc tiếp nhận cấp cứu từ các tuyến dưới chuyển đến. 

TƯỜNG LÂM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Đồng chí Phan Văn Mãi, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

TPHCM sẽ huy động tất cả nguồn lực để hỗ trợ người dân

Đồng chí Phan Văn Mãi khẳng định, trong giai đoạn khó khăn này, TPHCM vẫn tập trung mọi nguồn lực, từ vận động xã hội, từ sự giúp đỡ của các địa phương trong cả nước, từ ngân sách và kể cả huy động các quỹ dự trữ của TPHCM để đảm bảo chăm lo cho người dân.

Sức khỏe cộng đồng

Tặng BV điều trị Covid-19 An Bình thiết bị y tế trị giá 2,9 tỷ đồng

Ngày 23-7, chương trình “Cùng Tuổi trẻ chống dịch Covid-19” do báo Tuổi Trẻ phát động phối hợp với chương trình “Sài Gòn thương nhau” đã trao tặng Bệnh viện điều trị Covid-19 An Bình 1 xe cứu thương chuyên dụng và 1 hệ thống xét nghiệm RT-PCR với tổng trị giá 2,9 tỷ đồng, từ nguồn ủng hộ của Trường Đại học Công nghiệp TPHCM, Công ty CP Hưng Thịnh Land và các thành viên của “Sài Gòn thương nhau”.

Tư vấn dinh dưỡng

Thuốc

Việt Nam - Ấn Độ xúc tiến lập Khu công viên dược phẩm

Ngày 31-7, Bộ Công thương và Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ thông tin, Ấn Độ đang có chủ trương xúc tiến thành lập Khu công viên dược phẩm tại Việt Nam với quy mô khoảng 500ha, vốn đầu tư ban đầu khoảng 500 triệu USD, mong muốn tạo ra việc làm cho 50.000 lao động trực tiếp và 200.000 lao động gián tiếp, doanh thu xuất khẩu đạt khoảng 5 tỷ USD.