Làm giàu để tìm đồng đội

Có lẽ không ít người sẽ ngạc nhiên khi biết câu chuyện về cựu chiến binh Hồ Với - người dân tộc Pa Kô, xã A Bung (Đakrông, Quảng Trị), một người lính đã 30 năm ròng tuân thủ một phương châm sống: “Làm giàu bằng được để tìm đồng đội!”.

  • Từ hai bàn tay trắng

So với dân bản ở thôn Cu Tài dưới chân núi A Liêng, gia đình cựu chiến binh (CCB) Hồ Với bây giờ trở thành tỷ phú. Với 2 ao cá, 5 sào ruộng nước, 1 mẫu ngô, 2 ha bời lời, 2 nghìn cây quế, 2 ngàn gốc tiêu, 15 con dê, 5 con bò, 3 khung dệt thổ cẩm..., thu nhập bình quân hàng năm của gia đình ông trên 100 triệu đồng. Riêng 2 ao nuôi cá đều đặn mỗi năm cho thu nhập 30-40 triệu đồng. Để có những con số đó, Hồ Với nói: “Mình làm trong vòng hai chục năm”.

Ông Hồ Với trong đoàn cất bốc hài cốt liệt sĩ (người bên trái ngoài cùng).

CCB Hồ Với tâm sự: “Ngày trước, bố mẹ mình nghèo lắm, trong nhà không có cái bát để ăn, cơm cũng không có, phải ăn măng rừng trừ bữa. Năm 1957, tôi đi bộ đội đến cuối 1975 trở về với thôn bản, cuộc sống của hai vợ chồng hồi ấy khổ lắm”. Quá khứ trong ký ức của ông là triền miên… những cơn đói.

Hồ Với kể: “Muốn vượt qua cái nghèo, phải vượt qua cái đói. Trong khi chờ cây sắn, cây ngô cho cái ăn, mình và Kan Xua đã nghĩ cách làm ruộng nước”. Hai vợ chồng chọn những chỗ đất gần suối rồi be bờ, cuốc đất, dẫn nước vào ruộng. Có ruộng rồi, Hồ Với lại về xuôi mua giống và học cách trồng lúa nước.

Ban đầu làm ít, mùa sau tăng thêm diện tích và cứ thế, gia đình có lúa ăn mà không cần phải “phát, cốt, đốt, trỉa” làm cho con thú không có chỗ ở. Không còn lo đói, năm 1978, ông nảy ra ý định đào ao nuôi cá. Cả nhà lại hì hục đào ao. Mỗi ngày cố đào một ít và cái ao đầu tiên dưới chân núi A Liêng của CCB Hồ Với được khánh thành sau đúng... 11 năm! Thu hoạch ao cá lần đầu, Hồ Với đem chia hết cho bà con. Dân bản Ku Tài tròn xoe mắt.

“Ý chí và nghị lực đã giúp cho CCB Hồ Với thành công”- Phó Chủ tịch xã A Bung Hồ Văn Đô đã khẳng định với chúng tôi như vậy. Hồ Với lại nói: “Mình giàu mà dân bản còn nghèo thì chưa phải là giàu!”. Hồ Với giúp bà con cái gì bà con thiếu: “Bà con thiếu lúa, mình cho bà con tự ra ruộng gặt lấy; thiếu ngô, bà con tự đi bẻ lấy. Bà con đau ốm, mình đi mua thuốc cho... Mình cho bà con thì khi mình nói bà con mới nghe và học theo cách làm của mình”- Hồ Với nói.

Ông Hồ Với còn bỏ ra gần chục triệu đồng mua 1.000m ống nhựa để dẫn nước từ suối về cho dân bản sinh hoạt và đào ao nuôi cá. Ông còn làm nhà ở cho 3 gia đình khó khăn nhất xã A Bung, rồi dành mỗi tháng 300.000 đồng để mua thuốc chữa bệnh cho bà con trong thôn. Những ai đau ốm phải vào viện, ông hỗ trợ 100 ngàn đồng/người.

Từ năm 1991 đến nay, bốn nhiệm kỳ liên tục, CCB Hồ Với được bầu làm Chủ tịch Hội CCB xã A Bung. Năm 2003, 2004, ông vinh dự làm đại biểu người cao tuổi sản xuất giỏi toàn quốc và dự hội nghị CCB toàn quốc về gương điển hình làm kinh tế giỏi. Mới đây, CCB Hồ Với là đại biểu tham dự Đại hội Thi đua yêu nước diễn ra tại Hà Nội.

  • Hơn 20 năm đi tìm đồng đội

18 năm cùng đồng bào Vân Kiều, Pa Kô đi gùi lương tải đạn phục vụ chiến trường, chàng trai Hồ Với đã chứng kiến không biết bao nhiêu đồng đội của mình đã hy sinh và nằm lại giữa mênh mông đại ngàn Trường Sơn. Không ít liệt sĩ phải chôn ngay trên miệng hố bom, cây rừng còn bốc khói. Nhớ lại những cảnh ấy, Hồ Với đưa bàn tay thô ráp chai sạn lau qua gò má rồi nói nhanh: “Đói khát chịu được, thấy anh em nằm lại giữa rừng mình không chịu được!”.

20 năm đổ mồ hôi không biết mệt mỏi để làm kinh tế cũng vì điều mà ông “không chịu được” ấy. Ông lặn lội giữa những cánh rừng năm xưa để tìm hài cốt liệt sĩ. Ngoài việc tự đi tìm mộ, ông nhờ những người đi đào phế liệu chiến tranh tìm kiếm bằng cách cung cấp lương thực cho họ. Quy ước sau mỗi chuyến đi, nếu họ phát hiện được hài cốt liệt sĩ thì báo cho ông, nếu không có, ông cũng cho mỗi người 50 ngàn đồng coi như trả công.

Mấy năm gần đây, tuổi đã cao, không đủ sức vào rừng một mình, ông đến từng nhà nhờ bà con giúp đỡ, ai phát hiện được hài cốt liệt sĩ, ông sẽ thưởng lúa, ngô và tiền. Với cách làm như vậy, hơn 20 năm qua, CCB Hồ Với đã tìm được 69 bộ hài cốt liệt sĩ, đưa các anh về yên nghỉ tại Nghĩa trang liệt sĩ đường 9. Trong chiếc cặp da sờn cũ kỹ của ông toàn là những giấy tờ ghi chép lịch trình, những nơi đã đến, đã tìm, ngày tháng, tên tuổi, quê quán, ký hiệu của liệt sĩ.

Chiếc cặp da đặt trang trọng trong chiếc tủ nhỏ, bên cạnh là một bộ áo quần Tô Châu bạc màu và hàng chục tấm huân chương, huy chương của ông thời chống Mỹ. Ông coi đó là những bảo vật của đời mình và quả quyết: “Trời cho còn sức, mình mong tìm hết anh em để đưa anh em về nghĩa trang yên nghỉ!”.

Tuổi đã ngoài 70, ông vẫn hăng hái tìm tòi cái mới trong việc làm ăn. Gương mặt sạm nắng của CCB Hồ Với bừng sáng lên khi nói: “Mình làm giàu bằng được để tìm đồng đội!”. 

LÊ MINH THẮNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bút Sài Gòn

Mạnh dần lên

- Quan sát thị trường chứng khoán xứ mình hơn một năm qua sẽ thấy chuyện lạ. Cứ sau mỗi đợt bùng phát dịch, số tài khoản chứng khoán mở mới lại tăng mạnh. Tại sao lại vậy? Và diễn biến đó có thúc đẩy bong bóng thị trường giống giai đoạn trước?

Giao thông - Đô thị

Quy hoạch

Tin buồn