Làm lại quy hoạch hệ thống cảng biển Việt Nam

Ngày 21-12-2007 tại Hà Nội, Cục Hàng hải Việt Nam, với tư cách là chủ đầu tư đã ký hợp đồng giao Công ty cổ phần Tư vấn Thiết kế Cảng-Kỹ thuật Biển (Port Coast) lập quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam đến năm 2020, định hướng đến 2030. Như vậy, bản quy hoạch hệ thống cảng biển Việt Nam đến năm 2010 do Thủ tướng Chính phủ ký năm 1999 sắp chấm dứt sứ mạng của mình.

  • Giai đoạn 1999-2007: không cân đối, chưa khai thác hết tiềm năng 

Bốc xếp container trên cảng SG

Từ 24-5 đến 22-6-2007 đoàn công tác của Chính phủ do Bộ Giao thông Vận tải chủ trì cùng các bộ: Kế hoạch - Đầu tư, Tài chính, Tài nguyên - Môi trường… đã đi kiểm tra việc thực hiện quy hoạch hệ thống cảng biển Việt Nam. Những báo cáo của đoàn kiểm tra cho thấy, đây là giai đoạn hoạt động của hệ thống cảng biển Việt Nam đạt được không ít thành tựu. Tổng lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển bao gồm hàng xuất khẩu, nhập khẩu và nội địa tăng hơn 2 lần so với trước đây, trong đó hàng container tăng mạnh nhất.

Tàu thuyền tuy chưa cao về chất lượng nhưng số lượng đã tăng gấp đôi. Hệ thống cảng ở cả 3 miền: Bắc, Trung, Nam nói chung đều có sự tăng trưởng, trong đó hệ thống cảng ở miền Nam vượt trội hơn hẳn. Năm 2006, các cảng ở khu vực miền Nam xếp dỡ được khối lượng hàng hóa chiếm gần 59% về tấn (hàng rời) và gần 75% về container trong tổng lượng hàng hóa của cả nước. Nếu miền Bắc xuất khẩu chủ yếu là than và khoáng sản thì miền Trung là vật liệu xây dựng, gỗ các loại. Riêng miền Nam hàng hóa xuất nhập khẩu chủ yếu là phân bón, máy móc, linh kiện xe máy, các sản phẩm từ các khu công nghiệp-khu chế xuất… Chứng tỏ quá trình công nghiệp hóa đang diễn ra nhanh chóng ở khu vực này, đặc biệt là vùng kinh tế trọng điểm phía Nam mà TPHCM là hạt nhân. 

 Tuy đạt được những kết quả đáng mừng như vậy song hệ thống cảng Việt Nam vẫn tồn tại không ít bất cập. Đó là sự phát triển mất cân đối. Với 160 bến cảng nhưng thực sự chỉ có khoảng 15 bến cảng chính thường xuyên có hàng hóa: Tân Cảng, Sài Gòn, Hải Phòng, Bến Nghé, VICT, Quy Nhơn, Cái Lân, Đà Nẵng, Nha Trang… Các cảng này xếp dỡ khối lượng hàng hóa chiếm trên 30% về tấn (hàng rời) và trên 90% về container trong tổng khối lượng hàng hóa thông qua cảng biển Việt Nam. Tân Cảng (TPHCM) đã đi đầu với khoảng 50% hàng container của toàn quốc. Trong khi TPHCM oằn mình với đầy ắp những chuyến hàng container như thế thì ở miền Tây Nam bộ, nhiều cảng lại vắng như “chùa bà Đanh”.

Thực tế này, ở một góc độ nào đó, chính là sự lãng phí (đối với cảng vắng) và sự kìm hãm (đối với cảng quá tải). Hệ thống luồng tàu cũng có vấn đề, phần lớn luồng lạch ra vào các cảng biển Việt Nam dọc theo các con sông có mức dao động thủy triều lớn, bị sa bồi nhiều nên khá nông. Hệ thống cảng biển Việt Nam chủ yếu là cảng tổng hợp và cảng chuyên dùng với thiết bị bốc xếp thô sơ, cảng container lại ít. Trong khi đó, xu hướng vận tải của thế giới là những loại tàu lớn, có nhu cầu sử dụng bến container và cần những phương tiện bốc xếp hiện đại. Sự lệch nhịp này đã làm cho Việt Nam-một đất nước có hơn 3.000km bờ biển với rất nhiều địa điểm có thể làm cảng tốt - phải “đứng nhìn” Hồng Công, Singapore và nhiều nước trong khu vực trở thành trung tâm giao dịch hàng hải quốc tế. 

  •  Kỳ vọng vào tương lai

Với tham vọng khắc phục tất cả những bất cập trên, Chính phủ đã giao cho Cục Hàng hải Việt

Các cảng trên sông Sài Gòn luôn tấp nập hàng hóa.Ảnh: ĐỨC TRÍ

Nam chọn một tư vấn chuyên nghiệp lập quy hoạch mới cho hệ thống cảng biển Việt Nam. 

 Đề bài đưa ra cho các nhà tư vấn lần này là phải phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam thống nhất trên quy mô cả nước, tránh tình trạng “thừa, thiếu” cảng như hiện nay. Hệ thống cảng biển Việt Nam phải là một hệ thống cảng biển hiện đại, phục vụ cho việc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước đồng thời khẳng định vị thế và ưu thế về kinh tế hàng hải của Việt Nam đối với khu vực và thế giới. Hệ thống cảng biển Việt Nam có thể phân chia theo 4 vùng lãnh thổ chính: vùng biển phía Bắc (Quảng Ninh-Ninh Bình), vùng biển Bắc Trung bộ và Duyên hải Trung bộ (Thanh Hóa-Bình Thuận), vùng biển Đông Nam bộ (Bà Rịa - Vũng Tàu-TPHCM) và vùng biển Tây Nam bộ (Tiền Giang-Cà Mau-Kiên Giang) với hệ thống hạ tầng kỹ thuật kết nối liên hoàn với các khu kinh tế trong điểm trong khu vực và cả nước.

Thời gian để Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế Cảng-Kỹ thuật Biển hoàn thành nghiên cứu quy hoạch là trong quý 1-2008. Tổng Giám đốc công ty, ông Trần Tấn Phú, cho biết đã huy động lực lượng chủ lực của đơn vị cho công tác này. Ông Phúc hy vọng, bản quy hoạch mới sẽ đáp ứng được yêu cầu phát triển của hệ thống cảng biển Việt Nam trong giai đoạn mới.

NGUYỄN KHOA

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Giao thông - Đô thị

Ngừng phát thanh thông tin chuyến bay tại sân bay Phú Quốc

Từ ngày 20-1, Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc sẽ chuyển đổi hình thức thông tin cho hành khách từ phát thanh sang hiển thị trên màn hình thông tin chuyến bay (FIDS) tại nhà ga. Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) đã triển khai các phương án hỗ trợ hành khách để tránh lỡ chuyến.

Bút Sài Gòn

Nếu giải quyết chính xác

- Đúng như dự báo, thị trường chứng khoán đã trở đầu rớt giá mạnh. Bộ phận thua lỗ cấp kỳ nhiều nhất là những nhà đầu tư mới tham gia thị trường lần đầu (F0).

Sự kiện & Bình luận

Thích ứng với bối cảnh mới

Theo Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐTB-XH), do ảnh hưởng dịch Covid-19 nên năm 2020, cả nước chỉ đưa khoảng 78.000 người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Tuy vậy, trong 5 năm gần đây, bình quân, mỗi năm số lượng người lao động Việt Nam xuất khẩu lao động vẫn ở mức cao: khoảng 100.000 - 120.000 người.

Tin buồn