Tổ chức Đảng trong doanh nghiệp cổ phần hóa

Làm thế nào thể hiện được vai trò lãnh đạo?

Cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước làm thay đổi cơ bản về tổ chức, quản lý và hoạt động của các doanh nghiệp, trong đó lợi nhuận được đặt lên hàng đầu. Nhưng sự thay đổi này lại đặt tổ chức cơ sở Đảng ở doanh nghiệp vào tình thế khó khăn, nhiều lúc nan giải trong việc phát huy vai trò của mình.

  • Ai chi phối?

Nhìn nhận thay đổi tổ chức cơ sở Đảng ở doanh nghiệp cổ phần hóa, Giám đốc Công ty Du lịch Thanh niên Nguyễn Đức Cường cho rằng: “Sự thay đổi đó bắt đầu từ cơ cấu vốn! Từ một sở hữu đã chuyển sang đa sở hữu; từ chỗ độc tôn vốn Nhà nước, nay vốn Nhà nước chỉ chiếm một phần, còn lại là vốn các thành phần kinh tế khác; từ chỗ quyền lực tập trung và Ban giám đốc do Nhà nước bổ nhiệm thì nay quyền lực chia sẻ cho các đại diện của những cổ đông có vốn góp lớn trong doanh nghiệp”.

Những đảng viên trẻ tại Công ty Molinel, một đơn vị cổ phần trực thuộc Công ty Dệt Phong Phú. Ảnh: HOÀI NAM

Nếu đảng viên chiếm số đông trong Hội đồng quản trị (HĐQT), bí thư kiêm Chủ tịch HĐQT và nắm giữ cổ phần chi phối (trên 51%) thì hoạt động tổ chức Đảng dễ dàng hơn. Ở đó, chi bộ thông qua cấp ủy viên và các đảng viên trong HĐQT, Ban giám đốc có điều kiện thực hiện tốt chủ trương, nghị quyết của cấp ủy, từ đó tác động tích cực đến xu hướng phát triển của doanh nghiệp. Nhưng khi không được như thế, thì những quyết định của tổ chức Đảng sẽ không dễ dàng gì và rất dễ xảy ra tranh chấp như trường hợp ở Công ty cổ phần Đay Sài Gòn. Sự lộn xộn ở công ty này bắt nguồn từ sự đối nghịch của 2 nhóm: một bên nắm quyền nhưng lại ít cổ phần trong tài khoản của công ty và một bên là những cổ đông có cổ phần đóng góp lớn nhưng lại không có quyền. “Tổ chức cơ sở Đảng đứng ở đâu và làm gì lúc xảy ra tranh chấp?”- ông Cường đặt vấn đề. Từ vụ việc này, ông Cường nêu một hiện tượng đang có xu hướng gia tăng, đó là: “Sự tranh chấp lợi ích để giành quyền lãnh đạo giữa các thành viên trong các công ty cổ phần sẽ ngày càng gay gắt. Khi đó, tiếng nói của tổ chức cơ sở Đảng trong doanh nghiệp bị hạn chế và có thể mất dần vai trò lãnh đạo”. Trước viễn cảnh Việt Nam sắp trở thành thành viên chính thức của WTO và sẽ hội nhập đầy đủ hơn vào kinh tế thế giới, Giám đốc Công ty Huy hiệu Nguyễn Văn Nhàn cảnh báo: “Do cơ cấu HĐQT được hình thành theo tỷ lệ cổ phiếu nên một khi doanh nghiệp đăng ký niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán mà vốn Nhà nước không tăng theo sẽ dẫn tới thay đổi cơ cấu nhân sự trong HĐQT”. Cũng không ít đảng viên tâm tư, dường như với “sự rút lui toàn diện của doanh nghiệp Nhà nước”, cổ phần hóa dễ biến dạng sang tư nhân hóa. Nếu cấp ủy lãnh đạo không làm tốt công tác định giá, không kiểm tra, giám sát đấu thầu trong cổ phần hóa thì tài sản Nhà nước chắc chắn sẽ bị “bốc hơi” (do định giá thấp hơn giá trị thực tế), từ đó, tạo kẽ hở cho cán bộ trục lợi, tham nhũng.

  • Mấu chốt vẫn dựa vào… cán bộ

Để tổ chức cơ sở Đảng trong công ty cổ phần phát huy tốt vai trò, chức năng, tháng 5-2005, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Quy định 140-QĐ/TƯ. Tiếp đó, Ban Tổ chức Thành ủy TPHCM có văn bản số 01 để hướng dẫn thi hành. Nhưng theo ông Nguyễn Đức Cường (Công ty Du lịch Thanh niên), các quy định này còn chung chung, đơn giản và không phù hợp khi “áp dụng cho cả 2 loại hình công ty Nhà nước giữ cổ phần chi phối và không chi phối”. Ông Phạm Tuấn Thức (Công ty Du lịch Thanh niên) bày tỏ băn khoăn: “Khi vẽ mô hình cổ phần hóa, chúng tôi không biết đặt tổ chức cơ sở Đảng… ở đâu”. Lúc còn là doanh nghiệp Nhà nước, Đảng ủy đề ra nghị quyết về thực hiện nhiệm vụ sản xuất - kinh doanh, còn bây giờ, kế hoạch này do đại hội cổ đông quyết định. Đối với Giám đốc Sở Nội vụ TPHCM Châu Minh Tỷ, ông quan tâm nhiều đến công tác tư tưởng và đoàn kết trong nội bộ Đảng. Khi góp ý cho Đảng ủy Công ty cổ phần Savico, ông nói: “Nếu đa số thành viên trong HĐQT là đảng viên và cùng chung tiếng nói, nội bộ ổn định, khả năng quản trị tốt thì điều đó rất đáng mừng. Nhưng khi mấy “ông đảng viên nhà mình” lình xình, mỗi ông quay đầu theo một ngả khác nhau thì thật gay go!”. Để nghị quyết cấp ủy song trùng với các quyết định sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thì “cấp ủy phải tính toán trước chứ không chờ sẵn, đồng thời thể hiện tính tiên phong, tiên tiến và có nghị quyết trước để lãnh đạo thông qua đảng viên là thành viên trong HĐQT, Ban giám đốc hoặc người lao động” - ông Cường đề xuất. Như thế, tiếng nói của cấp ủy mạnh hay yếu lại phụ thuộc trước hết ở đảng viên được giới thiệu sang đại diện quản lý phần vốn Nhà nước trong doanh nghiệp. Vừa qua ở TPHCM, do nhiều cấp ủy chưa chuẩn bị tốt nhân sự nên chỉ một thời gian ngắn, nhiều cán bộ được cử sang bị gạt ra khỏi các cương vị chủ chốt trong HĐQT, Ban tổng giám đốc và Ban kiểm soát.

Cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước là bước đi tất yếu trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, cùng với xu hướng giảm dần tỷ lệ vốn Nhà nước trong doanh nghiệp cổ phần (dưới 51%). Vì thế, việc đổi mới phương thức lãnh đạo, công tác cán bộ và phát huy vai trò tổ chức cơ sở Đảng trong doanh nghiệp cổ phần là nhiệm vụ mang tính chất sống còn để nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng. 

TUẤN SƠN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thủ tướng Phạm Minh Chính đến dự Lễ khai giảng năm học 2021-2022 của Học viện Quốc phòng.

Học viện Quốc phòng cần nâng cao khả năng dự báo chiến lược

Ngày 22-9, tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dự lễ khai giảng năm học 2021- 2022 của Học viện Quốc phòng (HVQP, Bộ Quốc phòng). Cùng tham dự có Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, và Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn.

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Dấn thân cho ngày mai tươi đẹp

“Từ bữa dịch tới giờ, mấy cô cậu đoàn viên thanh niên trong khu phố hỗ trợ chúng tôi nhiệt tình lắm. Bữa trước khu vực này bị phong tỏa, khi cần chúng tôi gọi, chỉ vài phút sau là các cháu đã có mặt trợ giúp”, bà Phạm Phương Quyên (khu phố 1, phường Hòa Thạnh, quận Tân Phú, TPHCM) nói về các đoàn viên thanh niên ở khu phố mình.

Xây dựng Đảng

Việt Nam và Thế giới

Việt Nam phản đối Trung Quốc đưa vận tải cơ ra Trường Sa

Ngày 23-9, tại họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao, trả lời câu hỏi về việc ngày 18-9, Hạm đội Nam Hải của Trung Quốc đã điều vận tải cơ Y-20 cất, hạ cánh trái phép các bãi đá Vành Khăn, Subi và Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho biết: 

Vững lòng biển đảo

Họp mặt Đoàn công tác số 7 Trường Sa năm 2019

Thay mặt Đoàn công tác số 7 và Đoàn đại biểu TPHCM, nguyên Phó Bí thư Thành ủy TPHCM Võ Thị Dung phát biểu ôn lại kỷ niệm trong chuyến hải trình đi thăm, động viên quân và dân đang sinh sống, làm nhiệm vụ trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa và nhà giàn DK1

Nhân sự

Trao quyết định bổ nhiệm Phó Trưởng Ban Dân nguyện cho bà Lê Thị Nguyệt

Chiều 23-9, tại Hà Nội, Trưởng Ban Dân nguyện Dương Thanh Bình đã trao Quyết định số 383/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc bổ nhiệm bà Lê Thị Nguyệt giữ chức Phó Trưởng Ban Dân nguyện thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày 15-9-2021.

Cải cách hành chính

ĐẠI HỘI ĐẢNG CÁC CẤP