Lặng lẽ đời giám thị

Công việc hàng ngày của họ là quản lý các phạm nhân. Điều mong muốn của họ không có gì hơn là giúp cho người bị phạm pháp luật mau chóng được hoàn lương. Bao nhiêu năm nay, đã có hàng trăm người từ chốn này đã bước ra cuộc đời, hòa nhập cộng đồng trở thành người có ích cho gia đình, xã hội. Một năm mới nữa lại đến, công việc của giám thị trại giam vẫn lặng lẽ...

Gần 30 năm trong ngành công an, trung tá Nguyễn Duy Hải trải qua nhiều công việc, từng là cảnh sát bảo vệ, lúc làm cán bộ ở phòng tham mưu tổng hợp công an tỉnh Quảng Ngãi. Thế nhưng một nửa thời gian trong ngành công an của anh lại là cảnh sát trại giam. Quãng thời gian ấy anh cũng không ở một chỗ mà di chuyển hết trại này qua trại khác.

Đại úy Nguyễn Hữu Hòa (bìa phải) cùng phạm nhân chăm sóc rau.

Hồi còn trẻ thì ở Trại tù Kim Sơn (tỉnh Nghĩa Bình cũ), sau đó lại chuyển về Trại giam Quảng Ngãi (đóng trên địa bàn xã Hành Thiện, huyện Nghĩa Hành) và bây giờ là giám thị Trại giam Nghĩa Kỳ, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi.

Mỗi lần gặp nhau, anh hay bảo rằng: “Hình như mình và tù nhân có một “duyên số” gì ấy. Bởi thời gian trong ngày mình gặp gỡ phạm nhân còn nhiều hơn cả vợ con ở nhà”.

Quãng đời làm quản giáo rồi giám thị, với anh Hải có không ít chuyện buồn vui, nhiều dịp tái ngộ. Có điều, anh vẫn tâm đắc rằng đối với phạm nhân trước hết phải nhớ họ là một con người, khi tiếp xúc với họ phải bằng cả tấm lòng và sự chân thành.

Có lẽ như vậy mà hầu hết phạm nhân vào Trại giam Nghĩa Kỳ đều mập lên trông thấy. Ở đâu đó coi đó là chuyện lạ nhưng với ở đây là chuyện thật một trăm phần trăm.

Lần tiếp xúc với phạm nhân tên Đặng Thành Hưng, tôi được anh ta cho biết là mới vào đây được 4 tháng nhưng đã tăng được 2kg. Lý do anh ta đưa ra là ở ngoài đời thường sinh hoạt vô độ, còn khi vào tù thì có giờ giấc, ăn uống nghỉ ngơi điều độ nên... tăng ký thôi. Anh Hải còn kể cho tôi nghe chuyện tái ngộ... cười ra nước mắt với một phạm nhân.

 “Làm công việc như bọn mình rất mong phạm nhân được hòa nhập cộng đồng để sau này có dịp tái ngộ giữa đời thường, hỏi thăm nhau về công việc làm ăn, dù khổ hay sướng gì “thầy trò” cũng thấy vui rồi. Đằng này...” - Anh Hải trầm ngâm nhớ lại chuyện cũ.

Hồi làm quản giáo ở Trại giam Kim Sơn, anh quản lý một đội, trong đó có phạm nhân Lê Hòa, vốn bị sốt rét rụng hết tóc. Mà ở Kim Sơn hồi đó có không ít phạm nhân bị sốt rét quật ngã, nằm lại đất này vĩnh viễn. Bởi thuốc thang chữa trị thiếu thốn, ngay cả các chiến sĩ công an không đủ thì lấy gì cho tù nhân. Một lần thấy Hòa bị cơn đau hành hạ mà không có thuốc uống, nhìn lại túi, anh Hải thấy mình chỉ còn 2 viên ký ninh nhưng không cầm lòng khi nhìn cảnh của Hòa nên mang đến cho Hòa uống.

Cảm kích tấm lòng này, Hòa hứa cải tạo tốt và sau này được tha về sẽ không tái phạm nữa. Ấy vậy mà cách mấy năm sau, khi anh chuyển công tác ra Trại giam Quảng Ngãi, anh Hải gặp lại... “cố nhân” Hòa với tội trộm cắp. Hòa ngại lắm. Nhưng nhờ anh Hải khuyên bảo nên Hòa cải tạo tốt. Sau được tha về Hòa không tái phạm nữa. Từ đó, lâu lâu Hòa lại đến thăm anh Hải một lần, ngày cưới vợ, thôi nôi con cũng mời anh Hải đến dự.

Anh Lê Hòa đã hòa nhập tốt với cộng đồng.

Ở trại giam này có nhiều anh em có thâm niên... giữ tù như anh Hải. Mỗi người muốn làm tốt công việc được giao, lắm khi phải vã mồ hôi. Chuyện của đại úy Nguyễn Hữu Hòa từ một anh sĩ quan chẳng biết mô tê gì sản xuất nông nghiệp rồi trở thành “cảnh sát... sản xuất giỏi”, nghe lời khuyên của một phạm nhân mà quyết tâm cải tạo ngọn đồi khô khốc thành một “vựa rau” cải thiện đời sống cho anh em cán bộ chiến sĩ, cho phạm nhân.

Gốc gác của anh cũng là cảnh sát bảo vệ, nhưng khi chuyển qua làm quản giáo thì có trách nhiệm là hướng nghiệp dạy nghề cho phạm nhân. Có điều, anh chẳng biết nghề gì thì làm sao nói nghiệp với hướng!

Thế thì phải học. Anh Hòa lặng lẽ tìm đọc các loại tài liệu nói về kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi và học hỏi cả những phạm nhân nguyên là nông dân sản xuất giỏi (vì lý do nhất thời nào đó phạm tội phải vào đây).

Quê anh Hòa ở Bình Hòa (huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) hay trồng bắp nên mỗi lần về thăm nhà, anh lại lân la dò hỏi kinh nghiệm trồng bắp của bà con, sau đó trở lại trại giam bắt tay vào làm. Cứ thế thời gian qua đi và anh Hòa- từ một người chẳng biết gì về nông nghiệp, đến nay đã trở thành... kỹ sư nông nghiệp của trại, có kinh nghiệm... đầy mình!

Một buổi chiều dẫn phạm nhân lao động về trại, đại úy Hòa nghe phạm nhân Nguyễn Lân (nguyên là nông dân sản xuất giỏi của huyện Mộ Đức) chỉ một cái đồi... cây không mọc nổi, nói nhỏ: “Mình cải tạo ngọn đồi này làm bắp, rau đi cán bộ!”.

Nghe lạ nhưng ông Lân nói chuyện có vẻ... thuyết phục, anh Hòa bắt tay vào cải tạo ngọn đồi và làm. “Mùa đầu tiên làm - anh Hòa kể - mấy ông cán bộ địa phương thách là nếu trồng mà sống được rau, bắp thì mang lên lưng mấy ổng mà nấu chín. Ấy vậy mà hơn 3 tháng sau vào thăm trại, bọn mình quên lời họ nói rồi nhưng mấy ổng thấy vườn rau xanh tốt mới hỏi: “Mấy ông cho thuốc tiên nào mà rau mọc xinh vậy!”. Và cái vườn rau ấy giờ đây có tiền triệu thu về mỗi mùa. Trại giam bây giờ không chỉ tự cung cấp rau xanh, thịt cho cán bộ chiến sĩ, tù nhân mà còn bán ra thị trường bên ngoài.

Chúng tôi còn biết là năm 2000 khi anh Hải về làm giám thị ở đây, tình hình của trại không sáng sủa như bây giờ, bởi tình hình phạm nhân trốn trại thường xuyên. Theo nhận định của riêng mình, anh Hải cho rằng hiện tượng đó có cả lỗi của cán bộ quản lý.

Muốn họ không trốn trại thì phải biết khơi lên nguồn sáng từ tâm hồn mỗi phạm nhân. Từ đó anh đưa ra các biện pháp khắc phục, cho cả phạm nhân và cán bộ quản lý. Trại còn phát động phong trào thi đua “lao động tốt, chấp hành nội qui tốt, học tập cải tạo tốt...”.

Đặc biệt khi có phạm nhân nào làm tốt thì được tuyên dương khen thưởng, kể cả bằng tiền trước các đợt sơ kết, tổng kết mỗi tháng hay 6 tháng, cả năm. Tôi còn nghe một chuyện cảm động nữa là tại đây còn tổ chức một lớp học phổ cập cho phạm nhân chưa học hết bậc tiểu học...  

PHẠM ANH

Các tin, bài viết khác

Ảnh

Sẵn sàng cho Ngày hội lớn của đất nước

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng sẽ diễn ra từ ngày 25-1 đến 2-2-2021, là một trong những sự kiện quan trọng nhất của đất nước. Những ngày này, trên khắp phố, phường Thủ đô Hà Nội đã được trang hoàng rực rỡ cờ, hoa, băng rôn, pa nô, áp phích... tạo bầu không khí phấn khởi, vui tươi chào mừng Đại hội. 

Video

Điểm tin SGGP Online ngày 28-1-2021

Hơn 230 người có tiếp xúc F1 với 2 nữ công nhân mắc Covid-19 tại Hải Dương; Thêm 82 ca mắc Covid-19 mới, Thủ tướng yêu cầu bình tĩnh, khoanh vùng, cách ly, truy vết thần tốc; Công cuộc cải cách luôn gặp khó khăn, cản trở vì “đụng chạm” đến lợi ích; Để doanh nghiệp nhà nước trở thành lực lượng nòng cốt trong phát triển kinh tế - xã hội… là những nội dung đáng chú ý có trong Điểm tin SGGP Online ngày 28-1-2021.

Giao lưu trực tuyến